عباس جوانمرد

هنرپیشه و کارگردان ایرانی

عباس جوانمرد (زادهٔ ۲۶ بهمن ۱۳۰۷ در تهران[۲] – درگذشته ۷ مهر ۱۳۹۹ در تورنتو) بازیگر و کارگردان تئاتر اهل ایران بود. پرآوازه‌ترین بازی او در نقش «پهلوان اکبر» در نمایشِ پهلوان اکبر می‌میرد (۱۳۴۴) بوده‌است.[۳]

عباس جوانمرد
Abbas Javanmard 2019-10-28.jpg
در سال ۱۳۹۸
تولد ۲۶ بهمن ۱۳۰۷
تهران، ایران
مرگ ۷ مهر ۱۳۹۹ (۹۱ سال)[۱]
تورنتو، کانادا
محل زندگی تورنتو، کانادا
ملیت ایرانی
پیشه بازیگر، کارگردان نمایش، نویسنده، پژوهشگر
همسر(ها) نصرت پرتوی
از راست به چپ مصطفی عزیزی، اصغر فرهادی و عباس جوانمرد تورنتو (۲۰۱۹)

سرگذشتویرایش

عباس جوانمرد تحصیل در رشتهٔ بازیگری را در سال ۱۳۳۲ در «هنرستان هنرپیشگی» در تهران آغاز نمود و سپس در سال ۱۳۳۴ دورهٔ کارگردانی و بازیگری را زیر نظر پروفسور دیویدسون در دانشگاه تهران گذراند و در همان سال گروه هنر ملی را با تنی چند از همفکران خود، در خانهٔ شاهین سرکیسیان بنیان نهاد. در سال ۱۳۳۷ دوره‌های آموزش گویندگی و کارگردانی را در سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران تشکیل داد و در سال ۱۳۳۹ سازمان تئاترهای تلویزیونی را در قالب شش گروه تئاتری به سرپرستی عزت‌الله انتظامی، علی نصیریان، جعفر والی، موحد دیلمقانی، رکن‌الدین خسروی و خودش پی‌ریزی نمود. نخستین تله‌تئاتر پخش شده از تلویزیون ملی ایران، مارگریت نوشته آرمان سالاکرو برگردان شاهین سرکیسیان به کارگردانی عباس جوانمرد بود.[۴]

عباس جوانمرد در زمینه تئاتر و نمایش، پژوهش‌هایی دارد که در برگیرنده ریشه‌یابی تئاتر اروپا و ایران است. این پژوهش‌ها به‌همراه رسانه‌های فارسی‌زبان، در دانشنامه‌ها، جنبش‌های هنری و ایران‌شناسی سرتاسر جهان به ثبت رسیده و بازتاب داشته‌اند.[۲]

او در جوانی قهرمان شنا واترپلو بود و سرپرستی تیم تهران را نیز بر عهده داشت.[۲]

عباس جوانمرد در۷ مهر ۱۳۹۹ در سن ۹۲ سالگی در تورنتو، کانادا درگذشت.[۵][۶]

