عزت‌الله انتظامی

بازیگر و چهره ماندگار ایرانی

عزت‌الله انتظامی (زاده ۳۱ خرداد ۱۳۰۳، سنگلج، تهران – درگذشته ۲۶ مرداد ۱۳۹۷، تهران) بازیگر و کارگردان تئاتر، سینما و تلویزیون، مشهور به «آقای بازیگر» سینمای ایران بود.[۲] او نخستین بازیگر ایرانی بود که از یک جشنواره بین‌المللی جایزه گرفت. انتظامی در سال ۱۳۸۲ به عنوان یکی از چهره‌های ماندگار ایران انتخاب شد.[۳]

عزت‌الله انتظامی
Ezatollah Entezami.jpg
عزت‌الله انتظامی در سال ۱۳۹۴
زمینه فعالیت تئاتر، سینما، تلویزیون
تولد ۳۱ خرداد ۱۳۰۳
تهران، ایران
مرگ ۲۶ مرداد ۱۳۹۷ (۹۴ سال)
تهران، ایران
علت مرگ سکته مغزی
مدفن قطعه هنرمندان بهشت زهرا تهران[۱]
ملیت  ایران
پیشه بازیگر
سال‌های فعالیت ۱۳۸۹–۱۳۲۸
فرزندان مجید انتظامی
شهاب انتظامی
رامین انتظامی
امضا Signature of Ezzatolah Entezami.svg

زندگی و کارنامهویرایش

 
انتظامی، پیرامون ۱۹۵۹م

عزت‌الله انتظامی ۳۱ خرداد سال ۱۳۰۳ در محلهٔ سنگلج تهران متولد شد.[۴] وی پس از گذراندن دوره تحصیلات مقدماتی، وارد هنرستان صنعتی تهران شد و در رشته برق به تحصیل پرداخت. در سال ۱۳۲۶ وارد عرصه هنر گردید و با اندک دست مایه‌های هنر نمایش و تئاتر به آلمان سفر کرد و در شهر هانوفر وارد یک مدرسه شبانه آموزش سینما و تئاتر گردید. وی پدر مجید انتظامی آهنگ‌ساز و نوازنده است. عزت‌الله انتظامی فعالیت هنری خود را با پیش‌پرده‌خوانی در تماشاخانه‌های لاله‌زار شروع کرد؛ او پس از یک سال به تماشاخانه‌های هنر و فرهنگ تهران رفت؛ در سال ۱۳۲۰ نخستین نمایش حرفه‌ای خود را با عنوان اولتیماتوم نوشته پرویز خطیبی به کارگردانی اصغر تفکری در تئاتر پاریس خیابان لاله‌زار اجرا کرد و تا سال ۱۳۲۶ توانست در بیش از ده نمایش نقش‌پردازی کند. سپس، در سال ۱۳۵۱، پیش‌پرده‌خوانی در ایران و نیز کار هنری هنریش فون کلایست موضوع پایان‌نامهٔ کارشناسی او در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد که با امتیاز «بسیار خوب همراه با تشویق کتبی» به تأیید استادانش، من جمله بهرام بیضایی، رسید.[۵]

بازی در فیلم واریته بهاری (۱۳۲۸) به کارگردانی پرویز خطیبی نخستین تجربه سینمایی انتظامی است. او بیست سال بعد، در ۱۳۴۸، در گاو ساختهٔ داریوش مهرجویی بازی کرد: در نقش مش حسن، که در فراق گاوش می‌نالد و با او همزاد ‌پنداری می‌کند، و شرایطی را به وجود آورد که بازیش در فیلم گاو نقطه عطف و تحولی شگرف در تاریخ بازیگری سینمای ایران شد. بازی‌های او در دیگر آثار مهرجویی همچون آقای هالو، دایره مینا، پستچی، اجاره‌نشین‌ها، هامون و بانو از کارهای ماندگار این زوج هنری است. انتظامی در فیلم‌های کارگردانان مطرح دیگری چون علی حاتمی، ناصر تقوایی، مسعود کیمیایی، رخشان بنی‌اعتماد، مسعود جعفری جوزانی و محسن مخملباف نیز بازی کرده‌است. او در فیلم مستند عشق‌پرداز به کارگردانی محمدهادی کاویانی در کنار محمود فرشچیان حضور داشته‌است. انتظامی پس از انقلاب و به خصوص در دهه شصت در انواع و اقسام نقش‌ها به بهترین نحو ممکن ظاهر شد. بازی او در فیلم‌های حاجی واشینگتن، اجاره نشین‌ها، گراند سینما، هامون، بانو، گاو، ستارخان، صادق کرده، خانه خلوت، ناصرالدین شاه اکتور سینما، روز فرشته، روسری آبی، مینای شهر خاموش، ستاره‌ها ۱: ستاره می‌شود، دیوانه از قفس پرید، خانه‌ای روی آب و راه آبی ابریشم اوج هنرنمائی او و فیلم‌های ماندگار او در کارنامه سینمائیش است. او در گاوخونی دومین همکاری اش با بهروز افخمی را تجربه کرد و جایی برای زندگی چهارمین تجربه‌اش با محمد بزرگ‌نیا بود. او برای اولین بار با مسعود کیمیایی در سن ۷۹ سالگی در فیلم حکم همکاری کرد. نقش رضا در فیلم حکم شبیه یک دن کورلئونه است. عزت‌الله انتظامی اولین بازیگر ایرانی بود که موفق به دریافت جایزه از فستیوال بین‌المللی شد. وی برای بازی در فیلم گاو جایزه هوگو نقره‌ای بهترین بازیگر نقش اول مرد را از جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو دریافت کرد.[۶]

