سد شهید کاظمی

(تغییرمسیر از سد بوکان)
سد شهید کاظمی، سد بوکان
تصویری از سد شهید کاظمی، سد بوکان
اطلاعات کلی
نام رسمی: سد شهید کاظمی، سد بوکان
کشور: ایران
رودخانه: زرینه رود
محل: ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی بوکان
نزدیک‌ترین شهر: بوکان
نوع سد: مخزنی
ارتفاع از پی: ۵۰
طول تاج: ۷۲۰
تاریخ آغاز ساخت: مرداد ۱۳۴۶
تاریخ پایان: فروردین ۱۳۵۰
اطلاعات مخزن
حجم مخزن: ۸۰۰ میلیون متر مکعب
پانویس‌ها
[۱]

سد شهید کاظمی که بیشتر با نام سد بوکان شناخته می‌شود. این سد یکی از سدهای بزرگ ایران با هسته رسی است که در ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر بوکان دزد و در استان آذربایجان غربی قرار دارد. سد بوکان برای تنظیم و استفاده از آب و سیلاب‌های رودخانه زرینه ایجاد شد و جهت آبیاری اراضی پایین دست سدی در محل جنوب‌شرقی بوکان بر روی این رودخانه بسته شده‌است.[۲] کار احداث این سد در مرداد ماه سال ۱۳۴۶ با هدف تأمین آب کشاورزی، شرب و برق منطقه توسط یک شرکت اتریشی (پور اتریش) آغاز شد.

در مهرماه ۱۳۵۰ در یک مراسم رسمی با حضور محمدرضا شاه پهلوی در بوکان، این سد افتتاح شد.[۳] سد بوکان در مسیر رودخانه زرینه‌رود قرار دارد.[۴] نام پیشین این سد کوروش کبیر بود اما در سال ۱۳۵۸ خورشیدی، هیئت وزیران دولت موقت جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ ششم مرداد آن سال بنا به پیشنهاد وزارت نیرو تغییراتی در نام سدهای ایران اجرا و تصویب شد و سد کوروش کبیر به سد شهید کاظمی نیز تغییرنام یافت.

طول تاج سد بوکان ۵۳۰ متر و ارتفاع آن از پی ۵۰ متر است. با افزایش حجم مخزن سد در سال ۱۳۸۴، حجم کل مخزن سد به ۷۶۲ میلیون مترمکعب رسید. این سد علاوه بر تأمین آب شهرهای بوکان، میاندوآب و عمده آب شهر تبریز، سالیانه بیش از یکصد میلیون متر مکعب آب شرب و صنعت و در حدود ۵۵ هزار هکتار از زمین‌های کشاورزی منطقه‌های عجب شیر و آذرشهر را نیز آبیاری می‌کند. همچنین این سد هرساله پذیرای هزاران نفر از سرتاسر ایران می‌باشد.[۵][۶] دریاچه سد بوکان با ۷۱۸ میلیون مترمکعب بیشترین آب پشت سد را به خود اختصاص داده‌است.[۷]

خط انتقال آب به شهرستان تبریز دقیقاً از سد بوکان و محدوده این شهرستان شروع می‌شود، اما برای حذف نام مبدأ (سد بوکان)، در خبرگزاری‌های داخل ایران از عنوان خط «انتقال زرینه رود» استفاده می‌کنند.[۸]

نگارخانهویرایش

منابعویرایش

  1. مشخصات سد ،پرتال فرمانداری
  2. «سد بوکان، تیشینه».
  3. «فهرست سدهای ایران». کتابخانه مشروطه - پهلوی. دریافت‌شده در ۱۹ آذر ۱۳۹۵.
  4. «سد شهید کاظمی بوکان (زرینه رود)». شرکت مدیریت منابع آب ایران.
  5. «سد شهید کاظمی بوکان در پی بارندگی‌های اخیرسرریز شد». پورتال استانداری آذربایجان غربی.
  6. «در مراسمی با حضور وزیر نیرو، طرح افزایش ارتفاع سد شهید کاظمی بوکان به بهره‌برداری رسید». شبکه خبری آب ایران.
  7. «راه‌اندازی مجدد مراکز علمی تعطیل شده از برنامه‌های مهم وزارت نیروست». ایرنا. ۲۳ خرداد ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۴ خرداد ۱۳۹۳.
  8. «خط انتقال آب زرینه رود به تبریز امسال به پایان می‌رسد». ایرنا. ۲۵ شهریور ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۲۹ آبان ۱۳۹۷.