باز کردن منو اصلی

سید مصطفی محقق احمدآبادی[۱] معروف به محقق داماد، (زادهٔ ۱۳۲۴ خورشیدی) مجتهد، حقوق‌دان، عضو پیوسته و رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم ایران، عضو هیئت امنای سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران و استاد حوزه و دانشگاه است.

سید مصطفی محقق داماد
Mostafa Mohaghegh Damaad (cropped).jpg
دین شیعه (اصولی اثنی عشری)
اطلاعات شخصی
تولد ۱۹۴۵
جایگاه
عنوان آیت‌الله
فعالیت دینی
وبگاه www.mdamad.com

او از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۳ ریاست سازمان بازرسی کل کشور را عهده‌دار بوده‌است. او که دانش آموختهٔ حوزهٔ علمیهٔ قم، دانشگاه تهران و دانشگاه کاتولیک لوون است، استاد حقوق دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه شهید مطهری، دانشگاه علوم اسلامی رضوی است و بیش از ده سال مدیریت گروه حقوق دانشگاه تربیت مدرس را به عهده داشت. وی علاوه بر بهره‌گیری از دو نظام آموزشی حوزه و دانشگاه، تسلط به زبان‌های عربی، انگلیسی و فارسی و آشنایی با زبان فرانسه دارد. همچنین آثار مختلف و متعددی در حوزهٔ فقه و حقوق از وی منتشر شده‌است.

محتویات

خانوادهویرایش

او فرزند سید محمد محقق داماد و نوهٔ دختری حاج شیخ عبدالکریم حایری یزدی (بنیان‌گذار حوزهٔ علمیهٔ قم) است. وی استاد دانشکدهٔ حقوق دانشگاه شهید بهشتی و استاد دانشگاه شهید مطهری (مدرسه عالی سابق), و دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد و همچنین عضو فرهنگستان علوم ایران و استاد کرسی فقه و حقوق و فلسفه است. او با تنها دختر استاد خود میرزا هاشم آملی (خواهر علی، صادق، باقر، فاضل و محمد جواد لاریجانی) ازدواج کرده‌است.[۲] و از ایشان ۵ فرزند دارد سه دختر و دو پسر.[۳] سه دختر او مریم السادات محقق (دکتری حقوق – وکیل دادگستری - عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق[۴]) صدیقه محقق (لیسانس ادبیات – فوق لیسانس زبان) زهرا محقق (استادیار دانشکده مهندسی هسته‌ای، پلاسما و رادیولوژی دانشگاه ایلینوی در اربانا-شمپین[۵]) می‌باشند.[۳]

تحصیلات و سمت‌ها و کارهاویرایش

 
اعضای کمیته علمی همایش بزرگداشت محمدجعفر جعفری لنگرودی از راست؛ سید حسن امین، سید مصطفی محقق داماد، محمد رضا ضیایی بیگدلی. محمد درویش زاده جعفر پوربدخشان

محقق داماد در ۱۳۲۴ شمسی در قم به دنیا آمد. علوم دینی را نزد استادان بزرگ حوزهٔ علمیهٔ قم فرا گرفت و علاوه بر آن در دانشگاه تهران به تحصیل حقوق و فلسفهٔ اسلامی پرداخت و به اخذ درجهٔ فوق لیسانس در هر دو رشته نائل گردید. او در حوزه موفق شد در سال ۱۳۴۸، از علما و مراجع وقت، درجه «اجتهاد» کسب کند. عمده دوره علوم عقلی و حکمت اسلامی را نزد استاد مرتضی مطهری و فقه و اصول تحلیلی را نزد آیات عظام، میرزا هاشم آملی و دایی‌اش مرتضی حائری یزدی آموخت. وی، مطالعه و تحصیل در رشتهٔ حقوق را پی‌گرفت سپس برای اخذ درجه دکترا در سال ۱۹۸۸، در بخش حقوق بین‌الملل به دانشگاه کاتولیک لوون (UCL) وارد شد و در سال ۱۹۹۵ موفق به اخذ درجه علمی Ph.D شد.[۳]

