زبان تخاری

یکی از زبان‌های هندواروپایی منقرض‌شده

زبان تُخاری شاخه‌ای از خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی است که دو زبان از آن شناخته شده‌است:

  • تخاری شرقی (یا تُرفانی یا تخاری A)
  • تخاری غربی (یا تخاری B)
زبان تُخاری
paper fragment with writing
Tocharian B manuscript, c. 7th century AD
زبان بومی درAgni, Kucha, Turfan and Krorän
منطقهحوضه تاریم چین، و آسیای مرکزی
قومیتتخارها
منقرض‌شدهسده ۹ (میلادی)
زبان‌های هندواروپایی
  • زبان تُخاری
گویش‌ها
Agnean (Tocharian A)
Kuchean (Tocharian B)
Kroränian (Tocharian C)
Brahmi script (Tocharian alphabet)
خط مانوی
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۳Either:
xto – Tocharian A
txb – Tocharian B
فهرست لینگوییست
xto Tocharian A
 txb Tocharian B
گلاتولوگtokh1241[۱]
این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.

این دو زبان در هزارهٔ اول پس از میلاد در شمال حوضه تاریم در منطقه شینجیانگ چین توسط قوم تخار تکلم می‌شده‌است. از زبان تخاری، نوشته‌هایی از سدهٔ هشتم میلادی به جا مانده‌است. این دو زبان پس از آمدن قوم ترک‌تبار اویغور در سدهٔ نهم میلادی منقرض شدند.[۲] این زبانها در نتیجهٔ حفریات در ناحیه تورفان شناخته شدند.[۳]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "زبان تخاری". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
  2. مجموعهٔ یونسکو از تاریخ تمدن‌ها در آسیای میانه (UNESCO Collection of History of Civilizations of Central Asia)، جلد سوم
  3. «تورفان، شهر گمشده». دریافت‌شده در ۱۶ بهمن ۱۳۹۳.

منابعویرایش

  • سمیعی احمد. ادبیات ساسانی. تهران: انتشارات دانشگاه آزاد ایران، ۱۳۵۵
  • Benjamin W. Fortson, Indo-European Language and Culture: An Introduction, pages 351-366, 2004, ISBN 1-4051-0316-7

الگو:کد زبان‌های معرفی‌شده در ایزو ۶۳۹–۳ که حرف اول عنوان بین‌المللی آنها حرف T است