سندرم شوک سمی

سندرم شوک سمی ( TSS ) یا شوک توکسیک (به انگلیسی: Toxic shock syndrome)یک بیماری ناشی از سموم باکتریایی است. علائم آن ممکن است شامل تب، بثورات پوستی، پوست پوستی‌شدن و فشار خون پایین است. همچنین ممکن است نشانه‌های مربوط به عفونت خاص زمینه‌ای مانند ورم پستان، عفونت استخوان، التهاب غلاف نکروزان یا سینه‌پهلو نیز بروز کند.

سندرم شوک سمی
(Toxic shock syndrome)
PDB 1aw7 EBI.jpg
Toxic shock syndrome toxin-1 protein from staphylococcus
تخصصبیماری عفونی
علائمتب, راش (ضایعه پوستی), پوست پوستی‌شدن, فشار خون پایین[۱]
دورهٔ آغازسریع[۱]
انواعاستافیلوکوکی (قاعدگی و غیرقاعدگی), استرپتوکوکی[۱]
علتاسترپتوکوکوس پئوژنز or استافیلوکوکوس اورئوس[۱]
عامل خطراتتامپونهای با خاصیت جذب بالا، ضایعات پوستی در کودکان
تشخیص پزشکیبر اساس علائم[۱]
تشخیص افتراقیSeptic shock, Kawasaki's disease, Stevens-Johnson syndrome, scarlet fever[۲]
درمانآنتی‌بیوتیک, incision and drainage of any abscesses, ایمونوگلوبین داخل وریدی[۱]
پیش‌آگهیریسک مرگ: ~۵۰٪ (استرپتوکوکی), ~۵٪ (استافیلوکوکی)[۱]
بسامدهر ۱۰۰,۰۰۰ در سال (در کشورهای توسعه‌یافته)[۱]

TSS به‌وسیله باکتریهای نوع استرپتوکوک پیوژنز یا استافیلوکوکوس اورئوس ایجاد می‌شود. سندرم شوک سمی استرپتوکوکی، گاهی با عنوان سندرم سمی شوک‌مانند (TSLS) شناخته می‌شود. مکانیزم عمومی این بیماری شامل تولید سوپرآنتی‌ژن‌ها است که در طی یک عفونت استرپتوکوکی مهاجم یا عفونت استافیلوکوکی موضعی اتفاق می‌افتد. استفاده از تامپون‌ها یکی از علل رایج عفونت استافیلوکوکی است که باعث ضایعات پوستی در کودکان می‌شود. تشخیص این بیماری معمولاً بر اساس علائم انجام می‌شود.

علائم و نشانه‌هاویرایش

علائم سندرم شوک سمی (TSS) به علت اصلی آن بستگی دارد. TSS ناشی از عفونت باکتری استافیلوکوکوس اورئوس معمولاً با علائم و نشانه‌هایی از قبیل تب بالا، فشار خون پایین، اختلال خواب و سردرگمی همراه است که می‌تواند به سرعت به گیجی، کما و نارسایی‌های متعدد منتهی شود. بثورات مشخصه که اغلب در اوایل بیماری مشاهده می‌شود، شبیه آفتاب سوختگی است و می‌تواند هر منطقه‌ای از بدن شامل لب‌ها، دهان، چشم‌ها، کف دست‌ها و پاها را شامل شود. در بیمارانی که در مرحله اولیه عفونت قرار میگیرند، بثورات پس از ۱۰ تا ۲۱ روز خیس (آبدار) میشوند.

در مقابل، STSS ناشی از باکتری استرپتوکوک پیوژنز، یا TSLS، به طور معمول در افراد مبتلا به عفونت‌های پوستی باکتریایی پدیدار می‌شود. این افراد اغلب درد شدید در محل عفونت پوستی را تجربه می کنند و پس از آن، پیشرفت سریع علائم همانطور که در بالا برای TSS شرح داده شده رخ می‌دهد. در مقایسه با TSS ناشی از استافیلوکوک، TSS استرپتوکوکی اغلب شامل یک آفتاب سوختگی است.