وی در ۲۶ مرداد ۱۳۹۷ در بیمارستان باهنر تهران در ۹۴سالگی درگذشت.[۴][۷][۸][۹]

تجلیل یونسکوویرایش

آیین بزرگداشت و تجلیل از عزت‌الله انتظامی بازیگر سینمای ایران در سال ۲۰۰۷ مصادف با مهر ماه ۱۳۸۵ در مقر سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی ملل متحد یونسکو در پاریس برگزار شد. در این نمایشگاه پوستر فیلم‌هایی که انتظامی در آن‌ها نقش‌آفرینی کرده‌است به همراه آرشیو عکسهای شخصی وی و لوح تقدیر فیلم گاو به نمایش درآمد. در این مراسم که با همکاری رئیس موزه سینما، سفارت فرانسه در تهران، نماینده ایران در یونسکو و بنیاد سینمایی فارابی و رایزن فرهنگی ایران در فرانسه برگزار شد، نویسندگان و سینماگران فرانسوی و ایرانیان مقیم فرانسه حضور یافتند.[۱۰][۱۱]

من عزتم، بچه سنگلجویرایش

 
پنج برادر انتظامی، از چپ به راست: عزت‌الله انتظامی، محمد انتظامی، احمد انتظامی، محمود انتظامی، قدرت‌الله انتظامی (نوازنده ویولن)

کتاب شناخت نامهٔ عزت‌الله انتظامی باعنوان من عزتم، بچه سنگلج[۱۲] توسط نشر سخن در سال ۱۳۹۲ منتشر شد. در مقدمه این کتاب یادداشتی از ژان-کلود کریر، فیلم‌نامه‌نویس و بازیگر فرانسوی، با عنوان «عزت انتظامی: یک شمایل» به چشم می‌خورد که آورده‌است: «هیچ دستوری برای ستاره شدن و ستاره ماندن وجود ندارد. باید دارای یک نگاه، یک حضور، جذابیتی آنی و چهره‌ای آشنا، حتی پیش از نخستین دیدار، بود. باید دارای یک دم، یک حس و تمام ویژگی‌هایی که لغت روح را معنی می‌کند، بود.»[۱۳]

مستند آقای بازیگرویرایش

زندگینامه عزت‌الله انتظامی در قالب مستند سینمائی «... و آسمان آبی» به کارگردانی غزاله سلطانی داستان زندگی عزت‌الله انتظامی را روایت می‌کند.[۱۴][۱۵]

خانه موزه عزت‌الله انتظامیویرایش

 
عزت‌الله انتظامی و برادرش قدرت‌الله انتظامی

به منظور ارج نهادن به هنرمندان کشورمان و همچنین احیا و احداث موزه در نقاط مختلف شهر تهران، منزل مسکونی عزت‌الله انتظامی موزه عمومی شد. تیرماه سال ۱۳۹۱ خانه انتظامی به منظور بهره‌برداری فرهنگی به عنوان خانه موزه در تملک و تحویل معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری منطقه یک شد. خانه موزه انتظامی با مساحتی معادل ۴۵۱ مترمربع در بلوار اندرزگو واقع شده و در زیربنایی معادل ۵۳۸ مترمربع شامل بخش‌های جذابی از جمله موزه استاد انتظامی در شمال پروژه، سالن بلک باکس با ظرفیت ۱۲۰ نفر در زیرزمین، کافی شاپ در پشت بام، شهر فرنگ، اتاق آینه، تماشاخانه، گالری و تابلوی ثبت امضاء و یادگاری ویژه هنرمندان صاحب نام است که عملیات اجرایی آن از اسفند ماه سال ۱۳۹۱ آغاز شد و در ابتدا قرار بر این بود که خانه موزه انتظامی در اواخر اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۳ افتتاح شود اما از آنجا که او در بیمارستان بستری شد این مراسم به تأخیر افتاد و در شهریور ماه سال ۱۳۹۳ هم‌زمان با آغاز پانزدهمین جشنواره بین‌المللی نمایش عروسکی به صورت رسمی افتتاح شد.[۱۶]

انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲ویرایش

ناگهان آقای مشایی سمت ماشین ما آمد … گفت با ما بیایید همین امروز انجام می‌دهم … ناگهان دیدم میدان فاطمی هستم… تازه فهمیدم اینجا وزارت کشور است! … واقعاً خسته شده بودم… آنجا یک صندلی سه نفره فلزی آبی رنگ دیدم خودم را به آن رساندم و روی صندلیِ وسط نشستم… ناگهان اطرافمان پر شد از دوربین‌های عکاسی… آقای مشایی گفت "چی شده؟ یه خرده شاد باشین! " من حرفی نداشتم که بزنم… و من بازهمان جا بهت زده وسط آن صندلی سه نفره تنها ماندم.

—عزت‌الله انتظامی

عزت‌الله انتظامی در زمان ثبت نام اسفندیار رحیم مشایی به عنوان کاندیدای ریاست جمهوری به وزارت کشور رفته بود. عکس‌هایی که از او در کنار محمود احمدی‌نژاد و اسفندیار رحیم مشایی در وزارت کشور، منتشر شده بود، این تصور را برای بسیاری ایجاد کرده بود که او رئیس‌جمهور و مشاورش را برای ثبت نام آقای مشایی همراهی کرده‌است.

