سازمان قضایی نیروهای مسلح

سازمان قضایی نیروهای مسلح بخشی از قوه قضائیه در ایران و تنها مرجع قضایی اختصاصی پیش‌بینی شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران می‌باشد که از دادسراها و دادگاه‌های نظامی تشکیل شده‌است.

سازمان قضایی نیروهای مسلح
بنیان‌گذاری۱۳۶۵[۱]
مکانتهران، خیابان شریعتی
وبگاه
رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح
کنونیاحمدرضا پورخاقان[۲]
از۹ آبان ۱۴۰۰

جایگاه قانونیویرایش

براساس اصل ۱۷۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای رسیدگی به جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی یا انتظامی اعضاء ارتش، ژاندارمری، شهربانی (نیروی انتظامی) و سپاه پاسداران محاکم نظامی مطابق قانون تشکیل می‌گردد، ولی به جرایم عمومی آنان یا جرایمی که در مقام ضابط دادگستری مرتکب می‌شوند در محاکم عمومی رسیدگی می‌شود.

ساختار سازمانیویرایش

دادستانی و دادگاه‌های نظامی بخشی از قوه قضائیه کشور و مشمول اصول مربوط به این قوه هستند.

محاکم نظامی به دادگاه‌های نظامی یک و دو تقسیم می‌شوند. دادگاه‌های نظامی یک، به جرایمی که در قانون مجازات‌های شدیدتری دارند، رسیدگی می‌نماید. به‌جز تعدادی از آراء که مطابق قانون قطعی می‌باشد، سایر آراء دادگاه‌های نظامی قابل تجدیدنظر در دادگاه‌های نظامی یک و آراء دادگاه‌های نظامی یک، قابل اعتراض و تجدیدنظر در دیوان عالی کشور می‌باشد.

حوزه فعالیتویرایش

در حال حاضر صلاحیت‌های سازمان قضایی نیروهای مسلح بر اساس مصوبات مجلس شورای اسلامی، مجمع تشخیص مصلحت نظام و اجازه خاص از رهبر، رسیدگی به این موارد می‌باشد:

سلسله‌مراتب کاریویرایش

رسیدگی در سازمان قضایی نیروهای مسلح دو مرحله‌ای بوده و به همین جهت پس از ارسال گزارش یا طرح شکایت از سوی مقامات ذی‌ربط یا مردم، ابتدا پرونده در دادسرای نظامی تشکیل و تحقیقات مقدماتی توسط بازپرسان و دادیاران، زیر نظر دادستان انجام می‌شود. در صورتی‌که دلایل کافی برای احراز وقوع بزه وجود داشته باشد، پرونده با صدور کیفرخواست به دادگاه نظامی ارسال می‌شود تا پس از انجام محاکمه، حکم مقتضی صادر گردد.

رسیدگی در دادسراها و دادگاه‌های نظامی بر اساس آیین دادرسی کیفری صورت پذیرفته و متهمین در تمامی مراحل رسیدگی می‌توانند از وکیل برخوردار شوند. سازمان قضایی نیروهای مسلح در حال حاضر در تمامی مراکز استان‌های ایران دارای دادسرا و دادگاه نظامی است که مسئولیت رسیدگی به جرایم ارتکابی در حوزه قضایی آن استان را برعهده دارند.

سربازان فراری[۴][۵][۶]ویرایش

مراحل دستگیری سرباز فراری‌هاویرایش

بعد از اعلام سازمان نظام وظیفه عمومی به کلانتری:

  1. کلانتریِ محل سکونت این سربازان برای اجرای مراحل اقدام می‌کنند.[۷]
  2. سربازان فراری، برگه اخطار را توسط مأمور کلانتری درب منزل خود دریافت می‌کنند.
  3. درصورتی که سرباز فراری بعد از دریافت برگه اخطار برای اعزام به خدمت سربازی به یگان خدمتی مراجعه نکرد، عملیات دستگیری انجام می‌شود.
  4. به این صورت که نیروهای کلانتری و پلیس به محل مخفی شدن سرباز فراری مراجعه کرده و برای دستگیری او اقدام می‌کنند.
  5. در این مرحله سربازی که برای دستگیری او اقدام شده‌است، مشمول جریمه فرار از خدمت سربازی خواهد شد.
  6. پس از دستگیری توسط مأموران کلانتری، پرونده تشکیل شده و به دادگاه تحویل داده می‌شود.

سرباز فراری را که از رفتن به خدمت سربازی خودداری می‌کند، به کجا معرفی نماییم؟ویرایش

به کلانتری محل سکونت یا دادسرای نظامی محل خدمت. همچنین این افراد را می‌توانید با ذکر مشخصات کامل و آدرس محل سکونت یا کار، از طریق منوی «پرسش از شما پاسخ از ما» در پورتال یا با تلفن گویای ۸۲۹۰۰–۰۲۱ معرفی نمائید.[۸]

سرباز فراری هستم که می‌خواهم خودم را معرفی کنم، چه کاری می‌بایست انجام دهم؟ویرایش

بهتر است شما خود را به یگان خدمتی معرفی نمایید تا از این طریق پرونده شما به دادسرای نظامی ارجاع شود. اگر تمایل داشتید می‌توانید ابتدا خود را به دادسرای نظامی محل خدمت معرفی نمایید. در این مرجع برای شما پرونده ای تشکیل می‌شود و پس از تفهیم اتهام و صدور قرار تأمین کیفری که معمولاً کفالت است شما را به یگان خدمتی جهت ادامه خدمت معرفی می‌نماید. لازم است هنگام مراجعت شما کسی را به عنوان کفیل همراه خود داشته باشید. کفیل می‌تواند یک کاسب با پروانه کسب و کارت شناسایی یا کارمند دولت با آخرین فیش حقوقی و کارت شناسایی باشد.[۹]

منابعویرایش

  1. «تاریخچه محاکم نظامی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی». پورتال سازمان قضایی نیروهای مسلح. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۱۲.
  2. «پورخاقان رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح شد». خبرگزاری مهر. ۹ آبان ۱۴۰۰.
  3. «به جرایم چه افرادی در دادسراها و دادگاه‌های نظامی رسیدگی می‌شود؟». پورتال سازمان قضایی نیروهای مسلح. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ مارس ۲۰۲۰.
  4. «خبر خوش برای سرباز فراری‌ها». اقتصاد آنلاین. ۴ تیر ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۳-۱۷.
  5. «خبر خوش برای سرباز فراری‌ها». خبرگزاری میزان. ۱۳ آذر ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۳-۱۷.
  6. «صفرتا صد بازگشت به سربازی «مشمولان غایب» / از خرید خدمت هم خبری نیست!». خبرگزاری فارس. ۱۱ خرداد ۱۴۰۰.
  7. «کلانتری‌ها سربازان غایب و فراری را بازداشت می‌کنند». خبرآنلاین. ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۲.
  8. «سرباز فراری را که از رفتن به خدمت سربازی خودداری می‌کند، به کجا معرفی نماییم؟». پورتال سازمان قضایی نیروهای مسلح. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۱۲.
  9. «سرباز فراری هستم که می‌خواهم خودم را معرفی کنم، چه کاری می‌بایست انجام دهم؟». پورتال سازمان قضایی نیروهای مسلح. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۱۲.

پیوند به بیرونویرایش