باز کردن منو اصلی

مجسمه شیر سنگی از یادمان‌های تاریخ باستان در شهر همدان است که در انتهای خیابان ۱۲ متری سنگ شیر و در وسط میدان مربع شکلی به همین نام جای گرفته‌است. این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

شیر سنگی
Shir sangi.JPG
نامشیر سنگی
کشور ایران
اطلاعات اثر
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۹۳
تاریخ ثبت ملی۱۵ دی ۱۳۱۰

پیشینهویرایش

تپه‌ای که در هم‌اکنون تندیس شیر سنگی بر روی آن جای گرفته تپه‌ای باستانی است، چرا که تابوت متعلق به دوره اشکانی ازآن محل یافته شده و در موزه تپه هگمتانه نگهداری می‌شود.[۱] این تندیس به همراه قرینه‌اش نخست در دروازه شهر همدان قرار داشته‌است و اعراب به هنگام فتح همدان آن را باب‌الاسد به معنی دروازه شیر نامیده‌اند.[۱]

در سال ۳۱۹ ه‍.ق نیز که دیلمیان همدان را به تصرف خود درآوردند دروازه شهر را به کلی تخریب کردند. مردآویج دیلمی قصد داشت یکی از آن‌ها را به ری منتقل نماید ولی چون موفق نشد پنجه‌های یکی از شیرها را شکست و دیگری را به‌طور کامل تخریب نمود[۱] مجسمه آسیب دیده تا سال ۱۳۲۸ هجری شمسی بر روی زمین افتاده بود تا اینکه مهندس سیحون طراح و معمار آرامگاه بوعلی‌سینا آن را در جایگاه کنونی قرار داد.[۱] در دوره اسلامی، این شیر را محافظی برای شهر و طلسمی بر رد بیماری برمی‌شمردند. جویندگان گنج آن را شکسته‌اند و برجستگی بینی آن بر اثر بوسه‌های زنان جویای همسر صاف شده‌است.[۲]

تاریخ ساختویرایش

تاریخ ساخت مجسمه شیر سنگی مورد اختلاف است. برخی باستان‌شناسان و تاریخ‌نویسان این مجسمه را بازمانده تمدن مادها می‌دانند.[۳][۴] همچنین نحوه کنده‌کاری تندیس و نزدیکی آن به باروی اشکانیان و نیز کشف تابوت دوره اشکانی از شان محل چنین بر می‌آید که این تندیس به اشکانیان مربوط باشد، اما این اثر از یادگارهای هنری سلوکی/اشکانی می‌باشد. احتمال دارد که اسکندر آن را به افتخار سردارش هفایستیون که در اکباتان مرد، ساخته باشد.[۵]

کلینتون اسکُلارد (۱۸۶۰–۱۹۳۲ م) خاطر نشان می‌سازد که از نشانه‌های عظمت اسکندر و دیگر مردان دوران باستان چیزی باقی نمانده‌است: «نگهدار شیر تنهای خوابیده، یادگاران خاموش را در سنگ از سه شاهنشاهی منقرض شده -مادها، پارسیان، پارتیان- بر گرداگرد باروهای همدان.»[۶]

نگارخانهویرایش

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام isna وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. Luschey، 22.
  3. تاریخ ایران از آغاز تا اسلام، ر. گیرشمن، ترجمه دکتر محمد معین، ص ۱۲۱.
  4. ایران قبل از اسلام، حسن پیرنیا و عباس اقبال آشتیانی ، فصل دوم: تمدن مادی.
  5. Luschey، 22.
  6. Luschey، 117.

منابعویرایش

شیر سنگی[پیوند مرده] در وب‌گاه «همدان دروازهٔ تاریخ». (برداشت آزاد با ذکر منبع)

  • Luschey، H (۱۹۶۸). Der Lowe von Ecbatana. Berlin.

پیوند به بیرونویرایش