انتظامی چند روز بعد با انتشار یادداشتی دربارهٔ چگونگی حضورش در وزارت کشور نوشت که ماه‌هاست برای ثبت بنیاد فرهنگی و هنری عزت‌الله انتظامی تلاش می‌کند و آن روز از دفتر ریاست جمهوری با او تماس گرفتند که کارهای ثبت بنیاد دارد به سرانجام می‌رسد. سپس به سرعت ماشینی برایش فرستادند که او را به کاخ ریاست جمهوری بُرد. انتظامی نوشت:

ناگهان آقای مشایی سمت ماشین ما آمد … گفت با ما بیایید همین امروز انجام می‌دهم. آقای مشایی سوار ماشینِ بزرگِ سفید رنگی شد و ما بلافاصله پشت سر او حرکت کردیم… ناگهان دیدم میدان فاطمی هستم… تازه فهمیدم اینجا وزارت کشور است! … آقای رئیس‌جمهور و مشایی و عده‌ای دیگر، همه آنجا بودند. مرد جوانی آمد و مرا همراه خودش باز به راهروهای تودرتو دیگری برد. واقعاً خسته شده بودم… مجبور بودم با عصا پا به پای او راه بروم. به سالن بزرگی رسیدیم. آنجا یک صندلی سه نفره فلزی آبی رنگ دیدم خودم را به آن رساندم و روی صندلیِ وسط نشستم. ناگهان دیدم آقای مشایی و آقای رئیس‌جمهور و چند نفر دیگر که همراه آن‌ها بودند از روبرو به طرف من می‌آیند. آقای مشایی طرف چپ من و آقای رئیس‌جمهور طرف راست من نشستند. ناگهان اطرافمان پر شد از دوربین‌های عکاسی. آقای مشایی گفت "چی شده؟ یه خرده شاد باشین! " من حرفی نداشتم که بزنم. عکاس‌ها تند و تند عکس می‌گرفتند. عکسشان را که گرفتند محل را ترک کردند و من بازهمان جا بهت زده وسط آن صندلی سه نفره تنها ماندم. مرد جوان که آمد مرا ببرد خانه، گفتم چه شد؟ گفت امروز که دیگه نمیشه بعداً انشاالله اوراق رو براتون میاریم."
مردم سرزمینم! من برای شما همیشه همان عزتم، همانی که از سیزده سالگی در تماشاخانه‌های لاله زار با تشویق‌های شما بزرگ شده‌ام… همانی که همراه شما با دردهای ایران بسیار گریسته‌ام و با شادی‌هایش لبخندها زده‌ام… برای شما من همیشه همان عزتم… بچه‌ای از سنگلج…"[۱۷][۱۸][۱۹][۲۰]

نامه به حسن روحانیویرایش

مگر می‌شود مسئله‌ای با این اهمیت همچنان لاینحل باقی بماند؟... همواره بیم آن داشته‌ام که سر بر زمین بگذارم و چشم از جهان ببندم و این مشکل لاینحل باقی‌مانده باشد

—عزت‌الله انتظامی در نامه به حسن روحانی

سایت کلمه در ۲۶ اسفند ۱۳۹۴ دستخطی از نامه‌ای از عزت‌الله انتظامی به حسن روحانی به تاریخ یکم همان ماه منتشر کرد که در آن از روحانی خواسته شده در آستانه نوروز مسئله حصر را «حل کند».[۲۱]

درگذشتویرایش

عزت‌الله انتظامی از سه ماه پیش از مرگ، بر اثر زمین‌خوردن در منزل دچار مشکلات جسمی گردید و از آن موقع تحت درمان بود، اما سر انجام در بامداد ۲۶ مرداد ۱۳۹۷ در بیمارستان باهنر تهران بر اثر سکته مغزی و کهولت سن در سن ۹۴ سالگی درگذشت. مراسم تشییع پیکر او در تاریخ ۲۸ مرداد ۱۳۹۷ مقابل تالار وحدت برگزار شد و پیکر او در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد. پس از درگذشت انتظامی، در افتتاحیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر از او یاد و تقدیر شد. در سال ۱۳۹۸ در اولین سالگرد مرگ انتظامی از سردیس و پلاک خیابان وی رونمایی شد.[۴][۲۲][۲۳][۲۴]

کارنامه هنریویرایش

 
عزت‌الله انتظامی در نقش سامری خون‌فروش در دایره مینا
 
فرح پهلوی درحال گفتگو با فرزانه تأییدی، علی نصیریان، عزت‌الله انتظامی و مهین شهابی در جریان جشن هنر شیراز.
 
