باز کردن منو اصلی

رشید عالی گیلانی (عربی: رشید عالی الکَیلانی‎؛ زاده ۱۸۹۲ درگذشته ۲۸ اوت ۱۹۶۵) سیاست‌مدار عراقی بود که چند بار نخست وزیر پادشاهی عراق شد که واپسین دوره در آوریل ۱۹۴۱م بود. در این نخست‌وزیر پایانی، درگیری‌های مسلحانه میان نیروهای عراق و بریتانیا در خلال جنگ جهانی دوم روی داد که گیلانی در مه ۱۹۴۱ سرنگون شد و حکومتی دیگر بر عراق سر کار آمد.[۱]

رشید عالی گیلانی
Rashid Ali Al-Gaylani.jpg
۱۳ام، ۲۱ام، ۲۳ام نخست وزیر عراق
مشغول به کار
۲۰ مارس ۱۹۳۳ – ۹ نوامبر ۱۹۳۳
۳۱ مارس ۱۹۴۰–۳۱ ژانویه ۱۹۴۱
۳ آوریل ۱۹۴۱–۲۹ مه ۱۹۴۱
در زمانِفیصل یکم
غازی اول
فیصل دوم
پس ازناجی شوکت
نوری سعید
طه الهاشمی
پیش ازجمیل مدفعی
طه الهاشمی
جمیل مدفعی
اطلاعات شخصی
زاده۱۷ آوریل ۱۸۹۲
بغداد، عراق
درگذشت۲۸ اوت ۱۹۶۵ (۷۲-۷۳ ساله)
حزب سیاسیحزب برادری ملی
مذهبمسلمان سنی

زندگی‌نامهویرایش

رشید عالی گیلانی در ۱۸۹۲ یا ۱۸۹۳ در بغداد به دنیا آمد. تحصیلات خود را در بغداد انجام داد. از ۱۹۲۵ تا ۱۹۲۷ وزیر دادگستری بود و سپس رئیس دفتر و مشاور ملک فیصل اول پادشاه عراق شد. از ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۱ سه بار نخست‌وزیر عراق شد. در جنگ دوم جهانی کوشش کرد تا برای قطع نفوذ بریتانیا در عراق به کشورهای محور به ویژه آلمان نازی نزدیک شود. در آوریل ۱۹۴۱ کودتایی ضد بریتانیایی را سازمان داد اما بعد از دو ماه حکومتش برافتاد. پس از شکست کوشش‌هایش در عراق به ایران رفت. پس از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم به آلمان گریخت و در برلن زندگی می‌کرد. در آنجا با هیتلر دیدار کرد و دولت آلمان او را به عنوان رئیس دولت عراق در تبعید به رسمیت شناخت. پس از شکست آلمان به عربستان سعودی رفت. در ۱۹۵۸ پس از کودتای عبدالکریم قاسم به عراق بازگشت. پس از آن که در دسامبر ۱۹۵۸ به همراه عبدالسلام عارف در کوششی برای برکنار کردن قاسم ناکام شد دستگیر شد و به مرگ محکوم شد. در ۱۹۶۱ دولت عراق او را عفو کرد و به لبنان رفت و تا سال ۱۹۶۵ که درگذشت در بیروت زندگی می‌کرد.

منابعویرایش

  1. بعلبکی، منیر (۱۹۸۰). «Rashid 'Ali al-Gailani». دانشنامه المورد (به عربی). ۸. بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۱۲۶. تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)

پیوند به بیرونویرایش