باز کردن منو اصلی

سید کمال حیدری (زادهٔ ۱۳۷۶ قمری در کربلا) از مراجع تقلید شیعه[۱][۲] است. وی از مدرسین دروس خارج فقه، اصول، فلسفه، عرفان و تفسیر و عقاید در حوزه علمیه قم می‌باشد.[۱]

سید کمال حیدری
Sayyidalhaydari.jpg
شناسنامه
نام کاملسید کمال حیدری
لقبآیت‌الله العظمی، علامه
تاریخ تولد۱۳۷۶ قمری
۱۳۳۵ خورشیدی
زادگاهکربلا عراق
محل تحصیلکربلا، نجف، قم
محل زندگیقم
اطلاعات آموزشی
استادانسید محمدباقر صدر
سید ابوالقاسم خویی
میرزا علی غروی
نصرالله مستنبط
میرزا جواد تبریزی
حسین وحید خراسانی
علامه حسن‌زاده آملی
عبدالله جوادی آملی
تالیفاتاللباب فی تفسیر الکتاب
أصول التفسیر و التأویل
تأویل القرآن؛ النظریّة و المعطیات
صیانة القرآن من التحریف
الشفاعة؛ بحوث فی حقیقتها و أقسامها و معطیاتها
الاسم الأعظم، حقیقته و مظاهره
القضاء و القدر، و إشکالیة تعطیل الفعل الإنسانی
فی ظلال العقیدة و الأخلاق
مدخل إلی الإمامة
لا ضرر ولا ضرار، تقریر دروس شهید صدر
مختارات من أحکام النساء
المنتخب فی مناسک الحجّ و العمرة
مناسک الحج
الفتاوی الفقهیّة (رسالهٔ عملیه)
الدروس:شرح «الحلقة الثانیة» شهید صدر
دروس فی الحکمة المتعالیة (۱–۲)
التقوی فی القرآن؛ دراسة فی الآثار الاجتماعیّة
التربیة الروحیة؛ بحوث فی جهاد النفس
التوبة؛ دارسة فی شروطها وآثارها
المذهب الذاتی فی نظریة المعرفة
أولویات منهجیة فی فهم المعارف الدینیّة
الموروث الروایی بین النشأة و التأثیر
وبگاه رسمیhttp://alhaydari.com

خانواده و تحصیلاتویرایش

او کوچکترین فرزند سید باقر فرزند سید حسن فرزند سید عبدالله بود. پدرش از تجّار برجسته پارچه محسوب می‌شد. خاندانش لقب حیدری را از جد بزرگ خود السیّد حیدر داشتند که نسبش به امام چهارم شیعیان علی بن الحسین منتهی می‌شد. خاندان او، دویست سال پیش از ولادتش از حیره به کربلا هجرت کرده بودند. سید کمال پنج برادر داشت که سه تن از آن‌ها به نام‌های سید صالح، سید فاضل و سید محمد توسط حکومت صدام در عراق اعدام شدند. در زمینه‌های اجتماعی و سیاسی نیز فعالیت‌هایی داشته‌است که منجر به تعقیبش از سوی عراق بعثی گردید و در نهایت مجبور به ترک وطن شده و در شهر قم مقیم شد.[۳]

او تحصیلات حوزوی را از دوران نوجوانی در عراق شروع کرد و از استادانی مثل سید محمدباقر صدر، سید ابوالقاسم خویی، میرزا علی غروی و سید نصرالله مستنبط بهره برد و از همه بیشتر از روش علمی و شخصیت اجتماعی صدر تأثیر پذیرفت[۴] «تا جایی که از وکلای شرعی وی در کربلا گشت.» پس از کشته شدن سید محمدباقر صدر توسط حکومت بعث صدام، به قم مهاجرت کرد و از عالمانی چون جواد تبریزی و حسین وحید خراسانی در فقه و اصول، و عبدالله جوادی آملی و حسن‌زاده آملی در تفسیر و فلسفه و عرفان استفاده کرد. از این به بعد خود در جایگاه مدرس به تدریس همین دروس در دو مقطع سطح و خارج مبادرت ورزید. بنا به نوشته سایت او به دلیل ارائه تمام دروسش به زبان عربی، جهان عرب به واسطه او «با معارفی که در حوزه‌های علمیه شیعه، به خصوص نزد عالمانی چون سید روح‌الله خمینی و سید محمدحسین طباطبایی بوده‌است، آشنا شده‌اند.»[۵]