عزت‌الله انتظامی در دفتر سازمان ملل در تهران

سینماویرایش

سال نام کارگردان نکات
۱۳۸۹ راه آبی ابریشم محمد بزرگ نیا
۱۳۸۸ چهل سالگی علیرضا رئیسیان
۱۳۸۷ زادبوم ابوالحسن داوودی
۱۳۸۷ زندگی با چشمان بسته رسول صدرعاملی حضور افتخاری
۱۳۸۶ آتش سبز محمدرضا اصلانی
۱۳۸۶ شب رسول صدرعاملی
۱۳۸۵ رئیس مسعود کیمیایی
۱۳۸۵ مینای شهر خاموش امیرشهاب رضویان
۱۳۸۴ ستاره می شود فریدون جیرانی
۱۳۸۳ حکم مسعود کیمیایی
۱۳۸۲ جایی برای زندگی محمد بزرگ نیا
۱۳۸۱ گاو خونی بهروز افخمی
۱۳۸۰ خانه ای روی آب بهمن فرمان آرا
۱۳۸۰ سایه روشن حسن هدایت
۱۳۷۸ میکس داریوش مهرجویی
۱۳۷۸ طهران روزگار نو علی حاتمی
۱۳۷۷ کمیته مجازات علی حاتمی
۱۳۷۶ باد و شقایق ضیاءالدین دری
۱۳۷۶ جهان پهلوان تختی (نسخه اول) بهروز افخمی ناتمام
۱۳۷۵ طوفان محمد بزرگ نیا
۱۳۷۳ روسری آبی رخشان بنی اعتماد
۱۳۷۳ روز واقعه شهرام اسدی
۱۳۷۲ جنگ نفتکش ها محمد بزرگ نیا
۱۳۷۲ روز فرشته بهروز افخمی
۱۳۷۲ بازیچه تورج منصوری
۱۳۷۰ ناصرالدین شاه آکتور سینما محسن مخملباف
۱۳۷۰ خانه خلوت مهدی صباغ زاده
۱۳۷۰ بانو داریوش مهرجویی
۱۳۶۹ سایه خیال حسین دلیر
۱۳۶۸ هامون داریوش مهرجویی
۱۳۶۷ گراند سینما حسن هدایت
۱۳۶۷ کشتی آنجلیکا محمد بزرگ نیا
۱۳۶۷ در مسیر تندباد مسعود جعفری جوزانی
۱۳۶۶ جعفرخان از فرنگ برگشته علی حاتمی
محمد متوسلانی
۱۳۶۶ شیرک داریوش مهرجویی
۱۳۶۵ شیر سنگی مسعود جعفری جوزانی
۱۳۶۵ اجاره نشین ها داریوش مهرجویی
۱۳۶۴ چمدان جلال مقدم
۱۳۶۲ کمال الملک علی حاتمی
۱۳۶۲ خانه عنکبوت علیرضا داودنژاد
۱۳۶۱ حاجی واشینگتن علی حاتمی
۱۳۵۹ مدرسه ای که می رفتیم داریوش مهرجویی
۱۳۵۷ غبارنشین ها داود روستایی
۱۳۵۷ این گروه محکومین هادی صابر
۱۳۵۶ صمد در راه اژدها پرویز صیاد
۱۳۵۵ ملکوت خسرو هریتاش
۱۳۵۵ شیر خفته اسماعیل کوشان
۱۳۵۳ دایره مینا داریوش مهرجویی
۱۳۵۲ قیامت عشق هوشنگ حسامی
۱۳۵۲ ستارخان علی حاتمی
۱۳۵۱ صادق كرده ناصر تقوایی
۱۳۵۱ پستچی داریوش مهرجویی
۱۳۵۱ بی تا هژیر داریوش
۱۳۴۹ آقای هالو داریوش مهرجویی
۱۳۴۸ گاو داریوش مهرجویی
۱۳۲۸ واریته بهاری پرویز خطیبی

تلویزیونویرایش

عزت‌الله انتظامی در مصاحبه‌ای با ماهنامه فیلم در شهریور ۱۳۶۷، اظهار داشت که در چهارصد نمایش تلویزیونی به عنوان بازیگر و کارگردان حضور داشته‌است.[۲۵]
بخشی از این سریال‌ها و نمایش‌های تلویزیونی (تله‌تئاترها) به شرح زیر است:

