عشق‌آباد

پایتخت ترکمنستان
(تغییرمسیر از عشق آباد)


عشق‌آباد (ترکمنی: Aşgabat) پایتخت کشور ترکمنستان است. این شهر در پایه کوه کوپه داغ در بیابان قره قوم و در نزدیکی مرز این کشور با ایران واقع شده‌است. این شهر در عین اینکه پایتخت سیاسی ترکمنستان بوده، مرکز استان آخال نیز می‌باشد. این شهر در سال ۱۸۸۱ میلادی (۱۲۶۰ گاه‌شماری هجری خورشیدی) توسط نیروهای اشغالگر روسیه به اشغال درآمد.

عشق‌آباد
Aşgabat/Ашгабат
Poltoratsk (۱۹۱۹–۱۹۲۷)
Neutrality-Road-Ashgabat-2015.JPG
Ashgabat Railway Station (5731113086).jpg
Ashgabat, new avenue - panoramio.jpg
Stans08-056 (3134884466).jpg
Stans08-028 (3134865512).jpg
Ashgabat mosque IMG 5749 (25838304790).jpg
Ashgabat suburbs IMG 5865 (26044790251).jpg
New Ashgabat - panoramio.jpg
Ultra-modern highways in Ashgabat.jpg
نشان رسمی عشق‌آباد
نشان
نشان‌وارهٔ رسمی عشق‌آباد
Logo
Ashgabat در ترکمنستان قرار گرفته‌است
Ashgabat
Ashgabat
Ashgabat در آسیا قرار گرفته‌است
Ashgabat
Ashgabat
مختصات: ۳۷°۵۶′ شمالی ۵۸°۲۲′ شرقی / ۳۷٫۹۳۳°شمالی ۵۸٫۳۶۷°شرقی / 37.933; 58.367مختصات: ۳۷°۵۶′ شمالی ۵۸°۲۲′ شرقی / ۳۷٫۹۳۳°شمالی ۵۸٫۳۶۷°شرقی / 37.933; 58.367
کشور ترکمنستان
بنیان‌گذاری۱۸۸۱
حکومت
 • نوعنظام ریاستی[نیازمند منبع]
 • شهردارShamuhammet Durdylyýew[۱]
مساحت
 • کل۴۴۰ کیلومتر مربع (۱۷۰ مایل مربع)
ارتفاع۲۱۹ متر (۷۱۹ پا)
جمعیت (۲۰۱۲)
 • جمعیت۱،۰۳۱،۹۹۲
Postal code۷۴۴۰۰۰–۷۴۴۰۴۰
پیش‌شماره(های) تلفن(+۹۹۳) ۱۲
پلاک خودروAG
وبگاه

ریشهٔ نامویرایش

این شهر در نزدیکی پایتخت باستانی اشکانیان (شهر نسا) قرار دارد. نام عشق‌آباد در قدیم «اَشک‌آباد» بوده‌است و آن را برگرفته از نام ایرانی «اشک یکم» (سردودمان سلسله اشکانیان) به همراه واژهٔ فارسی «آباد» دانسته‌اند.[نیازمند منبع]

به نظر می‌رسد که نام این شهر از واژه عربی «عشق» و واژه فارسی «آباد» گرفته شده‌است. پسوند آباد در مورد شهرها و روستاهایی که در جغرافیای ایران کهن واقع شده‌اند و ساکنان ایرانی و فارسی‌زبان داشته‌اند، به‌ویژه در حوضه خراسان بزرگ، پسوند پرکاربردی می‌باشد.

تاریخچهویرایش

عشق‌آباد در سال ۱۸۱۸ تنها روستای کوچک جهت استراحت کاروانیان جاده ابریشم بوده که در نزدیکی شهر باستانی نسا قرار داشته‌است. شهر نِسا که در زمانی پایتخت اشکانیان بوده که در حمله مغول کاملاً ویران شده‌است. آثار این شهر در نزدیکی عشق‌آباد کشف شده‌است. در حال حاضر اینطور حدس زده شده‌است که عشق‌آباد بر روی خرابه‌های شهر باستانی نِسا بنا گردیده‌است.

در سال ۱۸۸۱ روسیه یک پایگاه نظامی به منظور پشتیبانی حمل و نقل ریلی (قطار سراسری) که از دریای خزر شروع و در کشورهای قزاقستان و ازبکستان عبور می‌کرد در آن منطقه احداث نمود؛ که در نتیجه گسترش آن در سال ۱۸۸۵ شهری بنام پولتوراسک در آن منطقه تأسیس گشت. در سال ۱۹۱۹ اولین معبد بهاییان در عشق‌آباد تأسیس و لزوماً تا سال ۱۹۳۸م یکی از آثار هنری عشق‌آباد به‌شمار می‌رفت که در سال ۱۹۶۳ توسط شوروی تخریب و ویران گردید.

در سال ۱۹۲۴ عشق‌آباد رسماً پایتخت ترکمنستان شوروی شد. در سال ۱۹۴۸ میلادی زلزلهٔ ویرانگری این شهر را تخریب کرد که سپس بازسازی گردید. در سال ۱۹۶۲ طرح کانال قره قوم که در نوع خود طولانی‌ترین کانال جهان به طول ۶۰۰ کیلومتر بود و قره قوم را به آمودریا متصل می‌نمود، شروع شد.

در سال ۲۰۱۳، عشق آباد بخاطر تمرکز بلندترین ساختمان های سنگ مرمر جهان در کتاب رکوردهای جهانی گینس قرار گرفت.[۲]

جغرافیاویرایش

جمعیت این شهر در سال ۲۰۱۲ میلادی ۱،۰۳۲،۰۰۰ نفر بود. ارتفاع عشق‌آباد از سطح دریا ۲۱۴ تا ۲۴۰ متر است.

عشق‌آباد در جنوب ترکمنستان، در دشت توران، و در ۲۵ کیلومتری شمال مرکز ایران واقع شده‌است. این شهر در وادی آخال-تکه در دشت کوه‌پایه‌ای کوهستان کپه‌داغ قرار دارد. کوه‌های کپه‌داغ از سمت جنوب به شهر نزدیک می‌شوند و بیابان قره‌قوم نیز از سمت شمال تا نزدیکی‌های شهر می‌آید. در سال ۱۹۶۲ کانال آبیاری قره‌قوم به عشق‌آباد رسید.[۳]

شهر شیروان در استان خراسان نزدیک‌ترین شهر ایران به عشق‌آباد است و از مرز این شهرستان تنها ۲۲ کیلومتر فاصله تا پایتخت ترکمنستان می‌باشد.[نیازمند منبع] فاصله عشق‌آباد از مشهد، دومین شهر بزرگ ایران ۲۵۰ کیلومتر می‌باشد.

معماریویرایش

بعد از ۱۹۹۱ویرایش

پس از خروج از اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی، تعداد زیادی ساختمان‌های مسکونی بلند در این شهر به‌وجود آمد. تکنیک‌های ساختمانی مدرن ساختمان‌های بلند اغلب ۱۲ را توسعه داد که نسبتاً در مقابل زلزله مقاوم هستند. ساختمان‌ها در اصل برج‌های مسکونی هستند که طبقه اول عموماً به محل‌های خرید و خدماتی اختصاص داده شده‌است. بسیاری از این ساختمان‌ها از مرمر سفید ساخته شده‌اند. بنای یادبود بیطرفی یک بار پایین آورده شد و دوباره در جنوب پایتخت در همان شکل اولیه اش بپا شد. برج ترکمنستان، که ۲۱۱ متر ارتفاع دارد، جدیدترین ساختمان در این کشور است.[۴]

شهرها و شهرستانهای خواهرخواندهویرایش

عشق‌آباد با این شهرها خواهرخوانده است:

نگارخانهویرایش

کاخ ریاست جمهوری ترکمنستان در عشق‌آباد
 
منظره ای از عشق آباد

منابعویرایش

  1. Назначен новый мэр Ашхабада
  2. "Turkmenistan enters record books for having the most white marble buildings | World news". theguardian.com. London. 2013-05-26. Retrieved 2013-11-24.
  3. Энциклопедии, словари, справочники. Большой энциклопедический словарь. Сельское хозяйство. Каракумский канал имени В. И. Ленина. // cnshb.ru
  4. مجسمه لنین جاذبه گردشگری عشق آباد
  5. "Kardeş Kentleri Listesi ve 5 Mayıs Avrupa Günü Kutlaması [via WaybackMachine.com]" (به Turkish). Ankara Büyükşehir Belediyesi - Tüm Hakları Saklıdır. Archived from the original on January 14, 2009. Retrieved 2013-07-21.
  6. "Посольство України в Туркменістані". Mfa.gov.ua. Archived from the original on 28 December 2012. Retrieved 2013-11-24.
  7. "Города-побратимы". Eternityclub.kiev.ua. December 4, 2010. Archived from the original on 3 December 2013. Retrieved November 24, 2013.