دینگ بابکان

دینَگ (پارسی میانه: Dēnag) یک بانبشن (شهبانو) ساسانی در سده سوم میلادی و همسر اردشیر بابکان بود.

دینگ
بانبشنان بانبشن
«شهبانوی شهبانوان»
Marvdasht - Rajab Inscription (Naghsh Rajab) - panoramio (1).jpg
تاج‌گذاری اردشیر در نقش رجب. دینگ در سمت راست تصویر دیده می‌شود.
زادهاستان پارس
همسر(ان)اردشیر یکم
فرزند(ان)شاپور یکم
دودمانخاندان ساسان
پدربابک
دین و مذهبمزدیسنا

زندگیویرایش

دینگ یکی از دختران بابک، شاه پارس بود؛ برادرانش شاپور، اردشیر و بلاش نام داشتند. او برای اجرای آیین زرتشتی خویدوده یا ازدواج با خویشاوندان، همسر اردشیر شد.[۱] بنابراین او عنوان بانبشنان بانبشن («شهبانوی شهبانوان») را دریافت کرد و گمان می‌شود که او در سنگ‌نگاره تاج‌گذاری اردشیر در نقش رجب در سمت راست تصویر حضور داشته باشد. او احتمالاً مادر شاپور یکم، پسر اردشیر، بود و پس از مرگ اردشیر در سال ۲۴۲ عنوان بانبشنان بانبشن را از دست داد.[۱]

مهرویرایش

 
مهر دینگ

مُهری از دینگ بر جای مانده‌است که تصویر نیم‌تنه او با اسم و لقبش بانبشنان بانیش (شهبانوی شهبانوان) به حروف پهلوی در آن کنده شده‌است. این بانو با چهره‌ای زیبا و مصصم، تاجی بر سر دارد که برفراز آن گیسوانش به‌شکل گویی با نوار کوچکی بسته شده‌است. گوشواره‌ای که دارای سه مروارید است در گوش و گلوبند مرواریدی در گردنش دیده می‌شود و گیسوان مجعدش به چندین رشته بافته و فروافتاده‌است. تاج مدور او دارای لبه‌ای است که با جواهرات مزین شده‌است.[۲]

پژوهشگران در مورد مالکیت این مهر اختلاف نظر دارند. بیشتر محققان آن را متعلق به دینگ بابکان می‌دانند. علیرضا شاپور شهبازی، ارنست هرتسفلد و فیلیس اکرمناز جمله کسانی هستند که این مهر را از آن دینگ همسر یزدگرد دوم و مادر هرمز و پیروز می‌دادند.[۳]

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Gignoux 1994, p. 282.
  2. کریستن سن، ص ۳۱۲
  3. «جایگاه اجتماعی زنان در دوره ساسانی (به استناد مُهرها و اثر مُهرها)» (PDF). نشریه مطالعات هنر اسلامی. ۱ آذر ۱۳۹۹.

منابعویرایش

  • Gignoux, Philippe (1994). Encyclopaedia Iranica, Vol. VII, Fasc. 3. p. 282.
  • کریستین سن، آرتور. ایران در زمان ساسانیان، ترجمهٔ رشید یاسمی. چاپ پنجم. تهران: انتشارات امیرکبیر ۱۳۶۷