سید یحیی رحیم‌صفوی

سردار ایرانی

سید یحیی صفوی (زاده ۱۳۳۱ اصفهان) فرمانده نظامی و سیاست‌مدار ایرانی است، که هم‌اکنون به‌عنوان دستیار و مشاور عالی رهبر جمهوری اسلامی ایران در امور نیروهای مسلح و نیز رئیس پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس[۲] فعالیت می‌کند، همچنین مدرس دانشگاه امام‌حسین[۳] و دانشگاه عالی دفاع ملی می‌باشد.[۴]

سردار
سید یحیی صفوی
Yahya Rahim Safavi 2019.jpg
زادهسید یحیی صفوی همامی
۱۳۳۱ (۶۸ ساله)
همام، اصفهان، ایران
ملیتایرانی
تحصیلاتزمین‌شناسی، جغرافیا
محل تحصیلدانشگاه تبریز
دانشگاه امام حسین
دانشگاه تربیت مدرس
دیناسلام (شیعه)
وبگاه
مشاغل نظامی
نام(های) مستعاررحیم
وفادار به/عضوِایران
سازمان/شاخهکمیته انقلاب اسلامی (۱۳۵۷)
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
سال‌های خدمت۱۳۵۷–۱۳۸۶
درجه19- Sarlashgar-IRGC.png سرلشکر پاسدار
نبردها/جنگ‌هاجنگ ایران و عراق
نشان‌هانشان فتح[۱]
فهرست کامل نشان نصر درجه یک
موقعیت‌های علمی
موضوع‌هاجغرافیا (سیاسی)
مؤسسه‌هادانشگاه جامع امام حسین
پایان‌نامه
استاد راهنماعزت‌الله عزتی
سایر مشاوران علمیمحمدرضا حافظ‌نیا

وی در طول جنگ ایران و عراق از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود، از ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۷ جانشینی فرمانده نیروی زمینی سپاه و از ۱۳۶۷ تا ۱۳۶۸ نیز فرماندهی نیروی زمینی سپاه را برعهده داشت. رحیم‌صفوی در فاصله سالهای ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۶ بعنوان جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران فعالیت می‌کرد و برای مدت یک دهه از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۶ نیز فرمانده کل سپاه پاسداران بود.[۵]

او مدرک کارشناسی زمین‌شناسی را پیش از وقوع انقلاب، از دانشگاه تبریز اخذ نمود، همچنین دانش‌آموخته کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی از دانشگاه امام حسین و دکتری جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس می‌باشد.[۶] وی یکی از ۱۴ فرمانده ارشد نظامی با درجه سرلشکری در نیروهای مسلح ایران است.[۷]

زندگی‌نامهویرایش

سید یحیی صفوی همامی در سال ۱۳۳۱ در روستای همام، از بخش باغ بهادران، شهرستان لنجان، در استان اصفهان زاده شد. پدرش سیدعباس صفوی و مادرش ملوک‌آغا رئیسی دهکردی نام داشتند.[۸] او در سال ۱۳۴۸ آخرین سال تحصیلی در مقطع دبیرستان را می‌گذراند، که مادرش بر اثر ابتلا به سرطان درگذشت و در تخت فولاد اصفهان به خاک سپرده شد.[۹] صفوی پس از دریافت مدرک دیپلم متوسطه، در آزمون کنکور سراسری شرکت کرد و پس از قبولی در آزمون، در سال ۱۳۵۰ تحصیل در مقطع کارشناسی رشته زمین‌شناسی را در دانشگاه تبریز آغاز نمود. او از ابتدای دهه ۱۳۵۰ فعالیت‌های مخفی بر علیه رژیم پهلوی را آغاز کرد و برای عدم شناسایی توسط عوامل ساواک، نام مستعار رحیم را برای خود برگزید. به گفته صفوی در دوران دانشجویی، بزرگترین مشکل وی در تبریز، آشنا نبودن به زبان ترکی و نداشتن خوابگاه بود:

زمانی که وارد تبریز شدم با مشکلاتی روبه‌رو بودم، از جمله اینکه با زبان ترکی آشنا نبودم و یک کلمه از زبان ترکی را نمی‌فهمیدم و چون ترکی بلد نبودم، جواب گرفتن برایم دشوار بود. این مشکل باعث شد که از همان ماه‌های اول مصمم بشوم زبان ترکی را فرا گیرم. طی آن سال‌هایی که در تبریز بودم آن‌قدر ترکی یادگرفتم که توانستم در خیابان و بازار به راحتی ترکی حرف بزنم و هیچ‌کس هم نمی‌فهمید که من اصفهانی هستم.[۱۰]

صفوی در سال ۱۳۵۴ مدرک کارشناسی زمین‌شناسی را دریافت کرد و در همین سال، دوره خدمت سربازی را آغاز نمود، که بخش اعظم آن را در مركز آموزش پياده شيراز و تیپ ۵۵ هوابرد سپری کرد.

