خانه دوست کجاست؟

فیلمی از عباس کیارستمی، ساخت سال ۱۳۶۵

خانهٔ دوست کجاست؟ فیلمی ایرانی به کارگردانی و نویسندگی عباس کیارستمی محصول سال ۱۳۶۵ است. این فیلم پارهٔ اول از سه‌گانه کوکر است؛ دو فیلم دیگر زیر درختان زیتون و زندگی و دیگر هیچ هستند که پس از این فیلم ساخته شدند. خانه دوست کجاست در فهرست ۵۰ فیلمی که باید قبل از ۱۴ سالگی دید از دید بنیاد فیلم بریتانیا قرار دارد. خانه دوست کجاست پلنگ برنزی جشنواره فیلم لوکارنو را در سال ۱۹۸۹ به دست آورد. نام فیلم برگرفته از شعری از سهراب سپهری است.[۱]

خانهٔ دوست کجاست؟
پوستر فیلم خانه دوست کجاست؟.jpg
کارگردانعباس کیارستمی
تهیه‌کنندهعلیرضا زرین
نویسندهعباس کیارستمی
بازیگرانبابک احمدپور
احمد احمدپور
خدابخش دفاعی
آیت انصاری
صدیقه توحیدی
آقاخان قارداش‌خانی
محمدرضا پروانه
مدت زمان
۸۳ دقیقه
کشورایران
زبانفارسی

خلاصه داستانویرایش

یک بچه‌مدرسه‌ای متوجه می‌شود که دفتر دوستش را به اشتباه برداشته‌است؛ بنابراین از خانه بیرون می‌رود تا او را پیدا کند و دفتر را به او پس دهد، اما راهی دشوار و دراز در پیش است و فرصتی اندک. پسر بچه که در ده و روستای کناری زندگی می‌کند به بهانه خرید نان از خانه خارج می‌شود و تا غروب آن روز به دنبال خانه دوستش می‌گردد اما نمی‌تواند خانه را بیابد و غمگین به خانه خودشان برمیگردد؛ ولی تصمیم می‌گیرد تکالیف دوستش را برایش بنویسد تا مانع اخراج شدن او شود و صبح فردا دفتر را به او برساند.

اقتباسویرایش

فیلم خانهٔ دوست کجاست ممکن است اقتباسی از داستان کوتاه چرا خانم معلم گریه کرد؟ باشد که به ادعای نویسندهٔ آن بهروز تاجور پس از به توافق نرسیدن با آقای کیارستمی نام‌برده اقدام به تولید فیلم بدون اجازهٔ وی کرده‌است. این ادعا پس از پخش فیلم در پاره‌ای از جراید مطرح و از طرف عباس کیارستمی تکذیب شد.

دیگر عواملویرایش

تحلیل و بررسیویرایش

فیلم خانه دوست کجاست سلامت و روانی شعر سپهری، باریک‌بینی و ژرفای سه‌تار لطفی، ایجاز و عرفان نقاشیهای بهمن بروجنی را دارد. این فیلم را تنها در ایران می‌شد ساخت. و تنها کیارستمی می‌توانست آن را بسازد.

هوشنگ آزادی‌ور[۲]

امتیاز فیلم در راتن تومیتوز ۱۰۰٪ است، این به این معنی که همه بررسی‌های توسط مطبوعات بسیار مثبت بوده‌است. ورنر هرتسوک کارگردان سرشناس آلمانی فیلم «خانه دوست کجاست» را یکی از پنج فیلم محبوب خود دانسته‌است.

شان آکسمیکر از پارالاکس ویو دربارهٔ این فیلم نوشت: «از یک طرف، کیارستمی جامعه ای را به تصویر می‌کشد که ریشه در مطالبات استبدادی دارد و از طرف دیگر، او به ما نشان می‌دهد که چگونه می‌توان کودکان را در جامعه تجارت و مسئولیت نمایش داد.» جاناتان رزنبام دربارهٔ این فیلم نوشت: «کیارستمی مسلماً یکی از بزرگترین کارگردان زنده حال حاضر است که فیلم‌های سه‌گانه وی دربارهٔ مناظر بی نظیر و شیوه زندگی مردم عادی بوده‌است. این سه‌گانه در مورد کشف و ارزش گذاری آنچه در جهان هستی ما است تلاش می‌کند، این از جمله آن چیزهایی که ما مردم عادی آن را نمی‌توانیم درک کنیم.»

آلن برگان استاد دانشگاه سوربن و مدیر دپارتمان تحلیل فیلم در مدرسه فمیس دربارهٔ فیلم خانهٔ دوست کجاست گفت: «کیارستمی توانست در کنار هم قرار دادن سطوح مختلف ساختاری و زیبایی‌شناسی و پیشبرد سرخط منطقی در طول فیلم نوید حضور یک فیلمسازی بزرگ را به جهانیان بدهد.» کانال ۴ (بریتانیا) با پخش برنامه ای با عنوان هفتهٔ فیلم ایران و نمایش فیلم‌هایی در این زمینه به بررسی سینمای ایران پرداخت. در این برنامه که به مناسبت بزرگداشت عباس کیارستمی در لندن پخش شد خانه دوست کجاست بهترین اثر کیارستمی از دید کارشناسان این برنامه قلمداد شد. بی‌بی‌سی چهار فیلم ایرانی به کارگردانی عباس کیارستمی و اصغر فرهادی را در نظرسنجی «۱۰۰ فیلم غیرانگلیسی برتر تاریخ سینما» قرار داد. در این نظرسنجی ۲۰۹ منتقد و متخصص سینمایی از ۴۳ کشور جهان حضور داشته‌اند. ژان-میشل فرودون استاد، منتقد و روزنامه‌نگار فرانسوی حوزه سینما نیز به تمجید از این فیلم در مراسم تحلیل فیلم دانشگاه سنت اندروز پرداخت.

در ایران نیز این فیلم در رای‌گیری بهترین فیلم‌های سال ۱۳۶۷ در شماره ۷۵ ماهنامه فیلم، رتبه اول را کسب کرد و بر فیلم‌های مهمی چون «شاید وقتی دیگر» (بیضایی) و «آن سوی آتش» (عیاری) پیشی گرفته‌است.

جوایز و دستاوردهاویرایش

سال جشنواره بخش نامزدی نتیجه جایزه منبع
۱۹۸۹ چهل و دومین جشنواره فیلم لوکارنو بهترین فیلم عباس کیارستمی نامزدشده پلنگ طلایی
فیلم برگزیده عباس کیارستمی برنده پلنگ برنزی
فیلم منتخب انجمن منتقدان عباس کیارستمی برنده جایزه فیپرشی
جایزه کنفدراسیون بین‌المللی هنر سینما عباس کیارستمی برنده
۱۳۶۵ پنجمین جشنواره فیلم فجر جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران علیرضا زرین برنده سیمرغ بلورین
بهترین کارگردانی عباس کیارستمی برنده سیمرغ بلورین
بهترین فیلمنامه عباس کیارستمی نامزدشده سیمرغ بلورین
بهترین فیلم‌برداری فرهاد صبا نامزدشده سیمرغ بلورین
بهترین صدابرداری جهانگیر میرشکاری، اصغر شاهوردی، بهروز معاونیان برنده سیمرغ بلورین
  • برنده جایزه سینمای هنر و تجربه در دومین جشنواره برخوردهای سینمایی کن ۱۹۸۹
  • برنده جایزه گریفون برنزی و مدال طلای شهر جشنواره فیلم جیفونی ۱۹۹۰
  • برنده جام نقره‌ای و جایزه ویژه جشنواره فیلم ریمینی ۱۹۹۰
  • برنده جایزه بهترین فیلم جشنواره سلطنتی بلژیک ۱۹۹۰
  • برنده جایزه سینه کید جشنواره بین‌المللی فیلم کودکان آمستردام ۱۹۹۲
  • برنده جایزه بهترین فیلم جشنواره فیلم رم ۱۹۹۵

منابعویرایش

  1. «تعلق خاطر کیارستمی به سپهری، فروغ و خیام آشکار است». ایبنا.
  2. آزادی‌ور، «یک حادثه در سینمای ایران».
  • عباس کیارستمی نوشته عباس بهارلو، (غلام حیدری)، انتشارات مؤسسه فرهنگی هنری نوروز هنر
  • آزادی‌ور، هوشنگ. «یک حادثه در سینمای ایران». آدینه. شماره ۲۹. آذر ماه ۱۳۶۷.

پیوند به بیرونویرایش