باز کردن منو اصلی

صادق لاریجانی

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام
(تغییرمسیر از صادق آملی لاریجانی)

صادق اردشیر لاریجانی (زادهٔ ۲۱ اسفند ۱۳۳۹) بیشتر شناخته‌شده با عنوان صادق آملی لاریجانی یا صادق لاریجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، رئیس پیشین قوه قضاییه ایران و رئیس هیئت امنای دانشگاه امام صادق است.[۴] او همچنین به‌عنوان فقیه، عضو شورای نگهبان است. وی همچنین از اعضای مجلس خبرگان رهبری در دورهٔ سوم، چهارم و پنجم از استان مازندران است.

صادق لاریجانی
Sixth International Conference in Support of the Palestinian Intifada, Tehran (15) (crop of Sadeq Larijani).jpg
صادق لاریجانی در ششمین کنفرانس بین‌المللی حمایت از انتفاضه فلسطین (۳ اسفند ۱۳۹۵)
چهارمین رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام
شروع به کار
۹ دی ۱۳۹۷
دبیرمحسن رضایی
پس ازسید محمود هاشمی شاهرودی
ششمین رئیس قوهٔ قضائیهٔ جمهوری اسلامی ایران
مشغول به کار
۲۳ مرداد ۱۳۸۸ – ۱۶ اسفند ۱۳۹۷
معاون اولسید ابراهیم رئیسی
غلامحسین محسنی اژه‌ای
پس ازسید محمود هاشمی شاهرودی
پیش ازسید ابراهیم رئیسی
عضو شورای نگهیان
دوره‌های ۴، ۵ و ۷
شروع به کار
۹ دی ۱۳۹۷
دبیراحمد جنتی
پس ازسید محمود هاشمی شاهرودی
مشغول به کار
۲۵ تیر ۱۳۸۰ – ۲۳ مرداد ۱۳۸۸
دبیراحمد جنتی
پس ازرضا استادی
پیش ازسید محمود هاشمی شاهرودی
نماینده مجلس خبرگان رهبری
دوره‌های ۳، ۴ و ۵
شروع به کار
۴ خرداد ۱۳۹۵
همکار با طبرسی، معلمی و توکل
حوزه انتخاباتیاستان مازندران
اکثریت۶۸۲٬۸۱۷ (۴۲٫۱۹٪)[۱]
مشغول به کار
۱ اسفند ۱۳۸۵ – ۳ خرداد ۱۳۹۵
همکار طبرسی، معلمی و جابری
حوزه انتخاباتیاستان مازندران
اکثریت۴۸۸٬۹۴۰ (۳۱٫۳۲٪)[۲]
مشغول به کار
۴ اسفند ۱۳۷۷ – ۳۰ بهمن ۱۳۸۵
همکار جباری، کریمی دیوکلایی، روحانی (تا ۱۳۷۸) و طبرسی (از ۱۳۸۰)
حوزه انتخاباتیاستان مازندران
اکثریت۴۶۳٬۵۸۷ (۵۰٫۷۸٪)[۳]
اطلاعات شخصی
زاده
صادق اردشیر لاریجانی

۲۱ اسفند ۱۳۳۹ (۵۸ ساله)
نجف، جمهوری عراق
ملیتایرانی
حزب سیاسیجامعه مدرسین حوزه علمیه قم
خویشاوندانحسین وحید خراسانی،
عبدالله جوادی آملی،
احمد توکلی.
فرزندانزهرا لاریجانی
پدرمیرزا هاشم آملی
محل
تحصیل
حوزه علمیه قم
شغلفقیه
مذهباسلام (شیعه)
درجه حوزه علمیهآیت‌الله
وبگاهوبگاه رسمی

او یکی از پنج برادر لاریجانی‌ها است. برادران بزرگتر او محمدجواد لاریجانی (رئیس پژوهشگاه دانش‌های بنیادی (IPM) و همچنین رئیس ستاد حقوق بشر قوه قضاییهفاضل لاریجانی، علی لاریجانی (رئیس مجلس شورای اسلامی) و برادر کوچک او باقر لاریجانی است.

