شهرستان هامون

شهرستانی در استان سیستان و بلوچستان

شهرستان هامون یکی از شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان در شرق ایران است. مرکز این شهرستان، شهر محمدآباد است.[۱]

شهرستان هامون
Hamoon County Locator Map.svg
اطلاعات کلی
کشورFlag of Iran.svg ایران
استانسیستان و بلوچستان
مرکز شهرستانمحمدآباد
سایر شهرهاعلی‌اکبر، شهر جدید رامشار
بخش‌هامرکزی، تیمورآباد
سال تأسیس۱۳۹۱ خورشیدی
نام‌های پیشینشیب آب
اداره
فرماندارآقای جمشید رخشانی نسب
مردم
جمعیت۴۱٬۰۱۷ نفر (۱۳۹۵)
تراکم جمعیت۸ نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی
مساحت۴٬۹۸۷ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا۴۷۶ متر
داده‌های دیگر
وبگاهفرمانداری هامون

موقعیت جغرافیاییویرایش

شهرستان هامون در شمال استان سیستان و بلوچستان واقع گردیده‌است. این شهرستان از شرق با شهرستان زهک، از شمال با شهرستان زابل و شهرستان نیمروز، از غرب نیز با بخشی از حوزه شهرستان نیمروز و از جنوب به شهرستان زاهدان و کشور افغانستان(۱۱۰ کیلومترمرز) همجوار است. مسافت شهرستان هامون تا تهران ۱۷۵۴ کیلومتر و ارتفاع از سطح دریا۴۸۰ متر می‌باشد. مساحت این شهرستان ۴۹۸۷ کیلومتر مربع است.

پیشینه تاریخی شهرستان هامونویرایش

نگاه کوتاه به برجستگی‌های شهرستان هامون به روشنی نشان می‌دهد که این سرزمین خاستگاه و پرورشگاه نخستین شهرنشینی بشری بوده‌است که شهر سوخته از حیث تقسیمات کشوری در دهستان لوتک بخش مرکزی شهرستان هامون به عنوان هفدهمین اثر جهانی ایران ثبت یونسکو نیز گردیده‌است. پژوهش‌های انجام شده نشان می‌دهد که این شهر با بیش از ۵ هزار سال دیرینگی، خاستگاه بسیاری از اندیشه‌های نخستین بشری در ایجاد ساختارها و مناسبات شهرنشینی بشر با گرایش‌های انسانی، صلح دوستی و ایجاد پیوندهای فرهنگی و تاریخی با تمدن‌های هم‌زمان و هم جوار با تکیه بر توحید و فن آوری‌های صنعتی در یک مدیریت زنانه بوده‌است.

شهرستان هامون پرچمدار شهرنشینی و نخستین ساختارهای اداری، اقتصادی و اجتماعی بشر در سایه خرد جمعی است. پیوندهای عمیق با تمدن‌های بزرگ بشری هم دوران، ریشه در تکاپوهای تاریخی و تمدنی مردم این حوزه دارد. آثار بر جای مانده در کوه خواجه مهمترین و یگانه‌ترین آثار برجای مانده در تمدن بشری است که به ما توان تحلیل و بررسی چند و چون‌های استقرارهای بشری و به ویژه ساختارهای شهرنشینی در نیمه شرقی فلات ایران را از نسا در ترکمنستان امروزی تا تاکسیلا در پاکستان امروزی می‌دهد. بسیاری از اندیشه‌ها و باورهای تأثیرگذار بشری که نماد و نماینده توحید هستند و بسیاری از آیین‌ها مانند زرتشت، مسیحیت، یهود و باورهای اسلامی در کوه خواجه به اشتراک جغرافیایی می‌رسند و به همین دلیل کوه خواجه در فهرست ده آثار نخستین سازمان میراث فرهنگی برای ثبت در فهرست جهانی ثبت شده‌است.

