شهرستان کرج

شهرستانی در استان البرز،ایران

شهرستان کَرَج یکی از شهرستان‌های استان البرز است. این شهرستان در شرق استان البرز قرار دارد.

شهرستان کرج
Alborz Karaj.svg
اطلاعات کلی
کشورFlag of Iran.svg ایران
استانالبرز
مرکز شهرستانکرج
سایر شهرها۶
بخش‌هابخش مرکزی، بخش آسارا
مردم
جمعیت۱٬۹۷۳٬۴۷۰ نفر سال ۱۳۹۵[۱]

این شهرستان پرجمعیت‌ترین شهرستان استان البرز است. مرکز این شهرستان، شهر کرج است.

تقسیمات کشوریویرایش

تاریخچهویرایش

محدوده اولیه این شهرستان برابر با استان البرز کنونی بود تا اینکه شهرستان ساوجبلاغ در سال ۱۳۶۸ از کرج جدا شد، البته قلمرو اولیه شهرستان ساوجبلاغ علاوه بر قلمرو کنونی شامل دو شهرستان نظرآباد و طالقان نیز می‌شد، زمانی که استان البرز تأسیس شد، اشتهارد و فردیس نیز بخشی از شهرستان بودند، اما شهرستان اشتهارد در سال ۱۳۹۱ و شهرستان فردیس در خرداد سال ۱۳۹۲ از این شهرستان جدا شدند.

تقسیمات کنونیویرایش

این شهرستان شامل دو بخش است به نامهای بخش مرکزی و بخش آسارا.

مردم‌شناسیویرایش

نظرسنجی سال ۱۳۸۹

طی پژوهشی که شرکت پژوهشگران خبرۀ پارس به سفارش شورای فرهنگ عمومی در سال ۸۹ انجام داد و براساس یک بررسی میدانی و یک جامعۀ آماری از میان ساکنان ۲۸۸ شهر و حدود ۱٬۴۰۰ روستای سراسر کشور، درصد اقوامی که در این نظر سنجی نمونه‌گیری شد در کرج به قرار زیر بود:[۲]

اقوام کلانشهر کرج
قومیت درصد
فارس
  
۴۳%
آذری
  
۲۵%
لر
  
۲۲٫۲%
مازندرانی و گیلک
  
۵%
کرد
  
۴٫۱%
عرب
  
۰٫۶%
سایر
  
۰٫۳%

زبانویرایش

زبان های رایج در شهرستان کرج:

  1. زبان فارسی: این زبان گویش اصلی شهر کرج و رایج ترین زبان بین اقوام مختلف کرج می باشد.
  2. گویش کرجی: گویش کرجی گویشی از خانواده گویش‌های فارسی-مازندرانی می باشد این گویش توسط بومیان شهرستان فردیس، شهرستان ساوجبلاغ و کرج گویش می شود، گویش کرجی زبان بومی نواحی نواحی مرکزی و جنوبی شهرستان کرج می باشد. این گویش در محلات مختلف کرج همچون حصار، سرجوب، وسیه، بیلقان، مصباح، سرحد آباد، کلاک، سیاکلان، آتشگاه، دوروان گوهردشت، ده کرج و غیره گویش می شود. در شهرستان ساوجبلاغ این گویش توسط بومیان هشتگرد و آبادی هایی همچون سیرود، اسپی داران (سپیدداران)، اسکولدره، کله رود (گلین رود)، عالم زمین، ولیان، اغشت، برغان، بانو صحرا، خوروین، ورده (هندوکوچیک)، سیواندره، سیبستان، آجین دوجین، کوشک زر، آردهه، فشند، ینگی امام، شنده، سنج، بریانچال، سرهه، طالیان و غیره گویش می شود.[۳]
  3. گویش شمیرانی : گویش شمیرانی گویشی از زبان مازندرانی می باشد که در شمال شهرستان کرج نواحی همچون شهرستانک، لانیز، شلنک و همه جا گویش می شود.[۴]

منابعویرایش

  1. پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران-آمار سال ۱۳۹۵
  2. فهرست نویسی پیش از انتشار کتابخانۀ ملی جمهوری اسلامی ایران * شماره کتابشناسه ملّی:۲۸۹۰۶۹۰ *عنوان و نام پدیدآورنده:طرح بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی)
  3. رضا آقازاده، گویش کرجی، ۸۸.
  4. حبیب برجیان، گویشهای تبروید در البرز مرکزی: همگرایی زبانی بین طبری و فارسی، ۴۳۰.