در ادبیات مربوط به گرافیک رایانه‌ای سه‌بعدی، منظور از سایه‌زنی (به انگلیسی: Shading) تجسم درک عمق مدل‌های سه بعدی یا تصویرسازی با تغییر در میزان تاریکی می‌باشد.[۱]

Flat shading یا سایه زنی تخت، یک مدل نورپردازی ساده
Gouraud shading یا سایه زنی Gouraud
درون یابی سایه زنی Phong، یک روش سایه زنی واقع گرایانه تر که در سال ۱۹۷۳ توسط Bui Tuong Phong ابداع شد.

در نقاشی ویرایش

سایه زنی در نقاشی به صورت سنتی به کار می‌رفته‌است به این صورت که نواحی دارای سایه را تیره‌تر رسم می‌کنند. زمانیکه نیاز باشد تصویری رسم شود که عمق را نشان دهد الگوهای نور بسیار کمک کننده هستند.[۲][۳]

در گرافیک رایانه ای ویرایش

در گرافیک رایانه ای، منظور از سایه زنی یا Shading تغییر رنگ اشیا، سطوح و چندضلعی‌ها (polygon) در یک صحنه سه بعدی، بسته به اموری مانند تغییر زاویه سطح نسبت به نور، تغییر فاصله از منبع نور، تغییر زاویه نسبت به دوربین و خواص ماده می‌باشد، تا یک تصویر کاملاً واقعی یا Photorealistic ایجاد گردد.

عمل سایه زنی در هنگام رندرینگ و توسط برنامه ای به نام سایه زن یا Shader انجام می‌شود.

طراحی ویرایش

شیدرها برنامه‌های ساده ای هستند که ویژگی‌های یک وِرتکس یا پیکسل را شرح می‌دهند. شیدرهای ورتکس ویژگی‌های یک وِرتکس (موقعیت، جهت دهی بافت، رنگ‌ها و …) را شرح می‌دهند، در حالیکه شیدرهای پیکسل ویژگی‌های یک پیکسل (رنگ، عمق-زد، مقدار آلفا) را شرح می‌دهند. برای هر ورتکس اشکال هندسی ابتدایی، یک شیدر ورتکس فراخوانی می‌شود (معمولاً پس از Tessellation)، در نتیجه یک ورتکس وارد شده و یک ورتکس خارج می‌شود. سپس هر ورتکس به صورت مجموعه ای از پیکسل‌ها بر روی یک سطح رندر می‌شود (یک بلاک مموری) و در نهایت بر روی صفحه نمایش فرستاده می‌شود.

منابع ویرایش

  1. "Graphics: Shading". hexianghu.com. Archived from the original on 23 January 2020. Retrieved 2019-09-10.
  2. "Drawing Techniques". Drawing With Confidence. Archived from the original on November 24, 2012. Retrieved 19 September 2012.
  3. "Shading Tutorial, How to Shade in Drawing". Dueysdrawings.com. 2007-06-21. Archived from the original on 24 April 2017. Retrieved 2012-02-11.