سازوکار آنتیکیترا

نمای ماشین آنتیکیترا از روبه‌رو
نمای ماشین آنتیکیترا از پشت

ماشین آنتیکیترا یک رایانهٔ آنالوگ باستانی مربوط به عصر هلنیستی و اوایل قرن یکم پیش از میلاد مسیح است. این دستگاه به منظور انجام محاسبات مربوط به اخترشناسی و گرفت طراحی شده‌است. ماشین آنتیکیترا به عنوان قدیمی‌ترین نمونه دستگاهی که در آن چرخ‌دنده به کار رفته‌است شناخته می‌شود و گاهی از آن با عنوان نخستین رایانه آنالوگ نام برده می‌شود. اگر چه این دستگاه در اکتبر سال ۱۹۰۰ میلادی توسط یک گروه یونانی از یک کشتی غرق شده در اطراف جزیره آنتیکیترا کشف شد، اما تا دهه ۱۹۷۰ میلادی که این دستگاه به وسیله تکنولوژی پرتوی ایکس اسکن نشده بود اهمیت و پیچیدگی آن پوشیده بود و تحقیقات همچنان بر روی آن ادامه دارد.[۱]

تصویربرداری امروزی و دقیق از این سازوکار نشان داد که دستگاه دارای ۳۷ چرخ‌دنده است که به دستگاه اجازه می‌داد تا بتواند به رصد حرکات ماه و خورشید از طریق زودیاک بپردازد. سازوکار آنتیکیترا همچنین قادر به پیش‌بینی گِرِفت‌ها و الگوبرداری از مدار نامنظم ماه بود. این فرضیه مطرح است که ابرخس منجم برجسته در دو قرن پیش از میلاد مسیح در روند بررسی سرعت اوج و حضیض ماه از این دستگاه نیز کمک گرفته باشد.[۲] به استثنای استفادهٔ نجومی از این سازوکار، از دستگاه به عنوان شمارشگر چرخهٔ ۴ سالهٔ بازی‌های المپیک باستان و المپیاد هم استفاده می‌شده‌است.[۳][۴]

منابعویرایش

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Antikythera mechanism». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۱۴.
  2. Sample, Ian. "Mysteries of computer from 65 BC are solved". The Guardian. "This device is extraordinary, the only thing of its kind," said Professor Edmunds. "The astronomy is exactly right … in terms of historic and scarcity value, I have to regard this mechanism as being more valuable than the Mona Lisa." and "One of the remaining mysteries is why the Greek technology invented for the machine seemed to disappear."
  3. Kaplan, Sarah (14 June 2016). "The World's Oldest Computer Is Still Revealing Its Secrets", The Washington Post. Retrieved 16 June 2016.
  4. Paul Iversen, "The Calendar on the Antikythera Mechanism and the Corinthian Family of Calendars, Hesperia 86 (2017): 130 and note 4.

پیوند به بیرونویرایش