باز کردن منو اصلی

عظمت خانم فولادلو

یکی از حامیان میرزا کوچک خان جنگلی

عظمت خانم فولادلو (حاکم خلخال) یکی از حامیان همیشگی میرزا کوچک خان جنگلی، روستای نیلق بود.[۱]عظمت خانم دارای چندین برادر بود که با هم رابطه خوبی نداشتند که از آن جمله به رشید الممالک می‌توان نام برد که زمانی والی حکومت خلخال شد که پس از شکست امیر عشایر و اعدام برادرش به باکو متواری شد و در آنجا سالها در زندان بود.

محتویات

زندگی‌نامهویرایش

عظمت خانم دختری از ایل شاطرانلو از کردهای مهاجر اسکان یافته در روستای نیلق بود. او در روستای نیلق و به روایتی در روستای کرندق خلخال به دنیا آمد. مادرش نازی خانم نام داشت. همسرش جورق بیگ رئیس سی و دو طایفهٔ شاهسون آذربایجان بود و عظمت خانم بعد از کشته شدن جورق بیگ، عنوان عظمت خانم یافته‌است. با کشته شدن جورق بیگ به دست دولت قاجار، این ریاست به عظمت خانم سپرده شد. همسر دوم عظمت خانم حسین‌علی خان ملقب به سالار دیوان بود. عظمت خانم مثل رئیس یک دولت برای تزار روس، تبریک و هدیه می‌فرستاد. همگان به نفوذ و قدرت عظمت خانم معترف بودند.[۱][۲][۳]

رابطه با نهضت جنگلویرایش

برادر عظمت خانم به نام امیر عشایر، از طرف میرزا حکمران گیلان شد. عظمت خانم نیز با تمام نیروهایش به میرزا کوچک خان کمک کرد.[۴]یک فرزند عظمت خانم به نام امیر نصرت، نایب والی گیلان شد. این همه حمایت، روسیه را به این نتیجه رساند که برای محدودکردن میرزا، باید حمایت امیر عشایر و عظمت خانم از میرزا را قطع کند. کاری که با توطئه میسر شد. البته عظمت خانم به محض اطلاع از این که میرزا کوچک خان به سوی خلخال حرکت کرده‌است، نیروهایی را به استقبال میرزا فرستاد. اما برف و بوران مانع پیشروی کوچک خان شد. پس از درگذشت کوچک‌خان، مخالفت عظمت خانم با رضاخان ادامه یافت و جنگهایی بین نیروهای عظمت خانم و برخی خوانین خلخال با نیروهای دولتی رخ داد که به نفع نیروهای دولتی پایان یافت.[۱][۲][۵][۶] برادر دیگر عظمت خانم به نام رشید الممالک بود و در دوره ای والی خلخال شده بود که پس از کشته شدن برادرش امیر عشایر به باکو متواری شد که در آنجا با شکایت اهالی مهاجر خلخال سالها به زندان افتاد.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «عظمت خانم از زاویه ای دیگر».
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ http://www.lahig.ir/fa/pages/?cid=3481. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک); پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک); پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک)
  3. «عظمت خانم، شیرزنی در نهضت جنگل».
  4. از «عظمت خانم فولادلو» … تا عظمت زنان فولادین‌عزم
  5. «نقش زنان در نهضت جنگل».
  6. «نقش مؤثر خلخال و خلخالیها در نهضت جنگل».