سال نام سمت کارگردان توضیحات
۱۳۷۸–۱۳۷۷ محاکمه بازیگر حسن هدایت در نفش «حشمت مینوی» - شبکه ۱
۱۳۷۴ زندگی بازیگر محمدرضا اعلامی شبکه ۱
۱۳۶۶–۱۳۵۸ هزاردستان بازیگر علی حاتمی در نقش «خان مظفر» - شبکه ۱
۱۳۵۷ تله‌فیلم «مسافرت» بازیگر و کارگردان عزت‌الله انتظامی «جواد خدادادی» هم در آن بازی کرده بود.
۱۳۵۴–۱۳۵۶ الموت بازیگر داریوش مهرجویی ساخت این سریال ۴ قسمتی، نیمه تمام ماند.[۲۶]
۱۳۴۶ تله‌تئاتر «از خود گریخته» بازیگر خلیل موحد دیلمانی نویسنده: «محسن یلفانی»
۱۳۴۶ تله‌تئاتر «تولد» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «مهین تجدد»
در آبان ماه ۱۳۴۶ پخش شد.
۱۳۴۶ تله‌تئاتر «راشل» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی در شهریور ۱۳۴۶ پخش شد.
۱۳۴۵ تله‌تئاتر «پیک نیک» کارگردان هنری عزت‌الله انتظامی در اسفند ۱۳۴۵ پخش شد.
«فرزانه تأییدی» و «اسماعیل محرابی» در آن بازی کرده
بودند.
۱۳۴۵ تله‌تئاتر «مجسمه جاندار» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی در دی ماه ۱۳۴۵ پخش شد.
۱۳۴۵ تله‌تئاتر «مرد کوته فکر» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی در مهرماه ۱۳۴۵ پخش شد.
۱۳۴۵ تله‌تئاتر «انفجار» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «منوچهر نیستانی»
در خرداد ۱۳۴۵ پخش شد.
۱۳۴۴ تله‌تئاتر «کبوتر جَلد و معاملات» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی در دی و اسفند ۱۳۴۴ پخش شد.
۱۳۴۴ تله‌تئاتر «جعفرخان از فرنگ برگشته» بازیگر علی نصیریان نویسنده: «حسن مقدم»
در آذرماه ۱۳۴۴ پخش شد.
۱۳۴۴ تله‌تئاتر «دلیجان» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «گی دو موپاسان»
در آبانماه ۱۳۴۴ پخش شد.
۱۳۴۴ تله‌تئاتر «آرامگاه ماهان» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی در مردادماه ۱۳۴۴ پخش شد.
۱۳۴۴ تله‌تئاتر «ترازوی پایه بلند» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی در تیرماه ۱۳۴۴ پخش شد.
۱۳۴۴ تله تئاتر «غرور دزد گاوصندوق» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی در خرداد ماه ۱۳۴۴ پخش شد.
۱۳۴۴ تله‌تئاتر «گاو» بازیگر جعفر والی نسخه سینمایی آن در سال ۱۳۴۸، بر اساس داستان چهارم
کتاب «عزاداران بیل» اثر «غلامحسین ساعدی»، توسط
«داریوش مهرجویی» ساخته شد.
۱۳۴۳ تله‌تئاتر «روشنایی‌های خانه ما» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «غلامحسین ساعدی»
در اسفندماه ۱۳۴۳ پخش شد و در آن «عزت‌الله انتظامی» ،
«فخری خوروش»، «علی نصیریان» و «فرزانه تأییدی» بازی
کرده بودند.
۱۳۴۳ تله‌تئاتر «دیدار» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «مهین تجدد»
در دی ماه ۱۳۴۳ پخش شد.
۱۳۴۳ تله‌تئاتر «عروس» بازیگر جعفر والی نویسنده: «فریده فرجام»
۱۳۴۳ تله‌تئاتر «گوهر شب چراغ» بازیگر علی نصیریان
۱۳۴۳ تله تئاتر «دیوانه ای روی بام» بازیگر
کارگردان هنری
عزت الله انتظامی در شهریور ۱۳۴۳ پخش شد.
۱۳۴۳ تله‌تئاتر «یک کلاغ، چهل کلاغ» بازیگر ؟ «خسرو شجاع‌زاده»، «ظفیره داداشیان»، «مهین شهابی» ،
«فرزانه تأییدی»، «جمیله شیخی»، «محمود رئوفی» و
«علی نصیریان»، هم در این نمایش تلویزیونی بازی کرده بودند.
۱۳۴۳ تله‌تئاتر «آدمهای شب» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «عباس پهلوان» در مردادماه ۱۳۴۳ پخش شد.
۱۳۴۳ تله‌تئاتر «چراغ گاز» بازیگر
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «پل واندربرگ»
در خردادماه ۱۳۴۳ پخش شد.
۱۳۴۳ تله‌تئاتر «شنل» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «نیکلای گوگول»
در اردیبهشت ۱۳۴۳ پخش شد.
۱۳۴۲ تله‌تئاتر «عروسک‌های گوشتی» بازیگر علی نصیریان نویسنده: «پرویز صیاد»
در اسفند ۱۳۴۲ پخش شد و «علی نصیریان» هم در آن بازی
کرده بود.
۱۳۴۲ تله‌تئاتر «ابرام آقا» بازیگر علی نصیریان نویسنده: «پرویز صیاد»
در اسفند ۱۳۴۲ پخش شد و «علی نصیریان» هم در آن بازی
کرده بود.
۱۳۴۲ تله‌تئاتر «کنار جاده» کارگردان هنری عزت‌الله انتظامی نویسنده: «مهین تجدد»
متن این نمایشنامه توسط «علی نصیریان» بازنویسی شده و
در اسفندماه ۱۳۴۲ پخش شد.
۱۳۴۲ تله‌تئاتر «تا نیمه شب» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «کلود سانتلی»
در بهمن ماه ۱۳۴۲ پخش شد.
۱۳۴۲ تله‌تئاتر «شادروان مادر خانم» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «ژرژ فیدو»
در آذرماه ۱۳۴۲ پخش شد.
۱۳۴۲ تله‌تئاتر «ازدواج با مکاتبه» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «شارل ماهیو»
در آبان ماه ۱۳۴۲ پخش شد.
۱۳۴۲ تله‌تئاتر «داستان یک شب» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «شان اوکیسی»
در مهرماه ۱۳۴۲ پخش شد.
۱۳۴۲ تله‌تئاتر «حماسه بازگشت و انتظار» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی در مردادماه ۱۳۴۲ پخش شد.
۱۳۴۲ تله‌تئاتر «روز نحس» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «آلکساندر آستروفسکی»
در تیرماه ۱۳۴۲ پخش شد.
۱۳۴۲ تله‌تئاتر «غریبه» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «دیوید آزبرن»