فعالیت‌ها و نظراتویرایش

سید کمال حیدری سالهاست که از مدرسین دروس خارج فقه، اصول، فلسفه، عرفان و تفسیر و عقاید در حوزه علمیه قم می‌باشد.[۱]

او با حضور در برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی عرب زبان (مثل برنامه «مطارحات فی العقیدة» و «الاطروحة المهدویة» شبکه الکوثر) سالیان متمادی است که در تبیین علوم شیعه و پاسخ به سلفیان-وهابیان تلاش کرده‌است.[۶] تصاویری نیز از تعیین جایزه سعودی‌ها برای پاسخ به وی در فضای مجازی منتشر گردید که البته تأیید نشد.[۷][۱]

وی در مسائل علمی معتقد است برای آنکه فردی اسلام‌شناس و مجتهد در معارف اسلامی به معنای عام آن شود، لازم است تا حد امکان به تمامی علوم اسلامی و هر آنچه به آنها مربوط است آشنا شود. این علوم شامل تفسیر قرآن، علوم قرآنی، علوم حدیث، رجال، درایه، فقه، اصول، عقاید، فلسفه و عرفان، می‌شود؛ که در منظومه معرفتی اسلام‌شناسی نقش دارند و البته مجتهد محقّق کسی است که در این عرصه‌ها به پایه‌گذاری بنیان‌های معرفتی خود بر مبنای عقل و نقل پرداخته باشد. ازاین‌رو خود وی در سالیان متعدّد به تمامی حوزه‌های معارف اسلامی پرداخته‌است و شاید این خصوصیت او که نظیر آن در نمونه‌هایی چون خمینی، طباطبائی و جوادی آملی و دیگران بوده، در جهان عرب کم‌نظیر باشد. ازاین‌رو امروزه یکی از مهم‌ترین پرچم‌داران این نوع تفکّر جامع علمی است که به ویژه جهان عرب زبان مسلمان را، از معارف اسلام و فقه اهل بیت سیراب می‌نماید.

همچنین وی معتقد است برای اصلاح مشکلات حوزه‌های دینی، باید محوریت را به سمت قرآن، و نه به سمت روایات برد، به این معنا که باید کل منظومهٔ معارف دینی، چارچوب‌های اصلی و خط‌های قرمز آن را از قرآن و نه از روایات گرفت.[۸]

پروژهٔ اصلاح دینیویرایش

سید کمال حیدری در ضمن کتاب‌های متعددی پروژهٔ اصلاح دینی‌ای را دنبال می‌کند که مبنای آن بازگشت به اسلام قرآن‌محور (در مقابل اسلام حدیث‌محور یا اسلام علمایی) است. وی معتقد است که روایات اهل سنت غالباً تحت تأثیر حکومت‌ها و فشارهای سیاسی انبوهی از خواسته‌های حکومت‌ها را در خود جای داده و روایات شیعی نیز به دلیل واکنش در مقابل‌آن‌ها شامل انبوهی از ادعاها و دیدگاه‌های نامعتبر است.[۹] حیدری معتقد است که قرآن و احکام قطعی عقلی محور دین‌اند و روایات باید تفسیرکنندهٔ آن چیزی باشد که از این دو منبع به اجمال فهمیده می‌شود، نه اینکه خود محور اصلی دین باشد.[۱۰] بنابر دیدگاه وی، معیار اعتبار احادیث نه صحت سلسلهٔ اسناد آن، بلکه مطابقت آن با قرآن است.[۱۱] بر این اساس، وی اکتفاء به قرآن را که قرآنیان دنبال می‌کنند نادرست می‌داند، همچنین اکتفاء به حدیث را نیز برخطا می‌خواند و در میان اهل سنت، اهل حدیث را و در میان شیعیان هردو دستهٔ اخباریان و اصولیان را در شمار این گرایش می‌آورد. از دید وی، گرایشِ درستْ محور بودن قرآن و مدار بودن سنت است.[۱۲]

