سودابه فضائلی (متولد ۱۳۲۶) نویسنده، مترجم و پژوهشگر ایرانی است.

سرگذشتویرایش

فضایلی بیشتر با آثارش در اسطوره‌شناسی و نمادشناسی شناخته می‌شود. در طول بیش از چهار دهه فعالیت بیش از ۴۰ کتاب از وی منتشر شده که بعضی از مراجع اصلی در فارسی محسوب می‌شوند. فضائلی در کمبریج و لندن به تحصیل ادبیات انگلیسی (۱۳۵۱–۱۳۴۸) پرداخت و در دانشگاه سوربون-پاریس رشته‌های زبان پهلوی (۱۳۵۵) و زبان و ادبیات تطبیقی (۱۳۵۶–۱۳۵۲) خواند.[۱][۲] با محمّدرضا اصلانی ازدواج کرد و در تهران زندگی می‌کند. او در سال ۱۳۹۵ جدیدترین رمان خود را منتشر کرد.[۳]

آثارویرایش

داستان، نمایشنامه، شعرویرایش

  • گشتِ گشتن و بازگشتن‌ها (مجموعه داستان) (۱۳۴۶)؛ نشر رشدیه
  • عاشقانه‌ها: گزینه‌ای از گفتارهای یار عاشقان (۱۳۸۶)؛ نشر جیحون
  • غولواره در مهمانخانهٔ درخت بنفش: سه قصهٔ پیاپی (۱۳۹۵)؛ نشر مروارید[۴]
  • صداع (داستان بلند) (۱۳۹۰)؛ نشر نیلوفر
  • مجموعه آثار نمایشی سودابه فضایلی (نمایشنامه‌ها) کمبوجیه- چپ‌ترین نخاع؛ کرکس؛ مغز چوبی‌ها؛ گردآوری و مقدمه رسول نظرزاده (۱۳۹۲)؛ نشر افراز
  • حکایت گل‌های رازیان (داستان بلند) (۱۳۹۵)؛ نشر نقره

پژوهشویرایش

  • فرهنگ غرایب (دوجلد): آیین‌ها، اساطیر، رسوم، حرکات آیینی، اشیا متبرک، کتاب‌های قدسی، اصطلاحات عرفانی (۱۳۸۳)؛ سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، پژوهشکده مردم‌شناسی (چاپ اول) و نشر افکار (چاپ دوم ۱۳۸۴)[۵]
  • شبرنگ بهزاد: (رمزپردازی اسب در روایات پریانی، اسطوره‌ای و حماسی؛ نمادگرایی جام و جام حسنلو؛ سرسپاری و رمزهایش) (۱۳۸۸)؛ نشر جیحون[۶]
  • از کف دستانم مرغان عجب رویند: بررسی شعر اکنون فارسی با نگاهی تطبیقی به شعر جهان (۱۳۹۲)؛ نشر روزبهان[۷]
  • با سخن هم نور را همره کند (مجموعه مقالات) (۱۳۹۶)؛ نشر نقره