در اردیبهشت ۱۳۴۲ پخش شد.
۱۳۴۲ تله‌تئاتر «دست بزن» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «اوژن لابیش»
در اردیبهشت ۱۳۴۲ پخش شد.
۱۳۴۱ تله‌تئاتر «آتشکده» بازیگر علی نصیریان «فرزانه تأییدی»، «جمشید مشایخی»، «مهین شهابی» و
«فیروز بهجت‌محمدی» هم در این نمایش تلویزیونی بازی
کرده بودند.
۱۳۴۱ تله‌تئاتر «تنهایی» کارگردان هنری عزت‌الله انتظامی نویسنده «پل واندربرگ»
«فرزانه تأییدی» در آن بازی کرده بود.
۱۳۴۱ تله‌تئاتر «دو خجول» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «اوژن لابیش»
در بهمن ماه ۱۳۴۱ پخش شد.
۱۳۴۱ تله‌تئاتر «شوم» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «رابرت کافلین»
در دی ماه ۱۳۴۱ پخش شد.
۱۳۴۱ تله‌تئاتر «خشت اول» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «آلخاندرو کاسونا»
در آذرماه ۱۳۴۱ پخش شد.
۱۳۴۱ تله‌تئاتر «آگهی ازدواج» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «پیتر توکا»
در آبان ماه ۱۳۴۱ پخش شد.
۱۳۴۱ تله‌تئاتر «چشمهای قشنگ خانم والری» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «موریل باکس»
در شهریورماه ۱۳۴۱ پخش شد.
۱۳۴۱ تله‌تئاتر «عشق شوم» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «پل استرک»
در مرداد ۱۳۴۱ پخش شد.
۱۳۴۱ تله‌تئاتر «گردنبند مروارید» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «یون اسلوویچی»
در خرداد ۱۳۴۱ پخش شد.
۱۳۴۱ تله‌تئاتر «کلبه» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «الویس بیچ»
در اردیبهشت ۱۳۴۱ پخش شد.
۱۳۴۱ تله‌تئاتر «بازگشتی نیست» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «اریک ارول»
در فروردین ماه ۱۳۴۱ پخش شد.
۱۳۴۰ تله‌تئاتر «بعداز همه آن سالها» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «جو کری»
در مهرماه ۱۳۴۰ پخش شد.
۱۳۴۰ تله‌تئاتر «مکتب بیوه‌ها» کارگردان هنری عزت‌الله انتظامی نویسنده: «ژان کوکتو»
در دی ماه ۱۳۴۰ پخش شد و «فخری خوروش»، «حسن زندی»
«جمیله شیخی» و «نصرت پرتوی» در آن بازی کرده بودند.
۱۳۴۰ تله‌تئاتر «بیم و امید» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی در آذرماه ۱۳۴۰ پخش شد.
۱۳۴۰ تله‌تئاتر «ترس از جریمه» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «پرویز خطیبی»
در آبان ماه ۱۳۴۰ پخش شد.
۱۳۴۰ تله‌تئاتر «شیدوش و ناهید» بازیگر علی نصیریان نویسنده: «ابوالحسن فروغی»
در شهریور ۱۳۴۰ پخش شد و «محمدعلی کشاورز» و
«علی نصیریان» در آن بازی کرده بودند.
۱۳۴۰ تله‌تئاتر «رستاخیز» بازیگر علی نصیریان نویسنده: «پرویز صیاد»
در مرداد ۱۳۴۰ پخش شد و «علی نصیریان» هم در آن بازی
کرده بود.
۱۳۴۰ تله‌تئاتر «مادمازل می می» بازیگر
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی درمرداد ماه ۱۳۴۰ پخش شد و «اسماعیل داورفر»، «علی آزاد» ،
«جمشید لایق»، «نصرت پرتوی»، «پوران رجبی پور» و
«حسن زندی» هم در آن بازی کرده بودند.
۱۳۴۰ تله‌تئاتر «شکارگاه» بازیگر جعفر والی نویسندگان: «آلفرد سوار» و «لئوپولد مارشال»
۱۳۴۰ تله‌تئاتر «جراح پلاستیک» بازیگر حمید سمندریان نویسنده: «پیر فراری»
«اسماعیل داورفر»، «عزت‌الله انتظامی»، «جمشید لایق» ،
«فرزانه تأییدی» و «پرویز کاردان» در آن بازی کرده بودند.
۱۳۴۰ تله‌تئاتر «اعتراف می‌کنم» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «پیر بوالو»
در خرداد ۱۳۴۰ پخش شد.
۱۳۴۰ تله‌تئاتر «طلسم» بازیگر علی نصیریان نویسنده: «پرویز صیاد»
در اردیبهشت ۱۳۴۰ پخش شد و علی نصیریان هم در آن بازی
کرده بود.
۱۳۴۰ تله‌تئاتر «عروسی جناب میرزا» بازیگر علی نصیریان نویسنده: «محمدطاهر قاجار»
در فروردین ۱۳۴۰ پخش شد و علی نصیریان هم در آن بازی
کرده بود.
۱۳۳۹ تله‌تئاتر «الماس» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسنده: «آلن مانک هاوس»
در بهمن ماه ۱۳۳۹ پخش شد.
۱۳۳۹ تله‌تئاتر «قایق سرنوشت» بازیگر/
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی در آذرماه ۱۳۳۹ پخش شد.
۱۳۳۹ تله‌تئاتر «صبح آفتابی» بازیگر
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی نویسندگان: «سرافین خواکین» و «آلوارز کنترو»
در مهرماه ۱۳۳۹ پخش شد و «عزت پریان»، «ژاله صبا» و
«علی آزاد» هم در آن بازی کرده بودند.
۱۳۳۹ تله‌تئاتر «خانه اجاره‌ای» بازیگر
کارگردان هنری
عزت‌الله انتظامی در شهریور ۱۳۳۹ پخش شد و در آن «علی نصیریان» ،
«محمدعلی کشاورز»، «جعفر والی»، «عزت پریان»
و «علی آزاد» هم بازی کرده بودند.
۱۳۳۹ تله‌تئاتر «خودکشی» بازیگر علی نصیریان نویسنده: «روبر دلاور»
در تیرماه ۱۳۳۹ پخش شد و در آن «محمدعلی کشاورز» و «جمیله شیخی» هم بازی کرده بودند.
۱۳۳۹ تله‌تئاتر «پزشک دهکده کوکونیان» بازیگر علی نصیریان نویسنده: «ماکس روکت»
۱۳۳۹ تله‌تئاتر «ویلای یوکا» بازیگر عباس جوانمرد نویسنده: «ایزابل شرایبر»
۱۳۳۹ تله‌تئاتر «طناب» بازیگر جعفر والی نویسنده: «یوجین اونیل»
۱۳۳۹ تله‌تئاتر «اسب سیرک» بازیگر جعفر والی
۱۳۳۹ تله‌تئاتر «پنجه» بازیگر جعفر والی
۱۳۳۹ تله‌تئاتر «ده و سه دقیقه» بازیگر جعفر والی