سال‌های اولیه زندگی و تحصیلات

صادق آملی لاریجانی در سال ۱۳۳۹ در خانواده ای اصالتاً مازندرانی در نجف به دنیا آمد. او فرزند پنجم هاشم آملی (از شاگردان سید ابوالحسن اصفهانی، ضیاءالدین عراقی و محمدحسین نائینی و از جمله مراجع نجف و قم) بود. مادر وی نیز دختر سید محسن اشرفی است که از بزرگان شهر اشرف (بهشهر) بوده و از شاگردان آخوند خراسانی محسوب می‌شد.

پدرش یک سال و اندی پس از تولد وی به شهر قم مهاجرت کرد.

صادق لاریجانی، همچون برادران و خواهرش، علاوه بر اینکه از کودکی با علوم دینی آشنا شد، علوم جدید را نیز فراگرفت. وی دوران دبستان را در سال ۱۳۴۵ آغاز کرد و دورهٔ دبیرستان را در سال ۱۳۵۶ به پایان رساند. وی با اخذ بورس تحصیلی از دانشگاه صنعتی شریف عازم تحصیل در یکی از کشورهای غربی بود که ناگهان زندگی‌اش دگرگون شد و با تشویق پدر به دروس دینی رو آورد.

وی در سال‌های تحصیل، از محضر استادان بسیاری بهره برد. او درس رسائل و مکاسب را نزد افرادی مانند صلواتی، سید کاظم حائری، سید مهدی نبویِ اشرفی و کرباسی فراگرفت که عمدهٔ این جلسات به شکل خصوصی بود.

صادق لاریجانی با به پایان بردن دروس سطح، به درس خارجِ پدر خود، هاشم آملی، و نیز پدر همسر خود حسین وحید خراسانی رفت و سال‌ها از محضر آنان بهره برد. او در بخش علوم عقلی نیز در درس اسفار عبدالله جوادی آملی و حسن حسن‌زاده آملی حاضر شد.

در سال ۱۳۵۶ به حوزه علمیه قم وارد شد و بیشتر دروس مقدمات و سطح را در فرصتی اندک و در نزد استادان برجسته، که بعضاً از نزدیکان وی نیز بودند، به پایان رساند.

او از سال ۱۳۶۸، پس از تدریس سطح، به تدریس خارج اصول و خارج فقه پرداخت و از سال ۱۳۷۱ و با درگذشت پدرش، مدیریت مدرسه علمیه ولی‌عصر که به دستور هاشم آملی ساخته و وقف شده بود را به عهده گرفت. او سپس به عضویت هیئت علمی دانشگاه قم درآمد و هم‌اکنون به‌طور منظم در دانشگاه تربیت مدرس قم در سطح کارشناسی ارشد و دکترا، کلام جدید و فلسفهٔ تطبیقی تدریس می‌کند.[۵][۶][۷]

فعالیتهای سیاسی

صادق لاریجانی در سال ۱۳۷۷ به عنوان نماینده دوره سوم مجلس خبرگان از استان مازندران به مجلس خبرگان راه یافت و در سال ۱۳۸۰ با حکم رهبری به عنوان عضوی از فقهای شورای نگهبان منصوب شد.[۷]

ریاست قوهٔ قضاییه

 
دیدار صادق لاریجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ، با رهبر ایران

آیت الله خامنه‌ای وی را در تاریخ شنبه بیست و چهارم مرداد ۱۳۸۸ به سمت ریاست قوه قضائیه منصوب کرد و در۱۶ اسفند ۹۷ سید ابراهیم رئیسی جایگزین وی شد.[۸]

اظهارات وی در مورد حوادث پس از انتخابات ۱۳۸۸

صادق لاریجانی، در نخستین جلسهٔ قوهٔ قضاییه در تاریخ ۱۸ شهریور ۱۳۸۸، تقلب در انتخابات دور دهم ریاست‌جمهوری را یک مسئلهٔ واهی و ساختگی دانست و بیان داشت که عده‌ای از طرفینِ درگیر در جریان اعتراضات، بعد از اعلام ادعای تقلب و بعد از آن در زندان شروع به تخلف از قوانین کرده و برای مردم و کشور مشکلاتی را فراهم آورده‌اند.[۹]

