عصب نخاعی (به انگلیسی: Spinal Nerve)، مخلوطی از اعصاب حرکتی، حسی و خودمختار بین طناب نخاعی و بدن است. در بدن انسان ۳۱ جفت عصب نخاعی وجود دارند، که در دو طرف ستون مهره‌ها قرار دارند. این اعصاب در تناظر با نواحی مهره‌های گردنی، سینه‌ای، کمری، استخوان خاجی و دنبالچه‌ای، دسته بندی می شوند.[۱] هشت جفت اعصاب گردنی، دوازده جفت اعصاب سینه‌ای، پنج جفت اعصاب کمری، پنج جفت اعصاب استخوان خاجی، و یک جفت اعصاب دنبالچه‌ای وجود دارد. اعصاب نخاعی بخشی از دستگاه عصبی پیرامونی اند.

عصب نخاعی
Spinal nerve.svg
تشکیل عصب نخاعی از ریشه های خلفی و قدامی
جزئیات
شناسه‌ها
لاتینnervus spinalis
MeSHD013127
TA98A14.2.00.027
A14.2.02.001
TA26143, 6362
FMA5858

ساختارویرایش

 
عصب نخاعی
 
مکان نمونه‌ای از عصب نخاعی

هر عصب نخاعی به صورت ترکیبی از الیاف عصبیست که از ریشه‌های پشتی و شکمی نشأت می گیرند. ریشه پشتی، آوران حسی است و اطلاعات حسی را به مغز منتقل می کند. ریشه شکمی وابران حرکتی است که اطلاعات را از مغز برون می آورد. عصب نخاعی از ستون نخاعی، و از طریق دهانه (سوراخ بین‌مهره‌ای) بین مهره‌های مجاور، نشأت می گیرد. این حالت برای تمام اعصاب، بجز اولین جفت عصب نخاعی (C1) برقرار است، که از بین استخوان پس‌سری و اطلس (اولین مهره) نشأت می گیرد. لذا، اعصاب گردنی با مهره‌های زیرین شمرده می شوند، بجز عصب نخاعی C8، که زیر مهره C7 و بالای مهره T1 قرار دارد. سپس اعصاب سینه‌ای، کمری و خاجی براساس مهره‌های بالایی شمرده می شوند. در مورد مهره‌های کمری‌شده S1 (یا نام دیگرش L6) یا خاجی‌شده L5، اعصاب اغلب تا L5 شمرده شده و عصب بعدی را S1 نامگذاری می کنند.

 
طرح‌واره ای که ساختار نمونه‌ای از یک عصب را نشان می دهد.
1. وابران پیکری
2. آوران پیکری
3،4،5. وابران سمپاتیک
6،7. آوران خودمختار

ستون مهره‌های بیرونی، اعصاب را به شاخه‌هایی تقسیم بندی می کند. راموس پشتی شامل اعصابی است که به عنوان بخش خلفی تنه، حامل اطلاعات احشایی حرکتی، پیکری حرکتی و ییکری حسی به/از پوست و عضلات پشتی (عضلات اپاکسیال) می باشد. راموس شکمی، شامل اعصابی است که به بخش‌های قدامی تنه و اندام فوقانی و تحتانی (عضلات هیپاکسیال) خدمات رسانی کرده و حامل اطلاعات حرکتی احشایی، حرکتی پیکری و حسی به/از سطح شکمی-بیرونی (شکمی-جانبی یا شکمی-طرفی)، ساختارهای درون دیواره بدن و اندام می باشد. شاخه های مننژی (اعصاب راجعه مننژی یا مهره‌ای سینوسی)، از عصب نخاعی منشعب شده و به سوراخ بین مهره ای مجدداً وارد می شوند تا به رباط‌ها، سخت شامه، عروق خونی، دیسک‌های بین‌مهره‌ای، مفاصل فاست و پریوستئوم مهره‌ها عصب‌دهی کنند. شاخه‌های ارتباطی (راموس کامیونیکنزها) شامل اعصاب خودمختاری اند که دارای عملکردهای احشایی بوده و اطلاعات حرکتی و حسی احشایی را از/با اعضای احشایی انتقال می دهد.

برخی از شاخه‌های ارتباطی با شاخه‌های ارتباطی مجاور-قدامی یکی شده تا تشکیل شبکه‌ای عصبی داده، و بدین طریق شبکه‌ای از اعصاب به هم مرتبط بوجود آید. اعصابی که از یک شبکه نشأت می گیرند، شامل الیافی از اعصاب نخاعی مختلف اند که اکنون به همراه همدیگر به سوی برخی اهداف مکانی می روند. شبکه های اصلی شامل گردنی، بازویی، کمری و خاجی اند.

جستارهای وابستهویرایش

ارجاعاتویرایش

  1. "Spinal Nerves". National Library of Medicine. Retrieved 12 April 2014.

منابعویرایش

  • Blumenfeld H. 'Neuroanatomy Through Clinical Cases'. Sunderland, Mass: Sinauer Associates; 2002.
  • Drake RL, Vogl W, Mitchell AWM. 'Gray's Anatomy for Students'. New York: Elsevier; 2005:69-70.
  • Ropper AH, Samuels MA. 'Adams and Victor's Principles of Neurology'. Ninth Edition. New York: McGraw Hill; 2009.