ترجمهویرایش

  • راه باریکی به سوی شمال، ادوارد باند (ترجمه از انگلیسی) (۱۳۵۲)؛ نشر کارگاه نمایش
  • گاسپار، پیتر هنتکه، (ترجمه از انگلیسی) (۱۳۵۳)؛ نشر کارگاه نمایش
  • هملت: هدیه سالگرد ما، اوگوست استریندبرگ (ترجمه از انگلیسی) (۱۳۵۷)؛ انتشارات تئاتر شهر
  • سینمای شیلی، مایکل کانن (ترجمه از انگلیسی) (۱۳۶۰)؛ نشر روزبهان
  • رابرت فلاهرتی و سینمای مستند شاعرانه، فؤاد کونیتار (مقالهٔ هانری آژل: ترجمه منیژه عراقی‌زاده) (ترجمه از فرانسه) (۱۳۶۲)؛ نشر بی‌نا
  • زائر خوشبخت، ماریو پوزو (ترجمه از انگلیسی) (۱۳۶۲)؛ نشر آینه
  • یی‌جینگ یا کتاب تقدیرات، تفسیر لائودسو و کنفوسیوس، مترجم انگلیسی آلفرد داگلاس (ترجمه از انگلیسی) (۱۳۶۲)؛ نشر نقره (چاپ اول)
  • شکسپیر در پرتو هنر عرفانی، مارتین لینگز (ترجمه از انگلیسی) (۱۳۶۴)؛ نشر نقره
  • خاطرات مرگ (یک پژوهش پزشکی)، مایکل سابوم (ترجمه از انگلیسی) (۱۳۶۵)؛ نشر زرین
  • یی‌جینگ یا کتاب تقدیرات، تفسیر لائودسو و کنفوسیوس، مترجم انگلیسی آلفرد داگلاس (ترجمه از انگلیسی) (۱۳۷۳) نشر ثالث (چاپ یازدهم1395)[۸]
  • ثورا، ژرار آنکوس (پاپوس) (ترجمه و تحقیق از فرانسه) (۱۳۷۷)؛ نشر ثالث (چاپ دوم ۱۳۷۸)
  • فرهنگ نمادها (پنج جلد): اساطیر، رؤیاها، رسوم و غیره، ژان شوالیه و الن گربران (ترجمه و تحقیق از فرانسه) (۱۳۷۸)؛ نشر جیحون (چاپ سوم ۱۳۹۴)[۹][۱۰]
  • موسیقی و عرفان: سنت شیعی اهل حق، ژان دورینگ (ترجمه از فرانسه) (۱۳۷۸)؛ انجمن ایران‌شناسی فرانسه و نشر پرسش.
  • اخبار الحلاج، خبرها و خطابه‌ها، (ترجمه از عربی: محمد فضایلی؛ تحقیقات لویی ماسینیون، ترجمه از فرانسه: سودابه فضایلی) (۱۳۷۸)؛ نشر پرسش، اصفهان.
  • راز شکسپیر، مارتین لینگز (ترجمه از انگلیسی) (۱۳۸۲)؛ نشر قطره (چاپ چهارم ۱۳۹۵)
  • سنت و تحول موسیقی ایرانی، ژان دورینگ (ترجمه از فرانسه) (۱۳۸۳)؛ نشر توس و انجمن ایرانشناسی فرانسه
  • روح نغمات: موسیقی استاد الهی، ژان دورینگ (ترجمه از فرانسه) (۱۳۸۴)؛ نشر جیحون (چاپ ششم ۱۳۹۵)
  • رابرت فلاهرتی و سینمای مستند شاعرانه، فؤاد کونیتار (ترجمه از فرانسه، مقالهٔ هانری آژل، ترجمهٔ منیژه عراقی‌زاده) (۱۳۸۹)؛ نشر روزبهان (چاپ دوم)
  • دائودِجینگ- کتاب طریقت و فضیلت، لائودسو (ترجمه از فرانسه) (۱۳۹۱)؛ نشر ادیان، قم
  • پژوهشی در ایده‌ها، انسان‌ها و رویدادها در ادیان عهد باستان، سموئل جورج فردریک براندن (ترجمه و تحقیق از انگلیسی) (۱۳۹۱) نشر دانشگاه ادیان و مذاهب، قم
  • بهشت کوچکی روی زمین: شعر نمایش، گفتگو، تادئوش روژویچ (ترجمه از انگلیسی) (۱۳۹۲)؛ نشر افراز

مقالهویرایش

- فضایلی، سودابه(۱۳۸۸)، «ارتباط آیین، اسطوره و نماد»، انتشارات نمایش، شماره۳۱۴، (نخستین سمینار بین‌المللی نمایش‌های آیینی و سنتی، صص۴۱–۵۶

- فضایلی، سودابه(۱۳۹۲)، «اشکال و مراحل گوناگون در آیین سرسپاری نحله‌های باطنی جهان»، انتشارات نمایش، شماره۴۲۵، (سومین سمینار بین‌المللی نمایش‌های آیینی و سنتی، صص۱۹۵–۲۰۳[۱۱]

- فضایلی، سودابه (۱۳۹۴)، «آیین ور»، انتشارات نمایش، ش۴۴۶، (چهارمین سمینار بین‌المللی نمایش‌های آیینی و سنتی، صص۱۱–۲۲