اتهام داشتن حساب‌های شخصی در قوه قضاییه

در آبان ۱۳۹۵ اخباری مبنی بر وجود ۶۳ حساب بانکی شخصی به نام رئیس قوه قضائیه ایران منتشر شد که سود بانکی آن‌ها ماهانه ۲۰ میلیارد تومان است،[۱۰][۱۱] محمود صادقی نماینده شهر تهران در چهارم آذر ۱۳۹۵ در صحن علنی مجلس در تذکری خواستار شفاف‌سازی دربارهٔ این حساب‌ها شده بود.[۱۲] این خبر با تکذیب صادق لاریجانی و همچنین علی طیب‌نیا، وزیر اقتصاد دولت یازدهم مواجه شد.[۱۳][۱۴] صادق لاریجانی در این باره توضیح داد: «این مسئله مربوط به سال ۷۴ یعنی ۲۱ سال قبل است و در زمان رؤسای قوه سابق و اسبق با اجازه رهبری اموال مربوط به قوه قضاییه، به حسابی به نام قوه قضاییه واریز می‌شود و اینکه می‌گویند حساب شخصی است ۹۹٫۵ درصد هم نه بلکه ۱۰۰ درصد کذب است.»[۱۵]

ابوالفضل ابوترابی نماینده سابق مجلس در این باره گفته‌است: «برخی حساب‌های بانکی در قوه قضائیه که بنابر مصالحی به نام رئیس قوه است. بانک‌ها نمی‌توانستند به حساب‌هایی که به نام قوه قضائیه است سود بدهند لذا پیشنهاد شد حساب‌ها به نام اشخاص حقیقی افتتاح گردد تا این مشکل نیز بر طرف شود؛ لذا از همان زمان این حساب‌ها به نام اشخاص حقیقی است تا اینکه از زمان آیت‌الله شاهرودی تصمیم بر آن شد که حساب‌ها به نام رئیس قوه شود.» [۱][پیوند مرده]

موارد نقض حقوق بشر

صادق آملی لاریجانی به عنوان ریاست قوه قضائیه در اجرای احکام اعدام و قطع عضو مسئول است. باتوجه به اینکه طبق قانون مجازات اسلامی اجرای همه احکام قصاص عضو و قصاص نفس تنها با اذن و اجازه رییس قوه قضاییه امکان‌پذیر است، آملی لاریجانی به‌طور مستقیم در تمام اعدام‌ها و قطع‌عضوها از مرداد ماه ۸۸ تا دی ماه ۹۷ نقش داشته است.[۱۶] در زمان تصدی لاریجانی بر قوه قضائیه، دهها تن پیش از مجرمانی که پیش از آن که به سن قانونی برسند، جرمی مرتکب شده بودند به اعدام محکوم شدند[۱۷] و حکم اعدام[۱۸] برای تعدادی از آنان نیز به اجرا درآمد.[۱۹]

تحریم از سوی اتحادیهٔ اروپا و وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا

اتحادیهٔ اروپا، طی تصمیم مورَّخ ۴ فروردین ۱۳۹۱، هفده مقام ایرانی از جمله صادق آملی لاریجانی را به‌دلیل نقشی که در نقض گسترده و شدید حقوق شهروندان ایرانی داشته‌اند، از ورود به کشورهای این اتحادیه محروم کرد. کلیهٔ دارایی‌های این مقامات نیز در اروپا توقیف خواهد شد.[۲۰] طبق بیانیه اتحادیه اروپا اجرای شماری از احکام اعدام، شلاق، قطع عضو و سنگسار با تأیید این مقام صورت گرفت. از سال ۲۰۰۹، که لاریجانی به سمت ریاست قوهٔ قضائیه منصوب شده‌است، بازداشت فعالان سیاسی و مدافعان حقوق بشر، شدت پیدا کرد.[۲۱]

در دی ماه ۱۳۹۶ وزارت خزانه داری ایالت متحده آمریکا طی بیانیه‌ای صادق آملی لاریجانی را به دلیل نقض حقوق بشر مورد تحریم قرار داد.[۲۲] بر اساس بیانیه وزارت خزانه داری صادق آملی لاریجانی به عنوان رئیس دستگاه قضائی در «اعدام نوجوانان»، «اعمال شکنجه و رفتارهای غیرانسانی با زندانیان» شامل «قطع عضو» در فهرست تحریم‌های حقوق بشری این وزارتخانه قرار گرفته است.[۲۳]

دستور مختومه شدن پرونده‌ها

سوم آبان ۹۵ صادق لاریجانی رئیس قوه قضائیه ایران در ارتباط با پرونده سعید طوسی، بدون نام بردن از وی گفت: مختومه شدن پرونده‌ها توسط رئیس دستگاه قضا دروغ است و کسانی که از داخل کشور به رسانه‌های معاند کمک می‌کنند باید به عنوان معاونت در جرم تحت تعقیب قرار بگیرند.[۲۴]


ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام

سید علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران در تاریخ یکشنبه ۹ دی سال ۱۳۹۷ وی را به سمت ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام و عضو فقهای شورای نگهبان منصوب کرد.[۲۵][۲۶]

در بخشی از متن حکم سید علی خامنه‌ای آمده‌است:

«با توجه به نقش بی‌بدیل مجمع تشخیص مصلحت نظام در اداره و قوام و استحکام نظام مقدس جمهوری اسلامی و با عنایت به ارتحال عالم مجاهد آیت‌الله هاشمی شاهرودی رحمةالله‌علیه و ضرورت سامان‌یابی هرچه‌سریع‌تر ارکان مجمع، جنابعالی را به ریاست آن مجمع مهم و تأثیرگذار و نیز به عضویت فقهای شورای محترم نگهبان منصوب می‌کنم.»

تألیفات

صادق لاریجانی از سال ۱۳۶۲ کتاب‌های بسیاری تألیف، تصحیح یا ترجمه کرده که برخی از آن‌ها عبارتند از:[نیازمند منبع]

  • فلسفهٔ اخلاق در قرن حاضر
  • انسان از آغاز تا انجام، ترجمهٔ رسالهٔ علامه طباطبایی
  • تصحیح کتاب سرمایهٔ ایمان (نوشتهٔ ملاعبدالرزاق لاهیجی)
  • معرفت دینی (نقد نظریهٔ قبض و بسط تئوریک شریعت عبدالکریم سروش)
  • قبض و بسط در قبض و بسطی دیگر
  • واجب مشروط ـ فقهی، سیاسی
  • فلسفهٔ تحلیلی، دلالت و ضرورت
  • آموزگار جاوید (یادنامه آیت الله میرزا هاشم آملی)
  • مکتوباتی در حسن و قبح عقلی و قاعدهٔ ملازمه
  • دین و اخلاق (ترجمه)
  • فلسفهٔ تحلیلی، تئوری‌های معناداری
  • فلسفهٔ تحلیلی، فعل گفتاری
  • زبان دین
  • براهین اثبات واجب، برهان وجودی
  • قلمرو دین
  • مبانی کلامی ـ فلسفی حکومت دینی
  • فلسفهٔ اخلاق
  • مجموعه مقالات (در سه جلد)
  • فلسفه علم اصول(علم اصول و نظریه اعتبار)

نگارخانه

تصاویر دیدار رئیس و مسئولان قوه قضائیه با رهبر جمهوری اسلامی ایران

پانویس

  1. «نتایج نهایی انتخابات مجلس خبرگان و شورای اسلامی در مازندران». خبر آنلاین. ۱۱ اسفند ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۹ خرداد ۱۳۹۷.
  2. «نتایج قطعی انتخابات خبرگان در سراسر کشور به غیر از تهران». ایسنا. ۲۶ آذر ۱۳۸۵. دریافت‌شده در ۹ خرداد ۱۳۹۷.
  3. «خبرگان ۱۷/۹۰۰/۰۰۰». روزنامه همشهری. تهران: مؤسسه همشهری. سال ششم (۱۶۷۶). ۳ آبان ۱۳۷۷.
  4. محمد سعید مهدوی کنی رئیس دانشگاه «امام صادق» شد، رادیوفردا
  5. «نگاهی به زندگینامه آیت الله صادق آملی لاریجانی». www.mizanonline.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۲۱.
  6. «زندگی‌نامه رئیس جدید قوه قضاییه به روایت آیت الله صادق لاریجانی». hawzah.net. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۲۱.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ «زندگینامه: صادق لاریجانی (۱۳۳۹-)». همشهری آنلاین. ۲۰۰۹-۰۷-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۲۱.
  8. انتصاب آیت‌الله آقای حاج شیخ صادق آملی لاریجانی به ریاست قوه قضائیه (۱۳۸۸/۰۵/۲۴ - ۱۴:۰۰)
  9. «صادق لاریجانی: ادعای تقلب واهی بود». ۱۸ شهریور ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ سپتامبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۰ سپتامبر ۲۰۰۹.
  10. جنجال 'حساب‌های بانکی رئیس قوه قضائیه' در مجلس بی‌بی‌سی فارسی
  11. وثیقه‌هایی که سر از حساب‌های شخصی درآوردند dw.com
  12. درخواست نماینده تهران برای انتشار گزارش حساب‌های شخصی رئیس قوه قضاییه رادیو فردا
  13. شایعه حساب‌های میلیاردی رئیس قوه‌قضاییه کذب محض است خبرگزاری مهر
  14. «وزیر اقتصاد شایعات در مورد حساب‌های بانکی رئیس قوه قضاییه را رد کرد». بی‌بی‌سی فارسی.
  15. «ادعاها دربارهٔ حساب‌های قوه قضاییه کذب است/ از رئیس مجلس گلایه دارم/ آیا رئیس‌جمهور فقط نسبت به یک طیف خاص وظیفه دارد؟». تسنیم.
  16. «مردم و قانون پرسش و پاسخ با اداره کل حقوقی قوه قضائیه». روزنامه اطلاعات. ۲۹ دی ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۸. کاراکتر line feed character در |عنوان= در موقعیت 13 (کمک)
  17. «نجات کودکان از صف اعدام در ایران». دیده‌بان حقوق بشر. ۲۲ مرداد ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۸.
  18. «قاتل ستایش قریشی اعدام شد». رادیو فردا. ۱۴ دی ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۸.
  19. «قاتل سیکی از قوی‌ترین مردان ایران زیر سن قانونی اعدام شد». رادیو فردا. ۳۰ شهریور ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۸.
  20. «فهرست سوم تحریمهای حقوق بشری اتحادیه اروپا علیه مقامات ایرانی». عدالت برای ایران. ۸ خرداد ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۱ مرداد ۱۳۹۴.
  21. «پرونده ناقض حقوق بشر: صادق آملی لاریجانی». عدالت برای ایران. ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۱ مرداد ۱۳۹۴.
  22. «آمریکا صادق لاریجانی را به دلیل نقض حقوق بشر تحریم کرد». رادیو فردا. ۲۳ دی ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۸.
  23. «وزارت خزانه‌داری مسئولان نقض حقوق بشر و سانسور را تحریم می‌کند». وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا. ۲۳ دی ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۸.
  24. «همکاری با رسانه‌های معاند، معاونت در جرم است/مختومه شدن پرونده‌ها توسط رئیس دستگاه قضادروغ است». ایسنا به نقل از قوه قضاییه.
  25. fa.euronews.com https://fa.euronews.com/2018/12/30/iran-supreme-leader-assign-sadegh-larijani-to-head-of-chairman-of-the-expediency-council. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۳۰. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  26. «خبرگزاری فارس - آیت الله آملی لاریجانی رئیس مجمع تشخیص و عضو فقهای شورای نگهبان شد». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۸-۱۲-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۳۰.

منابع

سِمَت‌های علمی
پیشین:
سید علی محقق داماد
رئیس هیئت امنای مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی
؟ – اکنون
در حال تصدی
بدون متصدی
آخرین تصدی توسط:
محمدرضا مهدوی کنی
رئیس هیئت امنای دانشگاه امام صادق
۱۳۹۴ – اکنون
کرسی پارلمانی
عنوان جدید کارپرداز فرهنگی هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری
۱۳۸۰ – ۱۳۹۱
پسین:
سید هاشم حسینی بوشهری
مناصب قضایی
پیشین:
سید محمود هاشمی شاهرودی
رئیس قوه قضائیه
۱۳۸۸ – ۱۳۹۷
پسین:
سید ابراهیم رئیسی
مناصب حکومتی
پیشین:
سید محمود هاشمی شاهرودی
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام
۱۳۹۷ – اکنون
در حال تصدی