گروهان دومِ گُردان ۱۳۵ هوابرد، محل خدمت من در تیپ ۵۵ هوابرد شیراز بود و با درجهٔ ستوان‌دوم وظیفه، فرمانده دستهٔ گروهان دومِ گردان مزبور بودم.[۱۱]

دوران انقلابویرایش

در دوران دانشجویی در دانشگاه تبریز، صفوی به‌همراه عده‌ای از دانشجویان، از جمله مهدی باکری، اقدام به ایجاد تشکل‌های دانشجویی کرد[۱۲] و چندین مرحله در تظاهرات بر علیه رژیم پهلوی، در شهر تبریز شرکت داشت، که در یکی از این تجمع‌ها، وی از ناحیه پا مورد اصابت گلوله قرار گرفت و مجروح شد.[۱۰] او در کتاب تاریخ شفاهی روایت سید یحیی صفوی این واقعه را این‌گونه عنوان می‌کند:

در درگیری‌های ‏۲۹ بهمن ۱۳۵۶ تبریز، ما با چند نفر از دوستان داخل یک ماشین بودیم، که در خیابان منصور، ‏یک ماشین ساواک جلوی ما پیچید و ما را به رگبار بست. ‏من که جلو نشسته بودم، ‏یک تیر از در جلوی ماشین آمد و به پای چپ من خورد و توی پا گیر کرد، خون‏ ‏از پاچهٔ شلوارم بیرون زد. من فقط بالای ران پایم را محکم گرفتم و دوستان بلافاصله من را به بیمارستان پهلوی بردند که کنار دانشگاه تبریز بود. ‏ساواکی‌ها داخل بیمارستان ریختند و هر کسی را که زخمی بود، دستگیر می‌کردند. اَنترن‌های آنجا دوستان من بودند که سال ششم بودند، ‏زمانی که ما فارغ‌التحصیل شدیم آن‌ها سال چهارم بودند. ‏ما را از روی تخت بیمارستان بردند محل سردخانه که مرده‌ها را می‌گذارند و از آنجا با یک موتورسیکلت فراری‌مان دادند و به خانهٔ مهندس رضا آیت‌اللهی که رئیس کارخانهٔ سیمان صوفیان و انقلابی بود، ‏بردند. ‏خانمش پزشک بود و گفت این تیر توی پایت گیر کرده‌است و باید جراحی شود، ولی من‏ ‏طب عمومی خوانده‌ام، ‏او فقط می‌توانست آنتی‌بیوتیک بزند که زخم چرک نکند. ‏مدتی آنجا بودم که بعد به تهران و از آنجا به قم منزل حجت‌السلام محمد آل اسحاق رفتم و یک ماه منزل ایشان بودم. ایشان یک جراح، داخل خانه آورد و پای من را به‌طور موضعی بی‌حس کرد، ‏سپس با تیغ جراحی رانم را باز کرد و با پنس تیر را درآورد و توی باند گذاشت و گفت این هدیهٔ شاهنشاه آریامهر، ‏خدمت شما یادگاری، سپس بخیه کرد. ‏الآن هم جای ورود تیر و هم جای جراحی توی پای من مشخص است.[۱۳]

او در دوران اوج‌گیری انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، در شهر اصفهان فعال بود و در روزهای اول وقوع انقلاب، به همراه علی صیاد شیرازی به ساماندهی انقلابیون اصفهان پرداخت.[۱۴]

جنگ ایران و عراقویرایش

رحیم صفوی در طول جنگ ایران و عراق، به‌همراه محسن رضایی، غلامعلی رشید و علی شمخانی، از فرماندهان اصلی سپاه در عملیات‌های اصلی بود و در اغلب عملیات‌های اصلی، جانشینی فرمانده سپاه در عملیات جنوب را برعهده داشت.

تحصیلاتویرایش

یحیی رحیم‌صفوی مدرک کارشناسی زمین‌شناسی را از دانشگاه تبریز و در سال ۱۳۵۴ دریافت کرد و بعد از جنگ ایران و عراق و در سال ۱۳۷۴ فوق لیسانس جغرافیای سیاسی را از دانشگاه امام حسین و دکترای همین رشته را نیز از دانشگاه تربیت مدرس در سال ۱۳۸۰ اخذ نمود. او هم‌اکنون استاد جغرافیای سیاسی در دانشگاه خوارزمی، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه تهران و دانشگاه تربیت مدرس می‌باشد.