- فضایلی، سودابه (۱۳۹۵)، «از روزهای رفته حکایت»، مجله تجربه، ش۴۷، صص۳۳–۳۴

- فضایلی، سودابه (۱۳۹۵)، «نگاهی به اسطورهٔ میمون و مفاهیم نمادین آن»، مجله شبکه آفتاب، ش۲۹، صص۸–۱۲

- فضایلی، سودابه (۱۳۹۳)، «رقص اسطورهٔ عدالت بر زمین»، مجله گذر، ش۲، صص۳۰–۳۷

- فضایلی سودابه(۱۳۹۶)، «هایپررئالیتی در فیلم مستند»، در کتاب خیال و سینمای مستند، انتشارات مرکز گسترش سینمای مستند.

- فضایلی، سودابه (۱۳۹۳)، «هدایت نشسته بود و با هم گپ می‌زدیم»، نمایه تهران، ش۹، صص۱۲-۱۵

- فضایلی، سودابه (۹/۹/۱۳۹۲)، «آناهیتا»، مجله نمایه تهران، و انسان‌شناسی و فرهنگ

- فضایلی، سودابه (امرداد۱۳۹۴)، «ایکاش چون آماتیس بودیم»، مجله نمایه تهران.

- فضایلی، سودابه (آذر۱۳۹۵)، «در خیابان‌های خاموش این شهر سربی» ده شعر منتخب جهان و بنفش‌تر از خود، در کارنامه مؤلف: محمدرضا اصلانی، کتاب هفته، ش۱۳۳، صص۳۶–۴۴

- دورگنات، ریموند؛ ترجمه سودابه فضایلی(از انگلیسی) (۱۳۷۵)، «فرانژو»، نقد سینما، ش۷، ص ۹۴-۱۰۲

- فضایلی، سودابه (۱۳۹۱)، «سنگینی سایه‌ی اعلام و اسما در ترجمه متون اساطیری»، آزما، ش۹۴، صص۴۴-۴۹ (+دانلود از noormags)

- فضایلی، سودابه (۱۳۹۱)، «سوختن در آتش تاوان نگاهی دیگر:تأملی بر اندیشه‌ی جوردانو برونو»، آزما، ش۹۱، ص ۴۲

- فضایلی، سودابه (۱۳۹۱)، «جهان، روی صحنه تئاتر کمدی»، آزما، ش۸۹، ص ۵۴ (دانلود از noormags)

- فضایلی، سودابه (۱۳۹۱)، «اشراق روزی کروسی»، آزما، ش۸۷، ص ۳۹ (دانلود از magiran)

- فضایلی، سودابه (۱۳۹۱)، «یک نسترن، یک نسترن است: در بارهٔ گرترود استاین»، آزما، ش۸۸، ص ۲۸ (دانلود از noormags)

- فضایلی، سودابه (۱۳۸۹)، «همذات پنداری فیروز و مبارک»، آزما، ش۷۲، ص ۲۳

- فضایلی، سودابه (۱۳۸۷-۱۳۸۸)، «فیروز مقدس: بحثی در نمادشناسی حاجی فیروز طلایه‌دار نوروز و بهار»، آزما، ش۶۴، صص۹- ۶

- فضایلی، سودابه (۱۳۹۵)، «بازی با دم شیر؛ درباره‌ی کتاب «زائر خوشبخت»، شرق، ش۲۶۱۶، ص ۱۲

- فضایلی، سودابه (۱۳۹۵)، «رهایی از واقعیت‌گرایی ناپاک»، سینما و ادبیات، ش۵۹، ص ۲۲۰ (دانلود از magiran)

- [پیوند مرده] فضایلی، سودابه (۱۳۹۵)، «تقلید و تکرار در شعر امروز بیداد می‌کند- برای [[شاملو]]»، نوآوران، ۱۸ تیر]

- فضایلی، سودابه (۱۳۸۷)، «زمانی بی‌مرگ و جاودان: در اساطیر ایرانی دربارهٔ بهار می‌خوانیم»، آزما، ش ۵۷، صص ۶–۸ (دانلود از noormags)