در متن‌های روشن و درست تاریخی بویژه آنها که به روزگار اشکانیان و ساسانیان پیوند می‌یابند اهمیت و برجستگی این بخش در ساختارهای سیاسی و مذهبی آن روزگار بسیار روشن‌تر می‌شود بر مبنای همین متن‌ها کوه خواجه، شاخه نشین ایلات سگستنا روزگار اشکانی و ساسانی است که شاه این‌جا حکم فرمانروایی خویش و حوزه مدیریت خویش را دریافت می‌کرد.[۲]

اقوام وآداب و رسومویرایش

خوراک در شهرستان هامونویرایش

در خصوص خوراک‌های مردم این سرزمین، تمامی متن‌های تاریخی بجا مانده از سیستان بر یک نکته اشاره داشتند که گوشت بره گان و گوسفندهای سیستان از همه جای ایران خوشمزه تر و خوش خورتر است و مردمان سیستان رمه‌ها و گله‌های بی شمار گوسفند، بز، گاو سیستانی و مرغ خزک به ایران و دنیا هدیه می‌دادند. از نمونه‌های خوشمزه‌ترین خوراک‌های محلی می‌توان به بره‌های کباب شده در تنور تا کباب‌های زغالی گوناگون و گوشت‌های پخته شده در دیگ‌های سنگی و چدنی و همچنین خوراکی‌های فصلی (کشک زرد)، کورگی، گندم شیر، آبگوشت مرغ خزک، آبگوشت آرد آبه و انواع نان‌های تافتون، لواش با نام‌های نان کهری، نان روغنی، کوکه، چلبک و … اشاره نمود.

اماکن گردشگریویرایش

اثر جهانی شهر سوختهویرایش

این اثر باستانی از حیث تقسیمات کشوری در دهستان لوتک بخش مرکزی شهرستان هامون در ۸ کیلومتری شهر جدید رامشار و ۳۰ کیلومتری شهر محمدآباد مرکز شهرستان هامون در جاده محمدآباد به زاهدان و ۵۰ کیلومتری شهر زابل واقع شده‌است.

گفتنی است شهر سوخته قبلاً در حوزه زابل بود که با انتزاع بخش شیب‌آب از شهرستان زابل، و ارتقای آن به شهرستان هامون در ۱۷ دیماه ۱۳۹۱ توسط هیئت وزیران هم‌اکنون در حوزه تقسیمات کشوری در دهستان لوتک شهرستان هامون است.[۱]

تقسیمات کشوریویرایش

شهرستان هامون شامل ۲ بخش، ۴ دهستان و ۳ شهر به شرح زیر است:

شهرستان هامونویرایش

بخش مرکز بخش جمعیت بخش ۱۳۹۵ نام دهستان مرکز دهستان جمعیت دهستان ۱۳۹۵ شهر جمعیت شهر ۱۳۹۵
مرکزی محمدآباد ۲۹٬۷۹۱ نفر محمدآباد محمدآباد ۱۳٬۵۲۶ نفر محمدآباد

شهر جدید رامشار

۳٬۴۶۸ نفر

۲۴۵ نفر

لوتک لوتک ۱۲٬۷۹۷ نفر
تیمورآباد تیمورآباد ۱۱٬۰۶۹ نفر تیمورآباد تیمورآباد ۴٬۸۵۶ نفر علی اکبر ۴٬۷۷۹ نفر
کوه خواجه صیادان ۱٬۴۳۴ نفر

جمعیتویرایش

جمعیت شهرستان هامون براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن درسال ۱۳۹۵ برابر با ۴۱٬۰۱۷ نفر بوده‌است.[۳]

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «۷ شهرستان جدید به نقشه تقسیمات کشوری اضافه شد». پایگاه اطلاع‌رسانی دولت. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در مارس ۲۰۱۳. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  2. https://sbportal.ir/fa/cities/hamoon/معرفی_شهرستان_هامون_پرتال_استانداری_سیستان_و_بلوچستان[پیوند مرده]
  3. «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵». وبگاه رسمی مرکز آمار ایران. دریافت‌شده در اسفند ۱۳۹۵. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)