حوضه آبریز هامون جازموریان

حوضه آبریز هامون جازموریان یکی از حوضه‌های بستهٔ ایران است که در تقسیم‌بندی حوضه‌های آبریز ایران، حوضهٔ فرعی به شمار می‌رود و زیرمجموعهٔ حوضهٔ آبریز فلات مرکزی است. مساحت این حوضه، ۶۹٬۳۹۰ کیلومتر مربع است.[۱] رودها و مسیل‌های این حوضه وارد دریاچه هامون جازموریان می‌شوند.

موقعیت حوضه آبریز هامون جازموریان

جغرافیاویرایش

این حوضه در استان‌های سیستان و بلوچستان و کرمان قرار دارد و رودهای اصلی آن بمپور و هلیل‌رود هستند. پژوهش‌های زمین‌شناسی نشان داده‌اند که این حوضه در دوران اخیر مسدود شده و در گذشته، رودهای آن به دریای عمان می‌ریخته‌اند. چین‌خوردگی زمین باعث ایجاد چالهٔ جازموریان شده‌است. آب دریاچه به دلیل وجود بستر شنی و قلوه‌سنگی در زمین نفوذ می‌کند. ارتفاعات اصلی این حوضه شامل کوه‌های جبال بارز و کوه شاه در شمال و کوه بشاگرد در جنوب هستند. حوضه جازموریان دارای اقلیم بیابانی است و رژیم بارندگی آن، مدیترانه‌ای با بارش غالب زمستانی است. به علت نبود پوشش گیاهی، بارندگی در این حوضه منجر به ایجاد سیلاب و فرسایش شدید خاک می‌شود.[۲]

زیرحوضه‌هاویرایش

برپایهٔ دستور العمل تقسیم‌بندی حوضه‌های ایران، حوضهٔ آبریز هامون جازموریان به زیرحوضه‌های زیر تقسیم می‌شود:[۳]

کد نام اختصاری
زیرحوضه
مساحت
کیلومتر مربع
تعداد
زیرحوضه‌ها
۴۵۱ هلیل‌رود ۲۲٬۴۰۵ ۵
۴۵۲ جنوب جازموریان ۱۴٬۸۰۶ ۳
۴۵۳ رود بمپور ۲۴٬۵۵۹ ۷
۴۵۴ شمال جازموریان ۵٬۵۴۹ ۲
۴۵۵ پهنهٔ جازموریان ۲٬۰۷۱

منابعویرایش

  1. دستور العمل و ضوابط تقسیم بندی و کدگذاری حوضه های آبریز و محدوده های مطالعاتی در سطح کشور. شرکت مدیریت منابع ایران. دی ۱۳۸۳. ص. ۶. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۳۹۶.
  2. افشین، یدالله (۱۳۷۳). رودهای ایران. ۱. وزارت نیرو - مهندسین مشاور جاماب. صص. ۸۳–۸۵.
  3. دستور العمل و ضوابط تقسیم بندی و کدگذاری حوضه های آبریز و محدوده های مطالعاتی در سطح کشور. شرکت مدیریت منابع ایران. دی ۱۳۸۳. ص. ۱۲۶–۱۲۷. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۳۹۶.