- فضایلی، سودابه (۱۳۹۱)، «کتابخانه»، آزما، ش ۸۷، ص ۳۹–۴۱ (دانلود از noormags)

- فضایلی، سودابه (۱۳۸۹)، «کتابخانه: معرفی کتاب»، آزما، ش ۷۲، ص ۴۵–۴۶

- باتلر، ایوان، سودابه فضایلی، (۱۳۷۵)، «نگره دین- سینما: مذهب در سینما (۱)»، نقد سینما، ش ۷، ص ۲۳-۳۳

- باتلر، ایوان، سودابه فضایلی، (۱۳۷۵)، «مذهب در سینما»، نقد سینما (۲)، ش ۸، ص ۸۳-۹۱

- باتلر، ایوان، سودابه فضایلی، (۱۳۷۵)، «مذهب در سینما (۳): فصل سوم: کشیشان، اسقفان و کلیسا»؛ نقد سینما، ش ۹، ص ۶۰-۶۹

- مدب، عبدالوهاب؛ سودابه فضایلی، (۱۳۷۴) «شمایل و حروف (زیباشناسی اسلامی، باستان‌شناسی سینما)»، نقد سینما، ش ۶، ص ۲۲-۲۸

- اپشتاین، ژان، سودابه فضایلی، (۱۳۷۴)، «نقد-نگره: هوشیاری یک ماشین (۱)»، نقد سینما، ش ۵، ص ۲۰۰–۲۰۱ (دانلود از noormags)

- زیمر، کریستیان، سودابه فضایلی، (۱۳۷۴)، «سینما و سیاست (نظریه و تفکر)»، نقد سینما، ش ۵، ص ۲۴۰-۲۵۱

- فضایلی، سودابه (۱۳۹۰)، «کتابخانه»، آزما، ش ۸۶، ص ۵۴–۵۷ (دانلود از noormags)

- فضایلی، سودابه (۱۳۸۷)، «حکیم موسیقی: به مناسبت هشتادمین سال تولد داریوش صفوت»، اعتماد ملی، ش۶۸۹، ص۷

سخنرانیویرایش

  • (۱۳۹۵)، «سخنرانی در هفتهٔ فیلم پیتر بروک و نقد فیلم «شاه لیر»، ۳ شهریور، سینماتک خانهٔ هنرمندان
  • (۱۳۹۵) «سخنرانی در هشتاد و دومین نشست انسان‌شناسی و فرهنگ درمورد فیلم جام حسنلو اثر محمدرضا اصلانی/ جام حسنلو: پنجاه سال بعد»، ۲۹ فروردین، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات
  • (۱۳۹۳)، «دههٔ چهل» به مناسبت بزرگداشت هوشنگ آزادی‌ور) تئاتر شهر- سالن اصلی، در اختتامیه هفدهمین جشنواره تئاتر دانشگاهی، ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۳
  • پلک تهران (۱۳۹۲)، سخنرانی در مراسم نقد کتاب صداع نوشته سودابه فضایلی، ۲۶ مرداد ۹۲
  • سالن امیرخانی خانه هنرمندان، نقد و معرفی کتاب از کف دستانم مرغان عجب رویند، با حضور طلایه رؤیایی، داریوش کیارس، سهراب حسینی و سودابه فضایلی، ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۲
  • (۱۳۹۴)، «و اما سبزهای آتشین آتش سبز»، به مناسبت نمایش آتش سبز کار محمدرضا اصلانی، مؤسسه فضا، ۷ بهمن ۱۳۹۴
  • (۱۳۹۰)، «تراغودی یک کلان‌شهر»، به مناسبت نمایش تهران هنر مفهومی کار محمدرضا اصلانی، خانه هنرمندان، ۸ دی ۱۳۹۰
  • (۱۳۸۳)، «خوراک و نمادهای جهانی»، همایش فرهنگ و خوراک، میراث فرهنگی و گردشگری، ۱۹ اسفند ۱۳۸۳
  • (۱۳۹۴)، «اساطیر در سینمای آوانگارد»، خانه هنرمندان، سالن امیرخانی، مکتب تهران
  • (۱۳۹۴)، «تأویل و اسطوره»، تئاتر شهر، سالن کنفرانس، مکتب تهران
  • فضایلی، سودابه (۱۳۸۸)، «ارتباط آیین، اسطوره و نماد»، تئاتر شهر، سالن کنفرانس (نخستین سمینار بین‌المللی نمایش‌های آیینی و سنتی،
  • (۱۳۹۲)، «اشکال و مراحل گوناگون در آیین سرسپاری نحله‌های باطنی جهان»، تئاتر شهر، سالن کنفرانس (سومین سمینار بین‌المللی نمایش‌های آیینی و سنتی)
  • (۱۳۹۴)، «آیین ور»، تئاتر شهر، سالن کنفرانس (چهارمین سمینار بین‌المللی نمایش‌های آیینی و سنتی
  • (۶ مرداد ۱۳۹۵)، «اسطوره و تئاتر»، تئاتر شهر، سالن قشقایی، گروه تئاتری رزنانس
  • (۶ بهمن ۱۳۹۲)الوهیت زن و تندیسک‌های پیشاتاریخ، پانزدهمین نشست انسانشناسی و فرهنگ
  • فضایلی،سودابه (۵ آبان ۱۳۹۴)، شکسپیر همچون آینه وجود ما را به ما نشان می‌دهد؛ سیزدهمین برنامه از سه شنبه‌های نشر هنوز