دکتر محقق داماد پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی در سمت‌های گوناگون اجرائی، قضایی و فرهنگی ایفای نقش کرده‌است، از جمله از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۳ ریاست سازمان بازرسی کل کشور را عهده‌دار بود و اینک به عنوان استاد و رئیس گروه حقوق دانشگاه شهید بهشتی و خوارزمی تهران، رئیس گروه علوم و معارف اسلامی فرهنگستان علوم ایران، ریاست گروه حقوق سازمان مطالعه و تدوین کتابهای علوم انسانی دانشگاه‌ها، عضو هیئت داوران خبرگان بدون مدرک، عضو شورای علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، سردبیر فصلنامهٔ فرهنگستان علوم و… به خدمات علمی و فرهنگی ادامه می‌دهد. از نظر خط مشی فکری فرهنگی این استاد در نهایت اعتدال از چهره‌ها و شخصیت‌های محبوب اصلاحات محسوب می‌شود؛ و به این حزب سیاسی گرایش و تعلق خاطر دارد.

وی علاوه بر بهره‌گیری از دو نظام آموزشی حوزه و دانشگاه، به زبانهای عربی و انگلیسی مسلط است و با زبان فرانسه آشنایی دارد. محقق رئیس هیئت امنای دانشگاه خاتم است.[۶]

سید مصطفی محقق داماد در یک گفت‌وگوی مفصل با علی بزرگیان که در شماره تیرماه ۱۳۹۷ مجله «اندیشه پویا» منتشر شد، به طرح ناگفته‌های بسیاری از وقایع صدر انقلاب پرداخت. وی با پاپ فرانسیس و بان کی‌مون دربارهٔ اندیشه ادیان و افراط گرایی دینی در دنیا و عقلانیت، دیدار کرده‌است.

وی در مقابل اتفاقات انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۸۸) حرکات حاکمیت در مقابل مردم را محکوم نمود.

آثارویرایش

  • فاجعه جهل مقدس
  • روشنگری دینی در دو جلد
  • بازخوانی فقهی امر به معروف و نهی از منکر و اجرای حدود
  • قواعد فقه در پنج جلد به زبان فارسی،
  • دورهٔ اصول فقه در سه جلد به زبان فارسی،
  • حقوق خانواده در یک جلد به زبان فارسی،
  • تحلیل فقهی وصیت در یک جلد به زبان فارسی،
  • تحلیل فقهی اخذ به شفعه در یک جلد به زبان فارسی،
  • تحلیل فقهی احتکار در یک جلد به زبان فارسی،
  • مطالعات تطبیقی در فلسفه اسلامی، ترجمهٔ از انگلیسی به فارسی در یک جلد،
  • حقوق بین‌المللی عمومی اسلامی، ترجمه از انگلیسی به فارسی در دو جلد،
  • سیر فلسفه در جهان اسلام، ترجمهٔ از انگلیسی به فارسی در یک جلد،
  • علاوه بر اینها بیش از ۳۰ مقاله در رشته‌های فلسفه، دین و حقوق نوشته‌است، از جمله:
  • فقه پزشکی، دوره فقه پزشکی1
  • مفهوم اسلامی حقوق بشر دوستانه به زبان فارسی،
  • رعایت قوانین انسان دوستانه به زبان فارسی،
  • حقوق بشر از دیدگاه علی (ع) به زبان فارسی،
  • اسلام و دعوت ادیان به رعایت حق و کرامت (به زبان فارسی)،
  • مقالهٔ «Religious Minorities in the Islamic Republic of Iran» به زبان انگلیسی،
  • مقالهٔ «Religious Tolerance and Universal Brotherhood in Islam» به زبان انگلیسی،

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش