طومارهای دریای مرده

طومارهای دریای مرده (همچنین طومارهای غارهای قمران)(به عربی: مخطوطات البحر المیّت) دست‌نوشته‌های کهنی هستند که در کرانه شمال غربی دریای مرده در نزدیکی وادی قمران بین سال‌های ۱۹۴۷ تا ۱۹۵۶ میلادی کشف شده‌است. این طومارها بیشتر به زبان عبری نوشته شده‌اند و شامل نسخه‌هایی از عهد عتیق هستند.

طومارهای دریای مرده
Psalms Scroll.jpg
The Psalms Scroll (11Q5), one of the 981 texts of the Dead Sea Scrolls, with a partial Hebrew transcription.
موادپاپیروس, parchment and برنز
نوشتهMostly زبان عبری; زبان آرامی، زبان یونانی, and زبان نبطی
خلق‌شدهEst. 408 گاه‌شماری دوران مشترک to 318 گاه‌شماری دوران مشترک
کشف‌شده1946/47–1956
موقعیت فعلیVarious
طومار زبور به همراه رو نویسی از آن.

یافته‌ها شامل ۱۵٬۰۰۰ قطعه از ۸۰۰ تا ۹۰۰ نوشتار بوده که در طی سده‌های سوم تا دوم پیش از میلاد به نگارش درآمده‌اند. بیشتر پژوهندگان بر این باورند که این نوشته‌ها که در یازده غار پیدا شده‌اند متعلق به یک گروه فرقه‌ای خاص از یهودیان به نام اسنی‌ها می‌باشد. این گروه از یهودیان معتقد بودند که دنیا به شکل مشخصی میان نیروهای خوب و نیروهای شیطانی تقسیم شده‌است. آنها خود را از بقیه یهودیان جدا کرده بودند و زندگی اجتماعی تشکیل داده بودند که توسط یک رهبر «ماشیح‌گونه»[۱] هدایت می‌شد. نزدیک بودن زمان تألیف این نوشته‌ها به سده یکم میلادی اطلاعاتی دربارهٔ پیدایش مسیحیت و برهمکنش مسیحیان آغازین و آداب و رسوم مذهبی یهودیان فراهم می‌کند.[۲]

غارهایی که دستنوشته‌ها در آنها یافت شد.

انتشار این دستنوشته‌ها دهه‌های زیادی طول کشیده و این خود باعث مجادلاتی میان پژوهندگان شده‌است. تا سال ۲۰۰۷ میلادی، انتشارات دانشگاه آکسفورد هنوز دو جلد از مجموعه (در حال حاضر ۳۹ جلدی) «یافته‌ها در بیایان یهودیه»[۳] را در دست تهیه دارد. مسئولان این پروژه رسماً دلیل عدم انتشار قسمتهای باقی‌مانده را مسائل «دینی، سیاسی» عنوان کرده‌است.[۴]

یافته‌ها شامل بخش‌هایی از تقریباً تمامی کتاب‌های موجود در عهد عتیق (شاید به استثناء کتاب استر) می‌باشد. این موضوع اهمیت شایانی دارد زیرا نسخه‌های در دست پژوهندگان، پیش از این اکتشافات، قرن‌ها دیرتر نوشته شده بودند. این موضوع قابلیت مقایسه نسخه‌های کنونی عهد عتیق با نسخ قدیمی آن را فراهم می‌کند.

در حالی که برخی از کتب مقدس یافت شده تفاوت ناچیزی با متن عهد عتیق سنتی (یا مسوره‌ای) دارد، برخی از دست‌نوشته‌های یافت شده از کتاب سفر خروج (یکی از کتب تورات)، و سموئیل که در غار شماره چهار یافت شده‌اند، تفاوت چشمگیری، هم در نحوه بیان و هم در محتوا، با متن امروزی شان دارند. وجود اختلافات متنی زیاد، کارشناسان را به سمت پذیرش این نظریه که متن عهد عتیق در دست ما بر پایه سه خانواده از منابع تدوین شده‌است:

متن مسوره‌ای، متن عبری اصلی هفتادگانی و تورات سامری. به صورت فزاینده‌ای دانشوران بیشتری به این نتیجه رسیده‌اند که متن عهد عتیق پیش از استاندارد و قانونمند شدنش در سال ۱۰۰ میلادی بسیار روان بوده‌است.[۵]

تکه‌هایی از دستنوشته‌ها در موزه باستان‌شناسی عمان

متن کامل طومارهای بحرالمیت را سعید کریم پور از روی ترجمه انگلیسی گزا ورمِش به فارسی ترجمه کرده و این ترجمه در 800 صفحه، در سال 1398 از سوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر شده است (این ترجمه با ویراست دوم مقدمه مترجم در سال 1399 به چاپ دوم رسیده است).[۶] ترجمه مذکور فقط شامل متن کامل طومارهای فرقه ای است و شامل طومارهای کتاب مقدسی نمیباشد. این ترجمه در بیست و هفتمین دوره کتاب سال دانشجویی به عنوان ترجمه برتر در بخش تاریخ شناخته شده است.[۷]

نگارخانهویرایش

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. messianic
  2. Britannica Concise Encyclopedia: Dead Sea Scrolls
  3. Discoveries in the Judaean Desert
  4. «کشف حقایق جدیدی دربارهٔ جشن‌های باستانی قوم یهود». وبگاه دانشگاه ادیان و مذاهب. ۲۴ بهمن ۱۳۹۶. دریافت‌شده در فوریه ۱۳, ۲۰۱۸.[پیوند مرده]
  5. Brian M. Fagan, Charlotte Beck, The Oxford Companion to Archeology, entry on the "Dead sea scrolls" , Oxford University Press, 1996
  6. «متن کامل طومارهای بحرالمیّت (آثار فرقه‌ای) منتشر شد». پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۶-۲۷.
  7. «اعلام برگزیدگان جشنواره کتاب سال دانشجویی و نخستین دوره مسابقات کتاب سه دقیقه ای». www.isba.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۶-۲۷.