سرخرگ مغزی پیشین

سرخرگ مغزی پیشین یا شریان مغزی قدامی (به انگلیسی: Anterior cerebral artery) شاخه‌ای از سرخرگ کاروتید داخلی است (همانند سرخرگ مغزی میانی).[۱] این سرخرگ وظیفه خونرسانی نواحی قشر (کورتکس) حرکتی و حسی درارتباط با اندام تحتانی طرف مقابل و ناحیه مهاری مثانه را برعهده دارد.[۲] درحقیقت تغذیه خونی قسمت زیادی از لوب پیشانی (فرونتال) از طریق شریان مغزی پیشین انجام می‌شود.[۳] دو سرخرگ مغزی پیشین به واسطه سرخرگ ارتباطی پیشین[۴] به یکدیگر اتصال می‌یابند.[۳] انسداد ناشی از رسوبات در قسمت ابتدایی سرخرگ مغزی پیشین معمولاً به واسطه سرخرگ ارتباطی پیشین جبران می‌گردد.[۵]

سرخرگ مغزی پیشین
Gray's Anatomy plate 517 brain.png
سطح بیرونی نیمکره مغزی
Circle of Willis en.svg
جزئیات
ازinternal carotid artery
سیاهرگسیاهرگ‌های مغزی
تأمین‌کنندهcerebrum
شناسه‌ها
لاتینarteria cerebri anterior
MeSHD020771
TA98A12.2.07.022
TA24502
FMA50028

نواحی تغذیهویرایش

سرخرگ مغزی پیشین در تغذیه قسمت‌های زیر نقش دارد:

تقسیم‌بندی سرخرگ مغزی پیشینویرایش

دو ناحیه سرخرگ مغزی پیشین (ACA) شامل:[۵]

  • ناحیه پیش از شریان ارتباطی پیشین (ناحیه A1): قسمتی از شریان مغزی پیشین که شریان کاروتید داخلی را به شریان ارتباطی پیشین وصل می‌کند
  • ناحیه پس از شریان ارتباطی پیشین (ناحیه A2)

اگر انسداد در قسمت A1 شریان مغزی پیشین ایجاد گردد، به دلیل وجود جریان خون جانبی به واسطه شریان ارتباطی پیشین جبران می‌گردد درحالیکه ضایعه در قسمت انتهایی (A2) قابل تحمل نبوده و باعث بروز علایم در سمت مقابل می‌گردد.

سرخرگ‌هایی که از قسمت A1 منشأ می‌گیرند عبارتنداز:

  • سرخرگ ارتباطی پیشین
  • سرخرگ‌های خطی داخلی (Medial striate arteries). این سرخرگ‌ها همچنین از شریان مغزی میانی منشعب می‌گردند.
  • سرخرگ راجعه هوبنر که بزرگترین سرخرگ خطی داخلی است

انسداد سرخرگ مغزی پیشینویرایش

انسداد یک شریان مغزی باعث کاهش خونرسانی (ایسکمی) نواحی مغزی مربوط به آن شریان می‌گردد. اختلال در خونرسانی به نواحی مغز به علت ایسکمی یا خونریزی از یک رگ مغزی عامل بروز سکته مغزی است. سکته‌های سرخرگ مغزی پیشین برخلاف سکته‌های سرخرگ مغزی میانی نادر است.[۱۰] سکته منطقه مربوط به شریان مغزی قدامی اغلب به دلیل آمبولی ایجاد می‌گردد.

انسداد سرخرگ مغزی پیشین در ناحیه A2 (قسمت‌های انتهایی شریان) منجربه سندرم شریان مغزی پیشین[۱۱] می‌گردد که علایم این سندرم عبارتنداز:

  • ضعف یا فلج اندام تحتانی طرف مقابل
  • کاهش حس در اندام تحتانی طرف مقابل
  • بی‌اختیاری ادرار به علت ازبین رفتن کنترل مثانه
  • فقدان حس بویایی (آنوسمی)

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. Williams & Warwick. Gray's Anatomy
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ میناگر، علیرضا و وثوق آزاد، ژاک
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ سلطان‌زاده، اکبر
  4. Anterior communicating artery
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ انتظاری طاهر، محمد؛ بینای مطلق، همایون؛ زمانی، بابک
  6. Primary sensory area
  7. Primary motor area
  8. Supplementary motor area
  9. Recurrent artery of heubner
  10. بندرچی چمخاله، بیژن، فرجی، فردین
  11. Anterior cerebral artery syndrome

منابعویرایش

  • میناگر، علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پروفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش‌پژوه.
  • سلطان‌زاده، اکبر. بیماری‌های مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفری. شابک:۱-۰۳-۶۰۸۸-۹۶۴
  • بندرچی چمخاله، بیژن، فرجی، فردین. ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی. امینف. چاپ سوره. چاپ دوم.
  • انتظاری طاهر، محمد؛ بینای مطلق، همایون؛ زمانی، بابک. ترجمه: بیماری‌های اعصاب هاریسون. شرکت نشر دانش‌امروز.