گزیدهٔ کارنامه هنریویرایش

کارگردانی تئاترویرایش

تلویزیونویرایش

سال نام سمت کارگردان توضیحات
۱۳۵۶ مستنطق[۷] کارگردان عباس جوانمرد
شاپور قریب
نمایش داده نشد.[۸]
۱۳۵۴ شوهر آهو خانم کارگردان عباس جوانمرد بر اساس رمانی از «علی‌محمد افغانی»
۱۳۵۳ پهلوان سرگردان کارگردان عباس جوانمرد بر اساس داستانی از «میگل د سروانتس»
۱۳۵۲ تله‌فیلم «در اندوه تولدی دیگر» کارگردان عباس جوانمرد نمایش داده نشد.
۱۳۵۲ تله‌فیلم «کنار آتش دوست» کارگردان عباس جوانمرد نمایش داده نشد.
۱۳۵۲ تله‌فیلم «روزی خدا» کارگردان عباس جوانمرد نمایش داده نشد.
۱۳۴۷ تله‌تئاتر «محاق» (پردهٔ یکُمِ مرگ در پاییز) کارگردان عباس جوانمرد نویسنده: «اکبر رادی»
۱۳۴۷ تله‌تئاتر «مسافران» (پردهٔ دوّمِ مرگ در پاییز) کارگردان عباس جوانمرد نویسنده: «اکبر رادی»
۱۳۴۷ تله‌تئاتر «مرگ در پائیز» (پردهٔ سوّمِ مرگ در پاییز) کارگردان عباس جوانمرد نویسنده: «اکبر رادی»
۱۳۴۶ تله‌تئاتر «تیرک شکسته» کارگردان عباس جوانمرد
۱۳۴۶ تله‌تئاتر «کدامیک از دو» کارگردان عباس جوانمرد
۱۳۴۵ تله‌تئاتر «ناقالدی» کارگردان عباس جوانمرد نویسنده: «بهزاد فراهانی»
۱۳۴۴ تله‌تئاتر «معرکه» کارگردان عباس جوانمرد
۱۳۳۸ تله‌تئاتر «رسم زمانه عوض شده» کارگردان عباس جوانمرد نویسنده: «جمال میرصادقی»
۱۳۳۷ تله‌تئاتر «موش‌ها و آدم‌ها» کارگردان عباس جوانمرد نویسنده: «جان استاین‌بک»

کتاب‌هاویرایش

برخی از آثار بچاپ رسیدهٔ او به شرح زیر است:[۹]

  • پیدایی، تجربه‌ها و کارهای گروه هنر ملی
  • تکلمه‌ای بر تعزیه و نمایش ملی
  • تئاتر، هویت و نمایش ملی
  • غبار منی، پدرخوانده
  • نقدی به یک نقد
  • شهر طلایی

جوایز و افتخاراتویرایش

  • ۱۳۸۰ - لوح افتخار از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای تجلیل و بزرگداشت چهار دهه خدمات هنری
  • ۱۳۸۱ - لوح سپاس و برگزاری بزرگداشت توسط «مجمع نمایندگان تئاتر سوره»
  • ۱۳۸۲ - نشان افتخار و برگزاری بزرگداشت از طرف خانه هنرمندان
  • ۱۳۸۵ - نشان افتخار و برگزاری بزرگداشت از طرف خانه تئاتر

پانویسویرایش

  1. ««عباس جوانمرد»؛ نویسنده و کارگردان پیشکسوت تئاتر درگذشت».
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «عباس جوانمرد، هنرمندی منظم و سختکوش». روزنامه اعتماد، شماره ۳۰۲۳، صفحه ۹. ۱۳ مرداد ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۴ اسفند ۱۳۹۳.
  3. «عباس جوانمرد درگذشت». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۹-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۲۹.
  4. «گزارشی از وضعیت تله تئاترهای تلویزیونی». سایت ایران تئاتر.
  5. ««عباس جوانمرد»؛ نویسنده و کارگردان پیشکسوت تئاتر درگذشت».
  6. «عباس جوانمرد، کارگردان کهنه‌کار تئاتر درگذشت».
  7. فرهنگ سریال‌های تلویزیونی ایران از آغاز تا امروز؛ ماهنامه سینمایی «فیلم»، شماره ۲۴۵، ۱۵ آذر ۱۳۷۸، صفحهٔ ۱۲۳
  8. «زندگینامه و کارنامه هنری مهدی قاسم‌خانی». وبگاه راسخون. دریافت‌شده در ۱ اردیبهشت ۱۳۹۳.
  9. «۴ نمایشنامه عباس جوانمرد به نمایشگاه کتاب نرسید». وبگاه خبرگزاری هنر ایران. ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۴ اسفند ۱۳۹۳.

منابعویرایش