جوایزویرایش

  • منتخب بهترین ترجمه کتاب یی‌چینگ، دانشگاه پکن، بخش ایرانشناسی (۱۳۷۰)
  • جایزهٔ بیست‌وسومین دورهٔ کتاب سال (1381)[۱۲]
  • جایزهٔ جلال ستاری (1392)[۱۳]

گفتگوویرایش

- شیوا، کوروش (۱۳۹۲)، «شعر اکنون درگفت و شنید: در آزادی خواهد سرود»، کتاب هفته، ش۱۰۶۲، ص۱۲

- بنکدار، امید (۱۳۷۹)، «فرهنگ نمادها: کسی نیست که با عالم معنا آشنا نباشد»، مجله زنان، ش۶۷، صص۵۳–۵۴

- منصوری مریم (۱۳۸۸)، «فرهنگ نمادها: نمادها جاری و جهان شمول هستند»، فرهیختگان، ش۱۷۹، ص۷

- منصوری، مریم (۱۳۸۴)، «۴۰ سال کار، ۲۰۰۰ مدخل در فرهنگ غرایب»، کتاب هفته، ش ۲۵۳، ص ۱۱

- آرامش، جواد (۱۳۸۴)، «دربارهٔ روح نغمات»، افتخار، ش۴۲۸، ص۱۲

- محمدی، سایر (۱۳۸۴)، «امروز با سودابه فضایلی»، ایران، ۱۶ش۳۲۷۵، ص ۲۴

- محمدی، سایر (۱۳۸۸)، «فرهنگ نمادها جایگاه خود را یافته‌است»، ایران، ش۴۲۵۳، ص۱۶

- گروه فرهنگی (۱۳۷۸) «فرهنگ نمادها: رمزهایی که آدمیان برای شناخت خداوند طرح ریخته‌اند»، قدس، ش۳۵۱۱، ص۱۲

- عابد، ندا (۱۳۸۲)، «فرهنگ نمادها در گفتگو با سودابه فضایلی»، آزما، ش ۲۵، ص ۱۳–۱۶

- ؟(۱۳۹۵)، «همراه با: سودابه فضایلی، گیتا گرگانی، اسدالله امرایی، محمود حسینی زاد، ویدا سامعی، فرید مرادی: چه کسی کتاب مرا دزدید؟، نگاهی به مسئله حقوق مؤلف در ایران و چاپ کتاب‌های مسروقه در مافیای سیاه کتاب»، آزما، ش ۱۱۷، ص ۱۵