سوابقویرایش

رحیم‌صفوی بین سال‌های ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۵ فرمانده نیروی زمینی سپاه بود، سپس بین سال‌های ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۶ قائم‌مقام فرمانده کل سپاه بود و در سال ۱۳۷۶ به فرماندهی کل سپاه پاسداران منصوب شد. پس از ۱۰ سال فرماندهی بر این ارگان نظامی-امنیتی وی جای خود را به محمدعلی جعفری داد.[۱۵] صفوی از سال ۱۳۸۶ به‌عنوان دستیار ویژه و مشاور عالی فرمانده کل قوا در امور نیروهای مسلح فعالیت می‌کند.[۱۵]

آثارویرایش

  • درآمدی نو بر جغرافیای سیاسی؛ ترجمه مشترک با دره میرحیدر، انتشارات سازمان جغرافیایی. (۱۳۷۹)
  • اصول و مبانی جغرافیای نظامی؛ انتشارت سازمان جغرافیایی.
  • جغرافیای نظامی ایران، ۵ جلد؛ انتشارت سازمان جغرافیایی. (۱۳۷۸ تا ۱۳۸۱)
  • جهان اسلام، چشم‌انداز آینده؛ انتشارت شکیب. (۱۳۸۸)
  • تغییر استراتژی نظامی ایران- عملیات ثامن الائمه (به همراه حسن اردستانی)؛ انتشارات مرکز مطالعات دفاع مقدس سپاه. (۱۳۸۸)
  • جهان آمار – ترجمه؛ انتشارات شکیب (۱۳۹۳–۱۳۹۲)
  • عاقبت به خیری؛ با همکاری احمد عابدی (۱۳۹۲)
  • جهان اسلام، ۸ کتاب؛ انتشارات امیر کبیر. (۱۳۹۲ و ۱۳۹۳)

جایزه‌ها و نشان‌های افتخارویرایش

این بخش شامل نشان‌ها و جایزه‌های رسمی سردار صفوی است که بر روی لباس همسان او نصب می‌شود ولی جایزه‌های غیرنظامی و غیررسمی را دربر نخواهد گرفت.

نوار نشان‌هاویرایش

     

نام نشان‌هاویرایش

نشان فتح درجه دو نشان فتح درجه یک نشان نصر درجه یک

نگارخانهویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «۲ نشان «فتح یک» بر سینه سرلشکر صفوی». خبرگزاری دفاع مقدس. ۲۵ خرداد ۱۳۹۷. ۲۹۵۶۶۹. دریافت‌شده در ۶ مهر ۱۳۹۷.
  2. «سرلشکر صفوی، رئیس «پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس» شد». خبرگزاری میزان. ۹ آذر ۱۳۹۸.
  3. «سیدیحیی صفوی - سردبیر ماهنامه آفاق امنیت». دانشگاه امام حسین.
  4. «تیم علمی نشریه برنامه‌ریزی و آمایش فضا دانشگاه تربیت مدرس». دانشگاه تربیت مدرس.
  5. «دکتر سید یحیی صفوی». اتحادیه انجمن‌های علوم جغرافیایی ایران.
  6. «گفت و گو با سرلشکر پاسدار سید یحیی صفوی». خبرگزاری فارس. ۱۸ خرداد ۱۳۹۸.
  7. «خاطره همسر «سرلشکر رحیم صفوی»». خبرگزاری فارس. ۱۵ خرداد ۱۳۹۷.
  8. Nahost-Informationsdienst. Deutsches Orient-Institut. 1997. p. 56. Retrieved 26 June 2013.
  9. Charles Raymond Snow (2008). The Case Against Iran. Trafford Publishing. p. 129. ISBN 1-4251-7596-1.
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ «زندگینامه». پایگاه اطلاع‌رسانی سید یحیی صفوی. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ مه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۷ خرداد ۱۳۹۴.
  11. «انتقال به تيپ هوابرد شيراز». وبگاه شخصی سیدیحیی صفوی.
  12. سردار سرلشکر رحیم صفوی بصیرت
  13. «یادگاری شاهنشاه برای «رحیم صفوی»!». خبرگزاری مشرق. ۸ آبان ۱۳۹۷.
  14. زندگینامه تابناک
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ «سوابق اجرایی». پایگاه اطلاع‌رسانی سیدیحیی صفوی. دریافت‌شده در ۲۷ خرداد ۱۳۹۴.

پیوند به بیرونویرایش

مناصب نظامی
عنوان جدید فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران
۱۳۶۴ – ۱۳۶۵
پسین:
علی شمخانی
پیشین:
غلامعلی رشید
جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران
۱۳۶۵ – ۱۳۶۸
پسین:
عباس محتاج
پیشین:
علی شمخانی
فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران
سرپرست

۱۳۶۷ – ۱۳۶۸
پسین:
مصطفی ایزدی
جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران
۱۳۶۸ – ۱۳۷۶
پسین:
محمدباقر ذوالقدر
عنوان جدید فرمانده قرارگاه ثارالله
۱۳۷۴ – ۱۳۷۶
پسین:
حسین نجات
پیشین:
محسن رضایی
فرمانده کل سپاه پاسداران
۱۳۷۶ – ۱۳۸۶
پسین:
محمدعلی جعفری
سِمَت‌های علمی
پیشین:
محمدرضا حافظ‌نیا
رئیس انجمن ژئوپلیتیک ایران
۱۳۹۱ – ۱۳۹۵
پسین:
محمدحسین پاپلی یزدی