باز کردن منو اصلی
ویرایش به درگاه گرگان خوش آمدید!
استرآبادِ پورتال ره خِش بمونی!
P Gorgan.svg

شهر گُرگان مرکز استان گلستان در جانب شرقی شمال کشور ایران است. گرگان کنونی تا سال ۱۳۱۶ هجری شمسی «اَستَرآباد» یا «اَستراباد» نام داشت و تا پیش از تشکیل استان گلستان از شهرستان‌های مازندران بود. این شهر یکی از پرجمعیت‌ترین شهرهای شمال ایران است و اقوام مختلفی در آن سکونت دارند. من‌جمله مازندرانی‌ها، فارس‌ها، سیستانی‌ها، ترکمن‌ها، ترک‌ها، قزاق‌‌ها و…

ویرایش نوشتار برگزیده
default

لشکرکشی‌های روس‌ها به دریای خزر یک سری حملهٔ نظامی در بین سال‌های ۸۶۴ و ۱۰۴۱ به سواحل دریای خزر بوده‌است. روس‌ها ابتدا در قرن نهم میلادی به عنوان بازرگانان پوست، عسل و برده در سرکلند (سرزمین‌های اسلامی) ظاهر شدند. این بازرگانان در مسیر تجاری ولگا به خرید و فروش می‌پرداختند. نخستین حمله آنان در حدود ۸۶۴ تا ۸۸۴ میلادی در مقیاسی کوچک علیه علویان طبرستان رخ داد. نخستین یورش بزرگ روس‌ها در سال ۹۱۳ رخ داد و آنان با ۵۰۰ فروند درازکشتی شهر گرگان و اطراف آن را غارت کردند. آن‌ها در این حمله مقداری کالا و برده را به تاراج بردند و در راه بازگشتن به عرض‌های بالاتر، در دلتای رود ولگا، مورد حملهٔ خزرهای مسلمان قرار گرفتند و بعضی از آنان موفق به فرار شدند ولی در میانهٔ ولگا به قتل رسیدند.

دومین هجوم بزرگ روس‌ها از دریای خزر در سال ۹۴۳ به وقوع پیوست. در این دوره ایگور یکم، رهبری روس‌ها را در دست داشت. روس‌ها پس از توافق با دولت خزرها برای عبور امن از منطقه، تا رود کورا و اعماق قفقاز پیش رفتند و در سال ۹۴۳ موفق شدند بندر بردعه، پایتخت اران (جمهوری آذربایجان کنونی)، را تصرف کنند. روس‌ها در آنجا به مدت چند ماه ماندند و بسیاری از ساکنان شهر را کشته و از راه غارت‌گری اموالی را به تاراج بردند. تنها دلیل بازگشت آنان شیوع بیماری اسهال خونی در میانشان بود.

سویاتوسلاو یکم، شاهزادهٔ کی‌یفی روس‌ها، در اعزام بعدی نیروها به دریای مازندران، در سال ۹۶۵، به لشکریانش دستور داد که دولت خزرها را نابود کنند، تا مجبور نباشند به آنان مالیاتی بپردازند. نابودی خزرها تسلط بر راه‌های تجاری شمال و جنوب ولگا از طریق مناطق استپی و دریای سیاه را برای شاهان کی‌یفی روس فراهم می‌آورد. علاوه بر این، مبارزه‌های سویاتوسلاو منجر به رشد جمعیتی و فرهنگی اسلاوها در مناطق میان نواحی استپی و جنگلی سالتوو-مایاکی شد.

در سال ۱۰۳۰، روس‌ها به منطقهٔ شروان حمله کردند و حاکم گنجه برای کمک در سرکوب شورش بیلقان مبلغ زیادی پول به آن‌ها پرداخت. یک سال بعد، در ماه نوامبر سال ۱۰۳۱، در نزدیکی باکو شکست خورده و اخراج شدند. در سال ۱۰۳۲ روس‌ها حملهٔ دیگری به شروان داشتند که در آن الانان و سریرها به آنان ملحق شدند. مسلمانان محلی در ۱۰۳۳ روس‌ها را شکست دادند. روس‌ها از حوزهٔ دریای خزر حمله کرده و پس از مدت کوتاهی به اغوزها در نبردهای خوارزم کمک کردند. آخرین دورهٔ اعزام نیرو و یورش وایکینگ‌ها به دریای خزر در سال ۱۰۴۱ توسط اینگوار دوردست‌گشا به منظور شرکت در جنگ‌های گرجستان-بیزانس و احتمالاً نبرد ساسیرتی انجام پذیرفت که نیروهای وارنگیان نیز در این اعزام شرکت داشتند. هدف از این اردوکشی‌ها احتمالاً بازگشایی مسیرهای تجاری قدیمی روس‌های افرنجی بود، چنانچه در آن زمان بلغارهای شمالی و خزرها دیگر موانع بزرگی نبودند. پس از آن، هیچ گونه اقدام مشابهی توسط نورس‌ها انجام نپذیرفت و بدین شکل مسیر مابین دریاهای بالتیک و خزر هیچگاه بازگشایی نشد.

ویرایش زندگی‌نامه
محمدرضا لطفی - Mohamdreza Lotfi.jpg

محمدرضا لطفی (۱۷ دی ۱۳۲۵ در گرگان – ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۳ در تهران) ردیف‌دان، موسیقی‌دان، آهنگ‌ساز، نوازندهٔ برجستهٔ تار و سه‌تار، همچنین پژوهشگر و مدرس موسیقی سنتی ایرانی بود. او از چهره‌های تأثیرگذار موسیقی ایرانی بود و با خلق آثاری چون «ایران ای سرای امید»، «کاروان شهید»، «برادر بی‌قراره» و «عشق داند» به میان تودهٔ مردم راه یافت.

لطفی بنیان‌گذار کانون فرهنگی و هنری چاووش، گروه شیدا و مکتب‌خانه میرزا عبدالله بود و هنرمندان بسیاری از جمله خانوادهٔ کامکارها، مجید درخشانی، صدیق تعریف، حمید متبسم و حسین بهروزی‌نیا را تربیت کرد. او در کنار تار و سه‌تار، کمانچه، دف، نی و سنتور نیز می‌نواخت.

لطفی تجربه همکاری با خوانندگان چون تاج اصفهانی، غلامحسین بنان و شجریان را داشته و همچنین خوانندگانی چون شهرام ناظری، هنگامه اخوان، صدیق تعریف، محمد گلریز و محمد معتمدی، اولین‌بار توسط محمدرضا لطفی به جامعهٔ موسیقی معرفی شدند.

ویرایش رده‌ها
ویرایش نگارهٔ برگزیده
Panthera tigris virgata.jpg

ببر مازندران یا ببر کاسپین، که برخی به آن ببر هیرکانی می گویند، در ناحیه گسترده‌ای از چین تا دریای سیاه می‌زیسته‌است. جنگل‌های مازندران، قفقاز، ترکمنستان، ازبکستان، تاجیکستان، قزاقستان، قرقیزستان و غرب چین مسکن این گونه از ببر بوده‌است که امروزه منقرض گردیده‌است اما هنوز ادعاهایی اتفاقی دربارهٔ رویت آن گزارش می‌شود.

ویرایش گردشگری
گرگان یحیی نعمتی 2.JPG

تپهٔ هزار پیچ یکی از بلندی‌های پیرامون گرگان است که دورنمای زیبایی از شهر گرگان را در پیش چشم گردشگران می گستراند. هزار پیچ در ورودی غرب گرگان واقع و یکی از فرستنده‌های اصلی تلویزیون شهر نیز بر بلندای آن مستقر شده است.

پوشش گیاهی هزارپیچ، بیشتر، درخت و درختچه‌های سرو می‌باشد. شرایط خاص این تپه باعث به وجود آمدن سایت پروازی بر روی قسمت‌هایی از آن شده است که ورزشکاران برای انجام پروازهای سبک با انواع چترو پاراگلایدر از آن بهره می‌برند.

ویرایش گفتاورد
جهانداری که از ساری جهان بگرفت تا باریشهنشاهی که از گرگان جهان او راست تا کرمان

فرخی (دیوان چ دبیرسیاقی ص ۲۵۵)

ویرایش آیا می‌دانید
ویرایش آن‌چه می‌توانید انجام دهید
People icon.svg
  • الگوی {{درگاه|گرگان}} را به نوشتارهای وابسته با گرگان اضافه کنید.
  • الگوی {{گلستان-خرد}} را به نوشتارهای خرد گلستان اضافه کنید و {{ویکی‌پروژه تبرستان}} را به صفحات بحث اضافه کنید.
  • در مقالات مربوطه ویرایش کنید و نوشتارهای خرد را گسترش دهید.
  • در وپ:ویکی‌پروژه طبرستان عضو شوید و همکاری کنید.
ویرایش ویکی‌پروژه‌ها