باز کردن منو اصلی

عبدالکریم قاسم

سیاست‌مدار عراقی

ژنرال عبدالکریم قاسم (به عربی: عبد الکریم قاسم) نظامی چپگرای عراقی در روز ۲۳ تیر ۱۳۳۷ در کودتای ضدسلطنتی عراق (۱۴ ژولای ۱۹۵۸) به حیات رژیم پادشاهی فیصل دوم در عراق خاتمه داد.

عبدالکریم قاسم
Qasim in uniform.png
نخستین نخست‌وزیر جمهوری عراق
مشغول به کار
۱۴ ژوئیه ۱۹۵۸ – ۸ فوریه ۱۹۶۳
رئیس جمهور شورای حاکمیت
پس از احمد مختار بابان (پادشاهی عراق)
پیش از عبدالسلام عارف
اطلاعات شخص
زاده ۱۹۱۴
بغداد،
درگذشت ۹ فوریه ۱۹۶۳
بغداد
ملیت  عراق
شغل سیاستمدار
مذهب اسلام
خدمات نظامی
خدمت/شاخه ارتش عراق
درجه ژنرال

عبدالکریم قاسم که در هنگام کودتا ۴۴ سال داشت، در فاصله سالهای ۱۳۱۹ تا ۱۳۳۵ توانسته بود تمامی مدارج نظامی ارتش عراق را طی کند و به فرماندهی آن دست یابد. او توانسته بود عقاید چپگرایانه خود را در فاصله حداقل دو دهه پر حادثه عراق از دید رژیم غربگرا و انگلیسی نوری سعید مخفی نگاه دارد و با همین گرایش، حساسترین منصب نظامی کشور یعنی ریاست ستاد ارتش عراق را به مدت چند سال بر عهده داشته باشد. کودتای قاسم موجب خشنودی مسکو و قاهره و نگرانی تهران و واشینگتن و لندن شد.

عبدالکریم قاسم (راست) به همراه عبدالسلام عارف

حکومت عبدالکریم قاسم جهت‌گیری آشکاری را به سمت شوروی شروع کرد. قاسم در سال ۱۹۵۹ اعلام کرد که از پیمان سنتو خارج می‌شود. عراق در سال ۱۹۵۰ به این پیمان پیوسته بود.

حادثه ترور قاسم در روز ۷ اکتبر ۱۹۵۹ برنامه‌ریزی شد. به اتوموبیل قاسم حمله کردند. اما ترور نافرجام ماند.

حزب بعث سرانجام موفق شد در فوریه سال ۱۹۶۳ با پشتیبانی از توطئه چند افسر ارتش، کودتای عبدالسلام عارف و عبدالرحمن عارف را علیه عبدالکریم قاسم ترتیب داد. صدام حسین به بغداد برگشت و شبکه امنیتی مخفی حزب بعث (جهازالخاص) را به دست گرفت. این امر با به قدرت رسیدن عبدالسلام عارف هم‌زمان شد؛ عارف در نوامبر همان سال پیگرد بعثی‌ها را در پی تلاش آنها برای کودتا آغاز کرد.

حزب بعث، در پایان سال ۱۹۶۳ از حکومت عراق کنار گذاشته شد، اما این حزب مخفیانه به تدارک کودتا پرداخت تا سرانجام در کودتای سال ۱۹۶۸ (۱۳۴۷) قدرت را به دست گرفت.

جستارهای وابستهویرایش

پیوند به بیرونویرایش

منابعویرایش

  • عبدالکریم قاسم ۵۹۹۴۷۲۴۹۶۴:شابک