بعضی دیدگاه‌هاویرایش

  • حیدری همانند سید روح‌الله خمینی[۱۳] دو عنصر زمان و مکان را در اجتهاد مؤثر می‌داند؛[۱۴]
  • او طی سخنانی تلویحاً، روش‌های اجتهادی اکثر مجتهدین کنونی شیعه را زیر سؤال برد و خود را اعلم از همه علمای شیعه از شیخ طوسی تاکنون می‌داند.[۱۵]
  • حیدری انتقاداتی نیز به استاد خود سید ابوالقاسم خویی کرده‌است که باعث موضع‌گیری دیگر مراجع علیه او شده‌است.[۱۶][۱۷]
  • به باور او لعن‌های موجود در زیارت عاشورا سندیت ندارند که این موضع او نیز باعث انتقادهای زیادی از طرف دیگر روحانیون شیعه شد.[۱۸]
  • وی در بحث هلال و تعیین ایام قمری به محاسبات فلکی قائل است که باعث شد عید فطر سال ۱۳۹۲ شمسی را یک روز زودتر از برخی مراجع دیگرِ شیعیان اعلام کند.[۱۹]
  • حیدری ضمن مبادرت به مباحث امامت و نقد افکار وهابیت معتقد به وحدت اسلامی است.[۲۰][۲۱]

انتقادات به ویویرایش

او به‌دلیل مواضع و اعتقاداتش از سوی برخی از مراجع تقلید و مجتهدین شیعه مورد انتقاد قرار گرفته‌است. به عنوان نمونه:

باخبر شدیم که بعضی از افراد اهل علم !! به مراجع عظام تقلید توهین کرده و تلاش کرده‌اند شأن مراجع و علم و جحد و تلاش ایشان را در راه خدمت به دین و مذهب و معارف حوزوی پایین بیاورند؛ این مسئله موجب تأسف است زیرا اگر مجاهدت مراجع نبود مؤمنین به معارف دین و اسلام دست پیدا نمی‌کردند.

[۲۲]

بسم الله الرحمن الرحیم

این کلام جز از سوی یک ناآگاه به میراث مکتب تشیع گفته نمی‌شود…

[۲۳]

  • صافی گلپایگانی و وحید خراسانی دو مرجع تقلید دیگر با صدور بیانیه ای نسبت به مواضع و اعتقادات سید کمال حیدری که آنرا خلاف مسلمات اعتقادی شیعه می‌دانستند اعلام موضع کرده و وی را در زمره رویگردانان از عقاید مسلم و ضروری مذهب حق تشیع دانستند.[۲۴]
  • سید علی میلانی نیز در رد عقاید سید کمال حیدری نوشته‌است:افکار وی مردود است.[۲۵]

تالیفات فارسیویرایش

علاوه بر تدریس در زمینه‌های مختلف علمی و تألیف آثار، بالغ بر صد جلد کتاب در حوزه‌های گوناگون قرآنی-تفسیری، فقهی-اصولی، عقیدتی-کلامی، فلسفی-منطقی، اخلاقی-عرفانی می‌شود. کتابهای او به زبان عربی است و تعداد اندکی از آن‌ها به فارسی ترجمه شده‌است مانند کتاب غلو حقیقت و اقسام آن[۲۶]

آثار او از نظر جامعیت و تنوع، با آثار مرتضی مطهری قابل مقایسه است.[۲۷] مرکز تحقیقات رایانه ای علوم اسلامی (نور) نرم‌افزار مجموعه آثار وی را با امکانات مختلف پژوهشی تولید کرده‌است.[۲۸]

شش اثر وی نیز توسط انتشارات دانشگاه امام صادق به زبان فارسی ترجمه و منتشر شده‌است.[۲۹]

