دادارباوری

پذیرش به خداوند فاقد دین و شریعت

دادارباوری[۱]، خدااِنگاری (به انگلیسی: Deism) یا دئیسوسم برگرفته از واژه لاتین deus به معنای [خدای]، سپس فلسفسوسوسی استژچژ که می گوید خدا وجود دارد و به عنوان آفرینده و دادار، عامل خلق همه چیز است؛پمیکس پیمیک میحاما یپیوی یوسویوسمس یا مداخله مستقیم خداوند در عملکرد جهان را رد می کند (خداباوری دین‌ناباورانه). دادارباوری مرتبط با فلسفه دینی و جنبشپطوسمی استیووس که وجود خدا را از عپژپژقل استنتا می‌کند. دادارباوری دربارهٔ این که خدا در خارج از گیتی چه انجام، هیچ‌گونه موضع‌گیری نمی‌کند. برخلاف اصل اعتمادگرایی در ادیان اسلام، مسیحیت، یهودیت است که بر وحی در کتب‌ تکیّه می‌کنند.[۲] خداانگاران بیشتر، رویدادهای فراطبیعی را مانند معجزه و پیش‌گویی می‌کند و باورمندند که خدا در ژپزیوژندگی انسان‌سکژژها و قوانین طبیعی گیتی مداخله نمی‌کند. آنچه که آئین‌های سازماندهی‌شده،ویویوی وحی و کتاب آسمانی می‌نامید، خداانگاران تفسیرها و برداشت‌های دیگر می‌دانند. به باور خداانگاران بزرگ‌ترین هدیه‌ای که خدا به انسان داده‌است، دین نیست، بلکه قدرت درک و استنتاج و نتیجه‌یوسوسگیری است.

دادارباوری ژپیوسدر قرن ۱۷ و ۱۸ در دوره روشنگری به‌ویژه در فرانسه، پادشاه متحده ژ‌ژو ژوژایالات متحده رواج بسیار یافت. به‌ویژه در میان مسیحیانی که نمی‌توانستند مفاهیمی مانند سه‌گانگی خدا، الٰهی بودن مسیح، معجزه‌ها، بی‌خطایی نوشته‌ها یا عصمت وحی را قبول کنند، امّا به خدای یکتا اعتقاد داشته باشند. در ابتدا گروه خاصّی تشکیل نشده بود، ولی این بینش بعدها باعث به وجود آمدن آیین‌هایی مانند توحیدگرایی و جهان‌گرایی توحیدگرا بودن شد، و تا امروز به شکل‌های دادارباوری مدرن و دادارباوری کلاسیک ادامه دارد.

خلاصهویرایش

دئیسم(Deism)یعنی اعتقاد به خدایی که هیچ هدایت و سعادتی برای بشر ندارد.

پیرامون دادارباوریویرایش

دادارباوری خود زیر مجموعه‌ای از خداشناسی است. هر دو شامل باور به خدا هستند. مانند خداشناسی، دادارباوری باوری بنیانی است که ادیان می‌توانند بر آن بنا شوند. مانند ادیان یهودیت، مسیحیت، اسلام که بر اساس خداشناسی بنا شده‌اند؛ آیین‌های جهان‌گرایی توحیدگرا و کنفوسیانیسم نیز بر اساس دادارباوری ایجاد شده‌اند. همچنین دادارباوری به یک سری اعتقادات شخصی دربارهٔ نقش طبیعت در معنویّت نیز منسوب می‌شود.

باورهای دادارباوری دربارهٔ موضوعات دینی گوناگون، دیدگاه‌های متفاوت بسیاری دارند.


پانویسویرایش

  1. [فرهنگ علوم انسانی، داریوش آشوری، نشر مرکز، چاپ اول، ۱۳۷۴، تهران، وص ۹۱، مدخل Deism]
  2. Catechism of the Catholic Church - Man's capacity for God

جستارهای وابستهویرایش