باز کردن منو اصلی

زبان یاقوتی یا ساخا (به یاقوتی: Саха тыла، تلفظ: ساخا تیلا) زبانی است از خانواده زبانی ترکی که با ۳۶۳،۰۰۰ گویشوَر در جمهوری یاقوتستان واقع در منطقه سیبری فدراسیون روسیه رواج دارد. این زبان به شدت در معرض خطر آسیب پذیری Vulnerable قرار دارد.[۲][۳][۴][۵]

ساخا
Yakut
Саха тыла Saxa tila
زبان بومی درروسیه
منطقهجمهوری یاقوتستان
قومیتخطای عبارت: نویسه نقطه‌گذاری شناخته نشده «٬» مردم یاقوتستان (2010 census)
تعداد گویشوران
خطای عبارت: نویسه نقطه‌گذاری شناخته نشده «٬»  (2010 census)e18
الفبای سیریلیک
وضعیت رسمی
زبان رسمی در
 یاقوتستان (روسیه)
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۲sah
ایزو ۶۳۹-۳sah
گلاتولوگyaku1245[۱]
{{{mapalt}}}
Locations of Sakha (dark blue) and Dolgan (blue)
این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.
گستره جغرافیایی زبان یاکوتی (سرمه‌ای) و زبان دولگان (آبی)

محتویات

وام‌واژه‌ها در زبان یاقوتیویرایش

بیش از ۲۵۰۰ واژه مغولی و تعداد کمی واژه فارسی در زبان یاقوتی یافت می‌شوند. برخی از وام واژه‌های زبان فارسی در سیبری یافت می‌شود برای نمونه واژه‌های فارسی خدا و چای در لهجه‌های ترکی جنوب سیبری مانند زبان یاقوتی یافت می‌شود. [۶]

رده‌بندیویرایش

یاکوتی یکی از زبان‌های شاخه شمالی خانواده زبان‌های ترک‌تبار است. در این خانواده زبانهای شور، تووان و دولگان هم قرار دارند.

صامت‌هاویرایش

واج‌های همخوان یاکوتی
دولبی دندانی لثوی کامی نرم‌کامی چاکنایی
انفجاری p b t d c ɟ k g
خیشومی m n ɲ ŋ
سایشی s x ɣ h
کوبشی ɾ
میانه‌ها j، j̃
میانه‌ای
کناری
l

مصوت‌هاویرایش

واج‌های آوایی یاکوتی
کوتاه دراز دوگانه
بسته باز بسته باز
جلو لب‌گسترده i e i: e: ie
لب‌گِرد y ø y: ø:
عقب لب‌گسترده ɯ a ɯ: a: ɯa
لب‌گرد u o u: o: uo

منابعویرایش

  1. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Yakut". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
  2. http://www.unesco.org/languages-atlas/index.php?hl=en&page=atlasmap#
  3. http://www.unesco.org/new/en/culture/themes/endangered-languages/atlas-of-languages-in-danger/
  4. https://www.ethnologue.com/country/RU/languages
  5. https://www.britannica.com/place/Russia/Mixed-and-deciduous-forest#ref422354
  6. https://books.google.com/books?id=39XZDnOWUXsC&pg=PA245&lpg=PA245&dq=persian+words+in+yakut+language&source=bl&ots=TLlINu2Jf7&sig=Mngw6Jb6qYCB-BVOmC0wkaqFPQA&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjAvIGoqb_ZAhWFKFAKHfnEC8AQ6AEIXjAF#v=onepage&q=persian%20words%20in%20yakut%20language&f=false

ویکی‌پدیای انگلیسی.