فیلم کوتاهویرایش

  • دزد و قصیده-کارگردان:ویل لپاخی ۱۳۳۲

مستندویرایش

  • ۱۳۸۹:و آسمان آبی-کارگردان:غزاله سلطانی
  • ۱۳۸۷:عشق پرداز-کارگردان:هادی کاویانی
  • ۱۳۸۵:استاد مشایخی-کارگردان:الهام قره خانی

رادیوویرایش

  • حمال بازار-شعر و اجرای فکاهی

کتابویرایش

سایرویرایش

  • تدریس و داوری دانشکده تئاتر و سینمایی
  • دوبله فیلم ۱۳۳۸،۴۲-فیلم مردی که رنج می برد

تئاتر(گزیده)ویرایش

  • این فصل را بامن بخوان-بازیگر-کارگردان:حسین پارسایی ۱۳۸۷
  • پنجره-بازیگر-کارگردان:علی نصیریان ۱۳۵۷
  • زن اجتماعی-بازیگر-کارگردان:هادی اسلامی ۱۳۵۶
  • دعوت-بازیگر-کارگردان:هادی اسلامی ۱۳۵۶
  • بازرس گوگول-بازیگر و کارگردان-زنده و رادیویی ۱۳۵۱
  • مردی که مرده بود و خود نمیدانست-بازیگر-کارگردان:عنایت بخشی-زنده و رادیویی ۱۳۵۰
  • دو سر پل-بازیگر-کارگردان:اسماعیل شنگله-زنده و رادیویی ۱۳۴۹
  • استعمال دخانیات ممنوع-بازیگر-کارگردان:علی نصیریان-زنده و رادیویی ۱۳۴۶
  • بنگاه تئاترال-بازیگر و کارگردانی با علی نصیریان ۱۳۵۴
  • سیاوش برباد-بازیگر و کارگردانی با علی نصیریان-زنده و رادیویی ۱۳۵۰
  • خوب نیست، بدشان می آید-بازیگر-کارگردان:حمید سمندریان ۱۳۵۰
  • افول-بازیگر-کارگردان:علی نصیریان ۱۳۴۹
  • لونه شغال-بازیگر-کارگردان:علی نصیریان ۱۳۴۸
  • آی باکلاه آی بی کلاه-بازیگر و کارگردانی با جعفر والی ۱۳۴۶
  • شاه عباس و مرد پاره دوز-بازیگر و کارگردان ۱۳۴۶
  • خانه بی بزرگ تر-بازیگر و کارگردانی با جعفر والی-زنده و رادیویی ۱۳۴۵
  • بلبل سرگشته-بازیگر-کارگردان:علی نصیریان-زنده و رادیویی ۱۳۴۵
  • جعفرخان از فرنگ برگشته-بازیگر و کارگردان ۱۳۴۵
  • چوب به دست های ورزیل-بازیگر-کارگردان:جعفر والی ۱۳۴۴
  • بهترین بابای دنیا-بازیگر و کارگردان ۱۳۴۴
  • امیرارسلان-بازیگر و کارگردانی با علی نصیریان-زنده و رادیویی ۱۳۴۴
  • خانه عروسک-کارگردان ۱۳۳۸
  • هیاهوی بسیار برای هیچ-کارگردان ۱۳۳۷
  • توپاز-بازیگر-کارگردان:عبدالحسین نوشین ۱۳۳۶
  • ازطبع خارج-بازیگر-کارگردان:حسین خیرخواه ۱۳۲۸
  • ولپن-بازیگر-کارگردان:عبدالحسین نوشین ۱۳۲۷
  • دختر شکلات فروش-بازیگر-کارگردان:مهدی خیرخواه ۱۳۲۷
  • شنل قرمز-بازیگر-کارگردان:ماری لرتا ۱۳۲۷
  • تارتوف-بازیگر-کارگردان:حسین خیرخواه ۱۳۲۶
  • مستنطق-بازیگر-کارگردان:عبدالحسین نوشین-زنده و رادیویی ۱۳۲۶
  • کمال الدین-بازیگر و کارگردان ۱۳۲۶
  • آرشین مالالان-بازیگر-کارگردان:صمد صباحی ۱۳۲۵
  • ناموس-بازیگر-کارگردان:صمد صباحی ۱۳۲۴
  • واریته بهاری-بازیگر-کارگردان:صمد صباحی ۱۳۲۳
  • محصلین کلک باز-بازیگر-کارگردان:صمد صباحی ۱۳۲۲
  • اولتیماتوم-بازیگر-کارگردان:اصغر تفکری ۱۳۲۰
  • بهشت برین-بازیگر-کارگردان:پرویز خطیبی ۱۳۲۰

