باز کردن منو اصلی

مختصات: ۳۶°۱۵′۵۹″شمالی ۶۰°۳۹′۲۰″شرقی / ۳۶٫۲۶۶۴°شمالی ۶۰٫۶۵۵۵°شرقی / 36.2664; 60.6555

رباط شرف کاروانسرایی در ۴۵ کیلومتری شهر سرخس است که به شیوه رازی ساخته شده و نام معمار آن استاد محمد طرائقی سرخسی ذکر شده‌است.[۱] این اثر در تاریخ ۲۰ خرداد ۱۳۲۱ با شمارهٔ ثبت ۳۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۲]

رباط شرف
Sharaf-1.jpg
نام رباط شرف
کشور  ایران
استان استان خراسان رضوی
شهرستان سرخس
اطلاعات اثر
کاربری رباط
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۳۵۹
تاریخ ثبت ملی ۲۰ خرداد ۱۳۲۱
Robat sharaf 1.jpg

طبق مدارک و متون تاریخی بانی بنای فعلی «شرف الدین ابوطاهربن سعدالدین عل القمی» است که مدتی حکومت مرو و سرانجام صدرات سلطان سنجر را برعهده داشت. باتوجه به کتیبه موجود بنای رباط به سال ۵۴۹ هجری قمری در زمان سلطان سنجرسلجوقی با مصالح آجر و گچ ساخته شده‌است و بی‌شک یکی از شاهکارهای هنر ایرانی به‌شمار می‌رود.

این بنا در حاشیه جاده قدیم نیشابور-سرخس (جاده ابریشم) و شش کیلومتری جاده سرخس -مشهد بعد از تپه‌های کم ارتفاع روستای شورلق قرار دارد. شکل این رباط از دور به دژی بزرگ شبیه‌است از داخل به مانند یک کاخ جلوه می‌کند.

این بنا دو صحن دارد و هر صحن دارای چهار ایوان به شکل چلیپا (صلیب) و شبستان می‌باشد و همچنین آجر چینی و کتیبه‌های آن جلوه خاصی دارد. در این رباط چند مسجد و محراب دیده می‌شود که همه با کتیبه‌های گلی و گچی تزئین شده‌اند. کتیبه‌ها عمدتاً باقی‌مانده از دوران سلجوقی است. در وسط رباط حوض بزرگ، در اضلاع جنوبی دو اصطبل برای استراحت اسب‌ها و در اطراف دهلیزهائی برای اسکان مسافران وجود دارد.

منابعویرایش

  1. سبک‌شناسی معماری ایرانی. محمد کریم پیرنیا. نشر معمار. ۱۳۸۳. ص۱۵۷
  2. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  • دکتر عباس سعیدی (آذر۱۳۴۵سرخس دیروز و امروز، انتشارات توس تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)
  • حسن زنده دل (۱۳۷۷استان خراسان، نشر ایرانگردان
  • سیدمحسن حسینی (۱۳۷۹رباط شرف، موسسه چاپ آستان قدس رضوی
  • تصاویری از کاروانسرای رباط شرف