باز کردن منو اصلی

عبدالکریم قاسم (۲۱ نوامبر ۱۹۱۴ - ۹ فوریه ۱۹۶۳) سرتیپ ناسیونالیست ارتش عراق بود که در جریان کودتا|انقلاب ۴ جولای که در طی آن پادشاهی عراق منحل شد. او به عنوان ۲۴امین نخست وزیر عراق زمام امور عراق را تا سقوط دولتش و قتل‌اش در دست گرفت. شروع به کار کرد. در دوران حکومتش فسم معمولا با نام الزعیم شناخته می‌شد.or, "The Leader".[۱]

عبدالکریم قاسم
Qasim in uniform.png
نخستین نخست‌وزیر جمهوری عراق
مشغول به کار
۱۴ ژوئیه ۱۹۵۸ – ۸ فوریه ۱۹۶۳
رئیس جمهورشورای حاکمیت
پس ازاحمد مختار بابان (پادشاهی عراق)
پیش ازعبدالسلام عارف
اطلاعات شخصی
زاده۱۹۱۴
بغداد،
درگذشت۹ فوریه ۱۹۶۳
بغداد
ملیت عراق
شغلسیاستمدار
مذهباسلام
خدمات نظامی
خدمت/شاخهارتش عراق
درجهژنرال

ژنرال عبدالکریم قاسم در روز ۲۳ تیر ۱۳۳۷ در کودتای ضدسلطنتی عراق (۱۴ ژولای ۱۹۵۸) به حیات رژیم پادشاهی فیصل دوم در عراق خاتمه داد.

عبدالکریم قاسم که در هنگام کودتا ۴۴ سال داشت، در فاصله سالهای ۱۳۱۹ تا ۱۳۳۵ توانسته بود تمامی مدارج نظامی ارتش عراق را طی کند و به فرماندهی آن دست یابد. او توانسته بود عقاید چپگرایانه خود را در فاصله حداقل دو دهه پر حادثه عراق از دید رژیم غربگرا و انگلیسی نوری سعید مخفی نگاه دارد و با همین گرایش، حساسترین منصب نظامی کشور یعنی ریاست ستاد ارتش عراق را به مدت چند سال بر عهده داشته باشد. کودتای قاسم موجب خشنودی مسکو و قاهره و نگرانی تهران و واشینگتن و لندن شد.

ادعای حاکمیت بر شهرهای ایرانویرایش

عبدالکریم قاسم اولین رئیس دولت عراق بود که مدعی شد شهرهای خرم‌شهر و آبادان و نیز کشور کویت متعلق به عراق هستند.[۲] محققان معتقدند برای یافتن ریشه جنگ ایران-عراق و جنگ عراق-کویت باید به این دوره رجوع کرد.

سقوط و مرگویرایش

 
عبدالکریم قاسم (راست) به همراه عبدالسلام عارف

حکومت عبدالکریم قاسم جهت‌گیری آشکاری را به سمت شوروی شروع کرد. قاسم در سال ۱۹۵۹ اعلام کرد که از پیمان سنتو خارج می‌شود. عراق در سال ۱۹۵۰ به این پیمان پیوسته بود.

حادثه ترور قاسم در روز ۷ اکتبر ۱۹۵۹ برنامه‌ریزی شد. به اتوموبیل قاسم حمله کردند. اما ترور نافرجام ماند.

حزب بعث سرانجام موفق شد در فوریه سال ۱۹۶۳ با پشتیبانی از توطئه چند افسر ارتش، کودتای عبدالسلام عارف و عبدالرحمن عارف را علیه عبدالکریم قاسم ترتیب داد. صدام حسین به بغداد برگشت و شبکه امنیتی مخفی حزب بعث (جهازالخاص) را به دست گرفت. این امر با به قدرت رسیدن عبدالسلام عارف هم‌زمان شد؛ عارف در نوامبر همان سال پیگرد بعثی‌ها را در پی تلاش آنها برای کودتا آغاز کرد.

حزب بعث، در پایان سال ۱۹۶۳ از حکومت عراق کنار گذاشته شد، اما این حزب مخفیانه به تدارک کودتا پرداخت تا سرانجام در کودتای سال ۱۹۶۸ (۱۳۴۷) قدرت را به دست گرفت.

جستارهای وابستهویرایش

پیوند به بیرونویرایش

منابعویرایش

  1. Dawisha (2009)، ، ص.  174
  2. Farhang Rajaee, The Iran-Iraq War (University Press of Florida, 1993), pp. 111-112.
  • عبدالکریم قاسم ۵۹۹۴۷۲۴۹۶۴:شابک