جوایزویرایش

پانویسویرایش

  1. «مراسم تشییع پیکر عزت‌الله انتظامی». ایسنا. ۲۸ مرداد ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۵ فروردین ۱۳۹۸.
  2. «عزت‌الله انتظامی آقای بازیگر سینمای ایران». خبرگزاری باشگاه خبرنگاران. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۸-۱۷.
  3. «اسامی برگزیدگان هشت دوره همایش چهره‌های ماندگار». ستاد چهره‌های ماندگار.iribtv.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۸-۱۷.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ «عزت‌الله انتظامی، هنرمند سرشناس ایرانی درگذشت». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۶ مردادماه ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۷ اوت ۲۰۱۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  5. http://www.ensafnews.com/129367/نمره‌ی-بسیار-خوب-پایان‌نامه-کارشن/
  6. «نمایش نسخه مرمت شده فیلم «گاو» در فرانسه». رادیو زمانه. ۲۰۱۴-۰۶-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۸-۱۷.
  7. «عزت‌الله انتظامی آقای بازیگر سینمای ایران درگذشت/ جامعه هنری ایران سوگوار شد». ایران آنلاین. ۲۶ مرداد ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۳۹۷/۰۵/۲۶. تاریخ وارد شده در |بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  8. «پایان داستان خان هزاردستان». روزنامه ایران. ۲۷ مرداد ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۳۹۷/۰۵/۲۷. تاریخ وارد شده در |بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  9. عزت‌الله انتظامی هنرمند سرشناس ایرانی در گذشت، بی‌بی‌سی فارسی.
  10. شاهرخ گلستان (۱۰ مهر ۱۳۸۵). «بزرگداشت عزت‌الله انتظامی در پاریس». بی‌بی‌سی. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۸-۱۷.
  11. «شب گذشته ـ پاریس ـ مقر یونسکو مراسم تجلیل از استاد عزت‌الله انتظامی برگزار شد». ایسنا. ۷ مهر ۱۳۸۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۸-۱۷.
  12. «'من عزت انتظامی، بچه سنگلج'». BBC News فارسی. ۲۰۱۸-۰۸-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۸-۱۷.
  13. «شناخت‌نامه عزت‌الله انتظامی در «من عزتم، بچه سنگلج»». ایسنا. ۲۰۱۴-۰۱-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۸-۱۷.
  14. www.yjc.ir https://www.yjc.ir/fa/news/4245825/مستند-آقای-بازیگر-به-پایان-رسید-یک-آسمان-آبی-برای-عزت-الله-انتظامی. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۰۷. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  15. «مستند "... و آسمان آبی" به خانه هنرمندان می‌رود». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۱۰-۱۰-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۰۷.
  16. «(تصویر) موزه «عزت‌الله انتظامی»». فرارو. ۱۸ فروردین ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۸-۱۷.
  17. «توضیحات عزت‌الله انتظامی دربارهٔ همراهی با مشایی در وزارت کشور». خبرگزاری فارس. ۲۷-۰۲-۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۲۹-۱۲-۱۳۹۴. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  18. «توضیحات عزت‌الله انتظامی دربارهٔ دلیل حضورش در وزارت کشور در روز ثبت‌نام کاندیداها». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۷-۰۲-۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۲۹-۱۲-۱۳۹۴. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  19. «ماجرای رکبی که مشایی به عزت‌الله انتظامی زد». صراط نیوز. ۲۷-۰۲-۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۲۹-۱۲-۱۳۹۴. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  20. «عزت‌الله انتظامی: مشایی گفت، با ما بیایید، همین امروز کارتان را انجام می‌دهم/ مردم سرزمینم! من برای شما همیشه همان عزتم، بچه‌ای از سنگلج…». وبگاه انتخاب. ۲۷-۰۲-۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۲۹-۱۲-۱۳۹۴. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی=،|تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  21. «نامه سرگشاده آقای بازیگر به رئیس‌جمهور: آیا وقت آن نرسیده که به وعده رفع حصر عمل کنید؟». کلمه. دریافت‌شده در ۱۹ مارس ۲۰۱۶.
  22. «عزت‌الله انتظامی آقای بازیگر سینمای ایران درگذشت/ جامعه هنری ایران سوگوار شد». ایران آنلاین. ۲۶ مرداد ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۳۹۷/۰۵/۲۶. تاریخ وارد شده در |بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  23. «پایان داستان خان هزاردستان». روزنامه ایران. ۲۷ مرداد ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۳۹۷/۰۵/۲۷. تاریخ وارد شده در |بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  24. عزت‌الله انتظامی هنرمند سرشناس ایرانی در گذشت، بی‌بی‌سی فارسی.
  25. ماهنامه فیلم، شماره ۶۸، سال ششم - نیمه دوم شهریور ۱۳۶۷، صفحهٔ ۶۳
  26. ماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال شانزدهم، شمارهٔ ۲۱۵، صفحهٔ ۱۰۵، ۱۲ بهمن ۷۶

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش