باز کردن منو اصلی

سلمان هراتی، با نام اصلی سلمان قنبر هراتی، (۱ فروردین ۱۳۳۸ در مزردشت تنکابن - ۹ آبان ۱۳۶۵) شاعر معاصر ایرانی است. وی از شاعران متعهد به انقلاب و مذهبی بود.[۱] تخلص او در شعر آذرباد بود[۲].

سلمان هراتی
نام اصلی سلمان قنبر هراتی
زادروز ۱ فروردین ۱۳۳۸
مزردشت، تنکابن
مازندران
مرگ ۹ آبان ۱۳۶۵ (۲۷ سال)
لنگرود،
ملیت ایران ایرانی
علت مرگ سانحهٔ رانندگی
جایگاه خاکسپاری مزردشت، تنکابن
لقب آذرباد
پیشه شاعر
دیوان سروده‌ها از آسمان سبز
دری به خانهٔ خورشید
از این ستاره تا آن ستاره
فرزندان رابعه هراتی، رسول هراتی

محتویات

زندگیویرایش

در اوّل فروردین سال ۱۳۳۸ در روستای مزردشت تنکابن مازندران در خانواده‌ای مذهبی متولد شد. درس‌های ابتدایی تا پایان دوران متوسطه را در زادگاهش خواند. سپس در دانشسرای راهنمایی تحصیلی پذیرفته شد و پس از دو سال در رشتهٔ هنر، مدرک فوق دیپلم اخذ کرد. وی پس از پایان تحصیلات در یکی از مدارس روستاهای دور لنگرود مشغول تدریس شد.

او در نهم آبان ۱۳۶۵ هنگام عزیمت به لنگرود در یک سانحهٔ رانندگی درگذشت. در غرب شهر تهران، میدانی به نام این شاعر نامیده شده است. آرامگاه وی در حوالی شهر تنکابن واقع شده است. بر سنگ مزارش، این بیت نوشته شده است: «آه از پاییز سرد، ای کاش من/از تو باغی در بهاران داشتم».

ویژگی‌های شعر اوویرایش

شعر سلمانویرایش

خواننده شعرهای سلمان هراتی، در وهله نخست بیش از هر چیز با ایدئولوژی شاعر مواجه می‌شود. بیشتر اشعار سلمان، مستقیم یا غیر مستقیم به بازگویی اعتقادات و برداشت‌های اجتماعی و سیاسی او می‌پردازد. سلمان هراتی شعر را برای ادای تعهد اجتماعی و حتی گاه سیاسی خود می‌داند. به نوشته کامران شرفشاهی «بعضی از سروده‌های او همانند شعرهای سپید مربوط به دوران دفاع مقدس، حال و هوای شعرهای پر التهاب عصر مشروطیت را دارد[۳].» او از سهراب سپهری و فروغ فرخزاد تأثیر گرفته بود[۲].

آثار سلمانویرایش

سلمان هراتی در جوانی درگذشت و بنابراین آثار زیادی از او بر جای نمانده است: آسمان سبز چاپ شده در سال ۱۳۶۴، و دری به خانه خورشید چاپ شده در سال ۱۳۶۷، پس از مرگ او، کتاب‌های دربردارنده شعرهای ویژه بزرگسالان سلمان است. مجموعه دیگر او از این ستاره تا آن ستاره در حوزه شعر نوجوان است.

شعر جنگویرایش

سلمان هراتی، جزو پانزده شاعر برگزیده بیست سال شعر جنگ است که در سال ۱۳۷۹ معرفی شد. در شعر او جنگ عنصری ضدبشر و منفی نیست، بلکه زیبا و واجب است: «وقتی که از هوای گرفته بودن/به سمت جبهه می‌آیی/تمام تو در معیت آفتاب است/زیر کسای متبرک توحید».

غرب‌ستیزیویرایش

نگاه هراتی به دنیای امروز، نگاهی است آمیخته به نکوهش مدرنیته و تمدن غرب و سرسپردگی به باورهای دینی. از این رو می‌سراید: «وقتی یک جرعه آب صلواتی/عطش را می‌خشکاند/دیگر به من چه که کوکا، خوشمزه‌تر از پپسی است»، و به تحقیر می‌گوید: «اگرچه هوای جهان توفانی است/سازمان هواشناسی/همیشه گزارش معتدل به دنیا می‌دهد/و خواب خوشی را/برای شنوندگان/آرزو می‌کند.»

کتاب‌شناسیویرایش

به قلم هراتیویرایش

  • از آسمان سبز (مجوعه شعر_۱۳۶۵)
  • دری به خانهٔ خورشید (مجوعه شعر_۱۳۶۸)
  • از این ستاره تا آن ستاره (شعر برای کودکان_۱۳۶۷)
  • گزیده ادبیات معاصر ۲ (مجموعه شعر_۱۳۷۸)
  • مجموعه کامل شعرهای سلمان هراتی، ۱۳۸۰
  • مجموعه کامل شعرهای سلمان هراتی، ۱۳۸۶

درباره اوویرایش

  • گل چه پایان قشنگی دارد، یادمان سلمان هراتی، انتشارات داستان‌سرا، تهران، (۱۳۸۳)

نمونه شعرویرایش

پیش از تو

پیش از تو آب معنی دریا شدن نداشتشب مانده بود و جرأت فردا شدن نداشت
بسیار بود رود در آن برزخ کبوداما دریغ زهرهٔ دریا شدن نداشت
در آن کویر سوخته، آن خاک بی بهارحتی علف اجازهٔ زیبا شدن نداشت
گم بود در عمیق زمین شانهٔ بهاربی تو ولی زمینهٔ پیدا شدن نداشت
دل‌ها اگر چه صاف، ولی از هراس سنگآیینه بود و میل تماشا شدن نداشت
چون عقده‌ای به بغض فرو بود حرف عشقاین عقده تا همیشه سر وا شدن نداشت

مطالعات دانشگاهیویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «شاعر آسمان سبز (درگذشت شاعر انقلابی، سلمان هراتی)». پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه علمیه.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ http://poetry.ir/?sn=artists&pt=full&lang=&id=harati
  3. http://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/01/02/687031

پیوند به بیرونویرایش