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ «الف - جایزه میلیونی سعودی‌ها برای پاسخ به عالم شیعه+ عکس». old.alef.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۴.
  2. «پاسخ به پرسش یکی از مقلدین در مورد دعوت از معظم‌له برای مناظره با شبکه وهابی کلمه». پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت الله العظمی سید کمال حیدری. ۱۳۹۶-۰۸-۱۱T03:53:18+03:30. دریافت‌شده در 2018-06-12. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  3. «عالمانی که عمرشان صرف دفاع از اعتقادات شیعه شد +تصاویر». مشرق نیوز. ۲۰۱۴-۰۹-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۰.
  4. خبرگزاری شبستان: «درآمدی بر سامانه معرفتی فهم قرآن» بازخوانی نظربهٔ آیت‌الله سید کمال حیدری
  5. پایگاه اطلاع|رسانی دفتر آیت‌الله العظمی سید کمال حیدری - زندگی‌نامه
  6. «نفوذ یک برنامه شیعی در کشور عربستان».
  7. «جایزه میلیونی عربستان برای پاسخ به عالم شیعه».
  8. «فقه موجود مسائل را سیاه و سفید می‌بیند، به آیات قرآن کم‌توجه است و نگرش اجتماعی ندارد». مجله مباحثات. دریافت‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۷.
  9. حیدری، مفاصل الإصلاح فی الفکر الشیعی، ۱۴۳۸، ص۴۵
  10. حیدری، همان، ص۵۵
  11. حیدری، میزان تصحیح الموروث الروائی، ۱۴۳۷، صص۳۲–۳۶
  12. سیدکمال حیدری و طلال حسن، من محوریة الإسلام الحدیث الی محوریة الإسلام القرآن، صص۵۷–۶۱
  13. «نقش زمان و مکان در اجتهاد». www.imam-khomeini.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۰.
  14. «شرایط زمانی و مکانی در استنباط احکام فقهی». آپارات - سرویس اشتراک ویدیو. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ ژوئیه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۰.
  15. «تشکیک در عقاید و توهین به مراجع تقلید در شبکه الکوثر». www.shia-news.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۰۷.
  16. «مارتین لوتر شیعه؟ «مباحثات». مباحثات. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۴.
  17. «واکنش شدید مرجع عالیقدر آیت الله سید محمد صادق روحانی به اظهارات سید کمال حیدری + تصویر». www.shia-news.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۰۷.
  18. «"کمال حیدری" لعن زیارت عاشوراء را زیر سؤال برد - پایگاه اطلاع‌رسانی لنگرنیوز». پایگاه اطلاع‌رسانی لنگرنیوز. ۱۳۹۳-۰۴-۲۷T10:57:29+04:30. دریافت‌شده در 2018-06-07. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  19. «سید کمال حیدری عید فطر را پنجشنبه اعلام کرد».
  20. ناگفته‌هایی از گعده‌های طلبگی رهبر انقلاب با علما و مراجع در قم «طرح وحدت در دیدار علما و مراجع با رهبر انقلاب» مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک).
  21. «دانشگاه ادیان و مذاهب».
  22. پارسینه|Parsine. «واکنش شدید آیت الله صادق روحانی به اظهارات سید کمال حیدری». پارسینه|Parsine. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۴.
  23. «نظر آیت الله سید محمود هاشمی شاهرودی در خصوص ادعای سید کمال حیدری». www.shia-news.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۴.
  24. «روشنگری دربارهٔ بدعت‌گذاران وظیفه ذاتی روحانیت است». مشرق نیوز. ۲۰۱۸-۰۳-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۰۷.
  25. «نگاهی به آراء و اندیشه آیت‌الله سید کمال حیدری - شبکه اجتهاد». ijtihadnet.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۰۷.
  26. «پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌الله العظمی حیدری».
  27. «زندگینامه، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت الله العظمی سید کمال حیدری». پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت الله العظمی سید کمال حیدری. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۱۴.
  28. مرکز کامپیوتری تحقیقات علوم اسلامی ـ مجموعه آثار آیت الله علامه سید کمال حیدری حفظه الله
  29. «پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌الله العظمی حیدری». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۵ ژوئیه ۲۰۱۴.

منابعویرایش

  • زندگی‌نامه در وبگاه رسمی
  • کمال الحیدری قراءة فی السیرة و المنهج. حمید مجید هدّو، طبع بیروت - لبنان، عام ۲۰۱۰ م، منشورات مؤسسة الهدی للطباعة والنشر.

پیوند به بیرونویرایش