تشخیصویرایش

برای سندرم شوک استافیلوکوکی، تشخیص بر اساس معیارهای CDC تعریف شده است که به شرح زیر است:[۳]

  1. دمای بدن> ۳۸.۹ درجه سلسیوس (۱۰۲.۲ درجه فارنهایت)
  2. فشار خون کمتر از ۹۰ میلی‌متر جیوه
  3. علائم پوستی پراکنده
  4. پوست پوستی‌شدن (به خصوص در کف دست و پا) ۱ تا ۲ هفته پس از شروع
  5. درگیرشدن سه ارگان یا بیشتر:
  6. نتایج منفی:

موارد مختلف به شرح زیر طبقه‌بندی می‌شوند:

  • تاییدشده: تمام شش علامت فوق را دارد (مگر اینکه بیمار می‌میرد قبل از اینکه خشکی پوست بگیرد)
     
    پوستری درباره بیماری شوک سمی در سال ۱۹۸۵
  • احتمال: پنج مورد از شش علامت فوق را نشان می‌دهد.

درمانویرایش

این بیماری اغلب با بستری در بیمارستان قابل درمان است. اغلب بیماران در بخش مراقبت های ویژه به منظور مراقبت‌های حمایتی (برای مدیریت مایع تهاجمی، تهویه، درمان جایگزینی کلیه و حمایت درونی) به ویژه در موارد نارسایی چندگانه اندام‌ها ضروری است.[۴] درمان شامل حذف یا تخلیه منبع عفونت است که اغلب تامپون و تخلیه آبسه است.[۴]

درمان آنتی بیوتیکی باید هر دو عامل استرپتوکوک و استافیلوکوک را پوشش دهد. ترکیبی از سفالوسپورین‌ها ، پنی‌سیلین‌ها یا وانکومایسین ممکن است برای درمان استفاده شود. همچنین اضافه کردن کلیندامایسین [۵] یا جنتامایسین [۶] باعث کاهش تولید سم و مرگ و میر می‌شود.

پیش‌بینیویرایش

اگر بیمار در روند درمانی مناسب قرار گیرد، معمولاً در دو تا سه هفته بهبود می‌یابد. [نیازمند منبع] اگرچه که این وضعیت می‌تواند در عرض چند ساعت به مرگ منجر شود.

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ ۱٫۷ Low, DE (July 2013). "Toxic shock syndrome: major advances in pathogenesis, but not treatment". Critical Care Clinics. 29 (3): 651–75. doi:10.1016/j.ccc.2013.03.012. PMID 23830657.
  2. Ferri, Fred F. (2010). Ferri's differential diagnosis : a practical guide to the differential diagnosis of symptoms, signs, and clinical disorders (2nd ed.). Philadelphia: Elsevier/Mosby. p. Chapter T. ISBN 0323076998.
  3. "Toxic shock syndrome (other than Streptococcal) (TSS): 2011 Case Definition". Centers for Disease Control and Prevention. 8 May 2014. Archived from the original on 19 August 2014. Retrieved 17 August 2014.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Zimbelman J, Palmer A, Todd J (1999). "Improved outcome of clindamycin compared with beta-lactam antibiotic treatment for invasive Streptococcus pyogenes infection". The Pediatric Infectious Disease Journal. 18 (12): 1096–1100. doi:10.1097/00006454-199912000-00014.
  5. Schlievert PM, Kelly JA (1984). "Clindamycin-induced suppression of toxic-shock syndrome-associated exotoxin production". The Journal of Infectious Diseases. 149 (3): 471. doi:10.1093/infdis/149.3.471. PMID 6715902.
  6. van Langevelde P, van Dissel JT, Meurs CJ, Renz J, Groeneveld PH (1 August 1997). "Combination of flucloxacillin and gentamicin inhibits toxic shock syndrome toxin 1 production by Staphylococcus aureus in both logarithmic and stationary phases of growth". Antimicrobial Agents and Chemotherapy. 41 (8): 1682–5. PMC 163985. PMID 9257741.