باز کردن منو اصلی

دادگاه یا محکمهٔ نمایشی در رژیم‌های توتالیتر و دیکتاتوری و برای توجیه دولت یا تنبیه دگراندیشان به کار گرفته می‌شوند. این محکمه‌ها فاقد هنجارهای یک دادگاه منصفانه و عادلانه هستند و کارکرد آن‌ها تحقیر متهمان، خردکردن شخصیت آنان و نهایتاً نابودی فیزیکی آنان است.[۱]

در دوران معاصر، معروف ترین دادگاه های نمایشی مربوط به دوران حکومت استالین است. در دوران حکومت هیتلر نیز این دادگاه ها برگزار میشد. بعدها در برخی دیگر از کشورهای اقمار شوروی نیز طبق الگوی محاکمات استالینی، دادگاه‌های نمایشی برگزار شد. این محاکمات در اواخر دهه‌ی چهل و اوایل دهه‌ی پنجاه، یعنی در دوره‌ی آغازین جنگ سرد، در مجارستان، چکسلواکی و بلغارستان برپا شد. قربانیان به «خیانت به میهن» و نیز «همکاری با سرویس‌های جاسوسی غرب» متهم شدند.[۲][۱]

ویژگی‌هاویرایش

محکمه نمایشی، از لحاظ تاریخی برگرفته از دادگاه‌های تفتیش عقاید کلیسا است. ویژگی‌های این محکمه‌ها آن است که جنبهٔ علنی و جنجالی دارند و حکم آن‌ها از پیش تعیین شده است. هدف اصلی آن‌ها این است که علت مجازات متهمان این دادگاه علنی و گسترده شود، تا مایهٔ ارعاب و عبرت دیگر مخالفان گردد.[۱] همچنین قربانی مجبور میشود که به اشتباه فکری خودش اقرار کند، علیه همفکران خود صحبت کند و حقانیت حاکمیت را اثبات کند.[۳]

نمونه‌هایی از دادگاه‌های نمایشیویرایش

دادگاه‌های استالینیویرایش

دادگاه‌های استالینی، به «پاکسازی‌های» بزرگ ایدئولوژیک در اتحاد جماهیر شوروی در بین سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۸ میلادی، مربوط می‌شود و نمونهٔ بسیار مشهوری از دادگاه‌های نمایشی است. در نتیجهٔ این محکمه‌ها، تقریباً همهٔ رهبران حزب بلشویک و یاران و متحدان ولادیمیر لنین، رهبر انقلاب ۱۹۱۷ روسیه محکوم و حذف شدند. به متهمان دادگاه‌های نمایشی، اتهام «همکاری با تروتسکی علیه استالین»، «جاسوسی برای کشورهای امپریالیستی» و «خیانت به منافع پرولتاریا» زده می‌شد. [۴][۱]

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ محکمهٔ نمایشی چیست؟، دویچه وله فارسی
  2. "Show trial". Wikipedia. 2019-08-12.
  3. «اعتراف و اعتراف گیری در تاریخ ایران و جهان : asre-nou.net». asre-nou.net. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۲۸.
  4. محاکمات نمایشی، در دادگاه‌های استالین چه گذشت؟, بی‌بی‌سی فارسی