رضاقلی میرزا

رضاقلی میرزا (زاده ۱۷۱۹ - درگذشته ۱۷۴۷ میلادی/۱۱۲۶ خورشیدی در کلات)، فرزند ارشد نادرشاه افشار بود.

رضاقلی میرزا
شاهزاده
Reza Qoli Mirza Afshar.jpg
نگاره‌ای هندی از رضاقلی میرزا
نایب‌السلطنه ایران
دوران۷ نوامبر ۱۷۳۸ – ۲۶ ژوئن ۱۷۴۰
پیشینتهماسب‌قلی خان
جانشیننصرالله میرزا
زاده۱۵ آوریل ۱۷۱۹
ابیورد، خراسان، ایران
درگذشته۲۰ ژوئن ۱۷۴۷ (۲۸ سال)
کلات، خراسان، ایران
آرامگاه
مشهد، خراسان، ایران
همسر(ان)فاطمه‌سلطان بیگم (ا. ۱۷۳۱–۱۷۴۰)
فرزند(ان)شاهرخ‌شاه
فتحعلی میرزا
احمدقلی میرزا
همایون میرزا
بیستون میرزا
محمود میرزا
خاندانافشاریان
پدرنادرشاه
مادرگل‌افشان خانم
دین و مذهباسلام

زندگیویرایش

هنگامی که نادرشاه به هندوستان می‌رفت رضاقلی خان را به نیابت سلطنت برگزید، وی در غیاب پدر شاه تهماسب دوم و بیشتر اعضای خانواده‌اش را در سبزوار کشت و امید داشت که پس از مراجعت پدر مقام خود را حفظ کند و سلطنت را برای خود نگاه دارد. پس از مراجعت نادر به ایران آنگاه که برای جنگ با لزگیان از راه استرآباد و مازندران عازم شروان گردیده بود در ضمن عبور از جنگلهای مازندران مورد سوء قصد قرار گرفت و گلولهٔ یکی از آن دو بازوی راست او را خراشید و دستش را زخمی کرد.

نادر تصور کرد که رضاقلی میرزا مسبب این توطئه‌است. شاهزاده محاکمه شد و حتی بدو قول دادند که اگر اعتراف کند معاف خواهد شد اما او به بیگناهی خود مُصِر بود. پس از لشکرکشی لزگیها حکم شد رضاقلی را کور کنند و چنین کردند اما نادر بعدها از این عمل خود پشیمان گردید. علیقلی خان برادرزادهٔ نادر که بعد از نادر خود را پادشاه خواند و به علی شاه (عادل شاه) شهرت یافت رضاقلی میرزا و دیگر شاهزادگان را که در کلات بودند یک روز به قتل رسانید و فقط شاهرخ میرزا زنده ماند.[۱]

هدایت او را در شمار گویندگان آورده گوید: گاهی بیتی می‌گفته‌است و این رباعی از آن جمله است:

آن شوخ که از کلبهٔ من پای کشیدمی‌رفت و هر آنچه منع کردم نشنید
گفتم که بمان به کلبه‌ام گفت که شبدر خانهٔ هیچ‌کس نماند خورشید

مرگویرایش

رضاقلی میرزا به سال ۱۱۶۰ ه‍.ق (۱۱۲۶ خورشیدی) کشته شد.

منابعویرایش

  1. فرهنگ فارسی معین، بخش اعلام
رضاقلی میرزا افشار
شاخه‌ای از ایل افشار
زادهٔ: ۱۵ آوریل ۱۷۱۹ درگذشتهٔ: ۲۰ ژوئن ۱۷۴۷
مناصب سیاسی
پیشین:
ابراهیم‌خان افشار
به عنوان حاکم خراسان
صاحب‌اختیار خراسان
۱۷۳۸–۱۷۳۶
پسین:
؟
عنوان سلطنتی
بدون متصدی
آخرین تصدی توسط:
تهماسب‌قلی خان
نایب‌السلطنه ایران
۱۷۴۰–۱۷۳۸
پسین:
نصرالله میرزا