باز کردن منو اصلی
دریای اریترا Periplus of the Erythraean Sea.
میر اریترا-سینوس پرسی - AncientWorld-anville-1794

دریای اریتره نامی است که هرودت در کتابهای خود بکار برده است و اطلاعاتی را که از آن بدست می‌دهد دقیق نیست و نامی بیشتر افسانه‌ای است و نمی‌توان آن را یک نام جغرافیایی دانست اما در کتاب پریپلوس (سفرنامه) دریای آریترا یا رهنامه دریای اریتره مشخصات و شرح آن با جغرافیای منطقه قابل انطباق و سازگاری است.

در این کتاب که قدیمی‌ترین رهنامه دریایی است و سفرهای دریایی یک یونانی از اسکندریه تا خلیج فارس را در ۶۶ پاره شرح می‌دهد این سفرنامه به سال‌های بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلادی مربوط می‌شود. در این کتاب اقیانوس هند را دریای اریترا نامیده‌است بنابراین در بسیاری از منابع و نوشته‌های غربی‌ها در قرن‌های ۱۴تا۱۸ نیز اقیانوس هند و دریای عرب دریای اریترا نامیده شده‌است. او در بخشی از سفرنامه خود گفته‌است دریای پارس خلیج فارس دریایی است از هومانا(امان) کشیده شده بسوی غرب که در انتهای آن آپلوگوس(اوبله)قرار دارد و حاکم آن به عدالت مشهور است و این شهر سعادتمندترین شهر است تجار هندی و پارسی و رومی در این شهر کالاهای خود را مبادله می‌کنند. اوبله بعدها از میان رفت و بصره جای آن را گرفت بعضی‌ها اعتقاد دارند آباداندر واقع همان شهر تاریخی ابله است. هرودوت از خلیج فارس نام نبرده ولی از دریای سرخ بنام خلیج عربی ذکر کرده‌است. هرودوت، مورخ یونانی، از دریایی به نام «اریتره» نام می‌برد که بر اقیانوس هند، و دریای عرب فعلی خلیج فارس و دریای عمان اطلاق می‌شده و از دو جزء «آری» (آریا) و «تره» به معنی آب و دریا مرکب است». (احمد اقتداری، پژوهش نامهٔ خلیج فارس، شمارهٔ ۱، صفحهٔ ۲۱)

PeriplusAncientMap.jpg

محتویات

استفاده در متنهای تاریخیویرایش

«ملیسی‌ها در جنگ علیه اریترین‌ها به چاین‌ها کمک کردند. (هرودوت، تواریخ، کتاب اول، بند ۱۸).

سه شهر یونیایی دیگر نیز احداث شد که دو شهر آن در شبه جزیره ی ساموس و یک شهر در منطقه‌ای به نام اریتره بنا شد. (همان، کتاب اول، بند ۱۴۲)

اهالی اریتره ۸ کشتی به آب انداختند. (کتاب ششم، بند ۸)

وقتی اریتاریاها به بوتیا رسیدند دریافتند که بربرها در اسوپوس خیمه زده‌اند. (کتاب نهم، بند ۱۹)

آن‌ها همراه تیراندازان خود در اریتریا جلوتر از هلنی‌ها به نگهبانی مشغول شدند. (کتاب نهم، بند ۲۲)

فنقی‌ها می‌گویند ایشان از دریای اریتره و پس از یک سفر دریایی طویل، به سرزمین ما آمده و در مکانی که هنوز هم در آن ساکن اند، مستقر شدند. (کتاب اول، بند ۱)

رود فرات از ارمنستان سرچشمه می‌گیرد و به دریای اریتره می‌ریزد. (کتاب اول، بند ۱۸۰)

کورش در مسیر خود به سمت بابل، به رود خانهٔ جینوس رسید که در فصل بهار از کوه‌های ماتین آغاز شده، از داردانیا گذشته و به رود دیگری به نام تیگریس می‌ریزد که این رود نیز پس از عبور از شهر اوپیس به دریای اریتره می‌ریزد. (کتاب اول، بند ۱۸۹)

نکوس پادشاه مصر، نخستین کسی بود که برای ایجاد کانالی به دریای اریتره اقدام و بعدها داریوش، شاه ایران این کانال را که طول آن به اندازه چهار روز است، تکمیل کرد. این کانال قدری بالاتر از شهر بوباستیس نزدیک شهر پاتوماس عربیا است و به دریای اریتره منتهی می‌شود. (کتاب دوم، بند ۱۵۸)

در عربستان رودخانهٔ بزرگی به نام کوریس است که به دریای اریتره می‌ریزد. (کتاب سوم، بند ۹)

گفته می‌شود کمبوجیه در خواب دید که برادر تنی او اسمردیس بر تخت پادشاهی ایران نشسته و سر به فلک کشیده است. بنابراین به شوش رفته برادرش اسمردیس را کشت. برخی می‌گویند او را در جای دیگری کشت و برخی معتقدند او را در دریای اریتره غرق کرد. (کتاب سوم، بند ۳۰)

قارهٔ دیگر، از ایران آغاز شده و به دریای اریتره ختم می‌شود که شامل ایران، آشور و عربستان است. (کتاب چهارم، بند ۳۹)

دریای اریتره در شرق ایران و ماد و ساسپیر و کلچ است (کتاب چهارم، بند ۴۰)

فنیقیه ای‌ها دریای اریتره را ترک کرده به سوی دریای جنوب حرکت کردند. (کتاب چهارم، بند ۴۲)

داریوش با ملیسی‌ها که به عنوان اسیر به شوش برده شدند، بد رفتاری نکرد ولی آن‌ها را در کنار دریای اریتره و در شهر امپی اسکان داد. (کتاب ششم، بند ۲۰)

قبایل ساکن جزیره از دریای اریتره به آن جا آورده شدند. (کتاب هفتم، بند ۸۰)

هرودوت آورده‌است که فنیقی‌ها از دریای اریترا آمده‌اند. اجداد فنیقی‌ها به گفته خودشان، در کنار دریای اریتره زندگی می‌کردند». (کتاب هفتم، بند ۸۹)

 
نقشه کشیده شده توسط جیمز رنل در سال ۱۷۹۹

کاربردهاویرایش

اریتره امروز نام یک کشور مستقل در حاشیه دریای سرخ است اما نام دریای اریتره هنوز هم در بعضی مکاتبات رسمی برای دریای سرخ بکار می‌رود. در نقشه‌های قرون وسطی نام دریای اریتره برای دریای عرب بکار رفته‌است. در نقشه سفرنامه پریپلوس و همچنین در نقشه‌های کهن دریای اریترا به تمام اقیانوس هند شامل دریای عرب و خلیج عدن و دریای سرخ و دریای حبشه می‌شده‌است. .[۱]

کشورهای و دریاهای کنارهویرایش

پانویسویرایش

منابعویرایش

لینکویرایش

متن رهنامه پاره34-35. Persian gulf- Persian sea .[۱]