باز کردن منو اصلی

مختصات: ۳۳°۲۹′شمالی ۴۶°۱۰′شرقی / ۳۳٫۴۹°شمالی ۴۶٫۱۷°شرقی / 33.49; 46.17

شهرستان ایوان (ایوان غرب) در شمال استان ایلام قرار دارد و مرکز آن شهر ایوان است. از شمال به استان کرمانشاه و شهرستان اسلام‌آباد غرب از خاور به شهرستان چرداول و از باختر به شهرستان گیلانغرب و قصرشیرین و کشور عراق محدود است. فاصله این شهرستان تا مرکز استان ایلام ۴۰ کیلومتر تا کرمانشاه ۱۴۰ کیلومتر و تا مرز عراق از پایانه مرزی سومار ۸۳ کیلومتر است. مردم آن کرد کلهر بوده و شیعه هستند. این شهرستان یکی از مراکز ایل کلهر می‌باشد.

ایوان
کشور  ایران
استان ایلام
شهرستان ایوان
بخش مرکزی و زرنه
نام(های) دیگر جویزر
نام(های) قدیمی آریوجان
سال شهرشدن ۱۳۴۳[۱]
مردم
جمعیت ۴۹۴۹۱ نفر، سال ۱۳۹۵[۲]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۱۴۰ متر از سطح دریا
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه بیش‌ترین درجه حرارت ۳۴ درجه و کم‌ترین درجه حرارت ۱۰-
میانگین بارش سالانه ۶۹۲ میلی‌متر
اطلاعات شهری
شهردار پارسا جهانی
پیش‌شماره تلفنی ۰۸۴–۳۳۲
وبگاه http://eivanian.ir/
شهرستان ایوان در شمال استان ایلام، در نقشه با رنگ قرمز مشخص شده‌است.

آب و هوای ایوان معتدل و نیمه مرطوب است. بیش‌ترین درجه حرارت ۳۴ درجه و کم‌ترین درجه حرارت ۱۰- و میزان بارندگی ۶۹۲ میلی‌متر است.[۳] این شهرستان دارای کوه‌هایی به نام بانکول، مانشت و شیره زول است که پوشیده از جنگلهای انبوه بلوط، بنه، زالزالک، و بادام کوهی است و انواعی از گیاهان دارویی و گل‌ها در طبیعت آن یافت می‌شود. دارای چشمه‌ها و رودخانه‌ای به نام گنگیر می‌باشد. این منطقه گاهی از نواحی مورد آسیب ریزگردها است.[۴]

محتویات

زبان و مردمویرایش

مردم ایوان کرد بوده و به زبان کردی کلهری تکلم می کنند.

تاریخچهویرایش

از نظر لغوی ایوان دارای معانی گوناگونی است مانند:صفه و طاق -خانه پیش گشاده-درگاه-طاق بلند و نشستن گاه پادشاهان می‌باشد. شهر تاریخی زرنه از توابع این شهرستان است. این منطقه در گذر زمان به اسامی مختلفی مشهور بوده‌است. راولینسون در سفرنامه خود در مورد ایوان چنین می‌نویسد: «چنین به نظر می‌رسد که جلگه آریوخ قدیمی‌ترین نام برای منطقه ایوان بوده تا قبل از قرن سیزدهم میلادی اینجا به نام آریوحان شهرت داشته‌است.» بنیامین تودله از این منطقه به عنوان آرین یاد می‌کند. به نظر می‌رسد پیش از حمله اسکندر مقدونی نام آریوخ به سبد sabad که جمع آن سبدان sabadan است تغییر نموده‌است که با پیشوند ماه و به صورت ماه سبد یا ماسبدان درآمده‌است».

این منطقه در زمان تسلط اردشیر بابکان، اولین پادشاه ساسانی، یکی از مناطق ماه سبدان بوده که هنگام تسلط مسلمانان، اعراب دو کلمه ماه و سبدان را با هم ترکیب نموده و حرف «د» را به «ذ» تبدیل نموده و آن را ماسبذان نامیدند. ابودلف در سفرنامه خود می‌نویسد: «از طرز به سوی راست به ماسبذان و مهرجان قذق می‌روند که شامل شهرهای متعدد از جمله آریوحان است. این شهر، در دشتی میان کوه‌های پر از درخت واقع است و آب آن به «بندنیجین» که نام شهر امروزی مندلی در کشور عراق است، می‌ریزد». تنها رودخانه‌ای که آب آن به مندلی می‌ریزد آب رودخانه گنگیر است که از ایوان سرچشمه می‌گیرد. پس طبق نظر ابودلف این منطقه آریوحان نام داشته‌است. قبل از ورود رضاخان به ایوان این شهر جوی دزد یا جودز نامیده می‌شد و هنگام ورود رضا خان به ایوان نام جوی زر را برای مرکز شهر انتخاب کرد و بعد به نام باغ شاه معروف گردید. آنگاه دوباره لفظ ایوان بر مرکز شهر اطلاق گردید که الآن به همین نام شناخته می‌شود.

