سیاه توسه

سیاه توسه[۱] (نام علمی: Frangula alnus) نام یک گونه از سرده سیاه اربه است. سیاه‌توسه درختچه‌ای است از تیره عناب rhamnaceae و از جنس اَرجَنک یا تَنگَرس rhamnus است. نام علمی کامل گونه rhamnus frangula است. نام محلی این درختچه در لاهیجان سیاه‌توسکاست.

سیاه توسه
Frangula OM11.JPG
سیاه توسه، Frangula alnus
رده‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده): رزیدها
راسته: گل‌سرخ‌سانان
تیره: عنابیان
سرده: سیاه اربه‌ها
گونه: F. alnus
نام دوبخشی
Frangula alnus
Frangula alnus range.svg

درختچه‌ای است خزان کننده و بومی شمال افریقا، اروپا و غرب آسیا از جمله ایران. این گیاه در جنگلهای گیلان و مازندران به‌ویژه در لاهیجان، نور و کُجور یافت می‌شود. سیاه‌توسه را در برخی مناطق برای زینت در باغها می‌کارند.

  بلندی سیاه‌توسه از ۱ تا حدود ۵.۵ متر و گاهی بیشتر است. پوست ساقه آن صاف و تیره‌رنگ است. برگها به شکل بیضیِ کشیده، منفرد و به‌درازای ۳ تا ۶ سانتی‌متر هستند. روی برگها به‌رنگ سبز تیره و پشت آن‌ها سبز روشن است. گلها کوچک و سفیدرنگ‌اند و در گل‌آذین خوشه جای دارند. هر گل‌آذین ۲ تا ۱۰ گل دارد. گلها از بهار تا تابستان می‌شکفند و زنبورها را جلب می‌کنند. میوه سیاه‌توسه کروی شکل به قطر ۸ میلیمتر و رنگ آن نخست سرخ است و به‌تدریج سیاه می‌شود.

  سیاه‌توسه گیاهی زینتی است، سریع رشد می‌کند و گاهی به شکل پرچین (دیواره گیاهی) به دور کشتزارها کاشته می‌شود.

  در پزشکی سنتی، پوست خشک‌شده ساقه و شاخه‌های گیاه کاربرد دارویی دارد و مُلَیّنِ است. از زغال چوب آن در باروت‌سازی استفاده می‌کنند.

 

گل‌دهی

منابعویرایش

  1. مظفریان، ولی‌الله (۱۳۹۲). فرهنگ نامهای گیاهان ایران. تهران: فرهنگ معاصر. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۵۵۴۵-۴۰-۴.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Frangula alnus». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۱۷.
  • شورای کتاب کودک (۱۳۹۶). فرهنگ‌نامه‌ی کودکان و نوجوانان: جلد هفدهم (س-ش). تهران: شرکت تهیه و نشر فرهنگنامه ی کودکان و نوجوانان.


پیوند به بیرونویرایش