- اسماعیل‌زاده، حوریه (۱۳۹۵)، «گفتگو با سودابه فضایلی در پی انتشار نامهٔ گلایه‌آمیزش از اوضاع نابسامان فرهنگی»، آزما، ش ۱۱۷، ص ۱۶ (دانلود از magiran)

- نیاورانی، نیلوفر (۱۳۹۴)، «نشست سودابه فضایلی، مشیت علایی، کاوه میرعباسی، علی عبداللهی، در بارهٔ ترجمه جدید کمدی الهی، از دیروز تا امروز»، سینما و ادبیات، ش ۴۵، ص ۱۸۶

- پنج‌تنی، منیره (۱۳۸۸)، «فرهنگ نمادها: گفتگو با سودابه فضایلی»، اطلاعات حکمت و معرفت، ش۳، صص ۶۹–۷۲[۱۴]

- حسن‌زاده، علیرضا (۱۳۸۲)، «قدرت، نماد و تاویل»، نافه، ش ۴۱، صص۴۷–۵۱

- صائبی، مرجان (۱۳۹۴)، «برهوت فرهنگی در سرزمین ترجمه/ میزگردی دربارهٔ ترجمه و ویراستاری با حضور سودابه فضایلی، گیتا گرکانی و ناصر فکوهی»، ایران، ۵۹۶۹، ص ۸

- اسماعیل‌زاده، حوریه (۱۳۹۲)، «آنچه باید اتفاق می‌افتد/ شعر دیگر در گفتگو با سودابه فضایلی به بهانه انتشار کتاب «از کف دستانم..»»، آزما، ش ۹۸، ص 46-49[۱]

- سپاسگزار، ندا (۱۳۸۵)، «بد نیست مثل یک آبنبات (گپی با سودابه فضایلی دربارهٔ کتاب سیر تحول موسیقی ایران به بهانه کسب جایزه کتاب سال ترجمه)»، آزما، ش ۴۸، صص ۱۴–۱۵ (دانلود از noormags)

- عابد، ندا (۱۳۸۳)، «گفتگو: شکسپیر از نگاهی دیگر»، آزما، ش ۳۲، صص ۱۴–۱۷

- نظیری، فؤاد (۱۳۹۶)، «با راوی حکایت گل‌های رازیان: نگاهی به جدیدترین رمان سودابه فضایلی»، آزما، ش۱۲۱، ص۹۷

- بامداد، فرهاد(۱۳۹۱)، «به انسان فکر کنید»، دیباچه پروین، ویژه نامهٔ جشنواره پروین اعتصامی

- عاشوری، نرگس (۱۳۹۴)، «جمال و زیبایی صفت هنر در این دنیاست»، روزنامهٔ ایران ش۵۹۵۸، ۳خرداد۱۳۹۴

- تقی‌زاده، نگار (۱۳۹۶)، «پی‌جوی معنا و نماد»، دو ماهنامه شوکران، فروردین۹۶، ش۵۴ و۵۵

- گهستونی، مجتبی؛ (۱۳۹۰) (انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان) بخشی از مفاهیم و نمادهای یک سرزمین را باید در طبیعت جستجو کرد.

پیوند به بیرونویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ وهمن: گفتگو با سودابه فضایلی درباره‌ی شعر دیگر/
  2. ناکجا: سودابه فضائلی
  3. مهرنیوز: ناصر فکوهی به نقد کتاب «حکایت گل‌های رازیان» می‌نشیند
  4. مهمانخانه درخت بنفش
  5. اطلاعات کتاب فرهنگ غرایب
  6. شبرنگ بهزاد
  7. «درباره‌ی از کف دستانم مرغان عجب رویند». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ ژوئیه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۱ ژوئیه ۲۰۱۷.
  8. یی‌جینگ
  9. درباره‌ی فرهنگ نمادها
  10. معرفی کتاب فرهنگ نمادها
  11. سودابه فضائلی: سر سپردن به معنای خروج از عالمی و ورود به عالمی دیگر است
  12. ایبنا: انتشار غولواره در مهمانخانه‌ی درخت بنفش
  13. جایزه‌ی جلال ستاری اهدا شد.
  14. مصاحبه با فضائلی درباره‌ی فرهنگ نمادها (noormags)