تقسیمات کشوریویرایش

این شهرستان دارای دو بخش و \ دهستان است:

نقاط شهری: ایوان کشور بازی‌ها که پایتخت ان چندی گر است امپراتور سینا زارعی

نقاط شهری: زرنه

جاذبه‌های گردشگریویرایش

 
منطقه رنو

در این شهر تپه‌های باستانی مربوط به دوره ساسانی مانند: تپه علی زمان واقع در روستای نرگسی و…، قبرستان هلوچ، طاق شیرین و فرهاد، آتشکده سیاهگل و… موجود است.

از مراکز زیارتی این شهرستان به امامزاده سید عبدالله و مقبره حاجی حاضر می توان اشاره کرد

منطقه رنو: منطقه‌ای جنگلی میان شهرستان ایلام و شهرستان ایوان است که جاذبه‌های طبیعی و مکان‌های تفریحی بسیاری دارد.

 
منطقه رنو

جمعیتویرایش

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان ایوان در سال ۱۳۹۵ برابر با ۴۹۴۹۱ نفر بوده‌است.[۲]

منابع اقتصادیویرایش

صنایع و معادنویرایش

در این شهرستان معادن زغال سنگ (بیتومین)، گچ، شن و ماسه نیز بیشتر در اطراف رودخانه گنکیر وجود دارد. از مهم‌ترین صنایع دستی در شهرستان ایوان غرب می‌توان به بافت جاجیم، گلیم و گلیم نقش برجسته، فرش کرک و ابریشم، سیاه چادر، نمد مالی و… اشاره کرد. در این شهرستان جاجیم (موج) بافی نیز رواج بسیاری دارد که از آن برای زیبایی منازل و رخت خواب پیچ و… استفاده می‌کنند و بیشتر توسط مردان بافته می‌شود و مواد مصرفی آن از پشم یا کاموا است.

کشاورزیویرایش

اقتصاد ایوان مبتنی بر کشاورزی و دامداری است. آب کشاورزی از رودها و چاه‌های عمیق فراهم می‌شود و محصولات کشاورزی آن عبارتند از: گندم، جو، تره بار، ذرت، سیب زمینی، گلابی، انار، انگور، هلو و زرد آلو.

گیاهان دارویی: در ارتفاعات و دشتهای ایوان، انواعی از گیاهان با خواص دارویی شناخته شده می‌رویند که می‌توان به این موارد اشاره کرد: گۆله چه‌رمێ (بابونه)، گل گاو زبان، کاسنی، به‌ڕه‌زا (آویشن)، گایه‌مه (گل ماهور)، علف مار، مورت، اسپرس، سوسنبر، گۆله تیون (شقایق)، کهورک

گیاهان خوراکی: که‌نگر (کنگر)، خارچگ (قارچ)، تووڵیه (پنیرک)، پاقازه (غازیاغی)، سه‌ڵمانه (سلمه تره)، پیوشگ، شنگ، کیوز (علف چشمه)، وه‌نگی (گنور)، چه‌ورگی (خردل)، هه‌پوولک (شیر مرغ)، هه‌ڵه‌ڕه‌زگی (تاجریزی)، دگانتێژکه‌ره (خرفه)، چه‌و بازه (گاو چاق کن)، گاپه‌نام (گول تودری)، گێڵاخه (تره کوهی).

گیاهان معطر ادویه‌ای: هه‌زوه (آویشن)، ئالت کیوه (فلفلک وحشی)، چه‌ویر

گیاهان با موارد استفاده صنعتی: گون، شیرین بیان

مراکز آموزشیویرایش

مشاهیرویرایش

منابعویرایش

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وبگاه رسمی وزارت کشور ایران. بازبینی‌شده در امرداد ۱۳۹۲. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  3. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
  4. «ایرنا - ریزگردها مدارس نوبت صبح مهران و ایوان را تعطیل کرد». خبرگزاری جمهوری اسلامی. ۲۰۱۷-۰۵-۰۵. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۰۵-۰۵. 
  1. دیوان کامل شاکه و خان منصور - علیرضا خانی - انتشارات صلاح الدین ایوبی ارومیه - ۱۳۷۹ - شابک ۹۶۴۷۲۱۹۰۶۷ محل نگهداری کتابخانهٔ ملی ایران به شمارهٔ .۲۱۵۲۵–۷۹ م
  2. سایت خبری، فرهنگی، هنری ایوانیان

جستارهای وابستهویرایش