علی عبدالله صالح

سیاست‌مدار یمنی

علی عبدالله صالح (زاده ۲۱ مارس ۱۹۴۲ - مرگ ۴ دسامبر ۲۰۱۷[۱]) نظامی، سیاست‌مدار و رئیس‌جمهور یمن از سال ۱۹۷۸ تا ۲۷ فوریه ۲۰۱۲ بود. علی عبدالله صالح که از سال ۲۰۱۴ و از ابتدای جنگ ائتلاف سعودی علیه یمن با حوثی‌های شیعه هم پیمان شده بود در تاریخ ۴ دسامبر ۲۰۱۷ پس از چرخش به سمت عربستان و چند روز درگیری با حوثی‌ها، به قتل رسید.[۲][۳]

علی عبدالله صالح
President Ali Abdullah Saleh.jpg
علی عبدالله صالح در سال ۲۰۰۴
نخستین رئیس‌جمهور یمن
مشغول به کار
۲۲ مه ۱۹۹۰ – ۲۷ فوریه ۲۰۱۲
پیش از عبدربه منصور هادی
آخرین رئیس‌جمهور یمن شمالی
مشغول به کار
۱۸ ژوئیه ۱۹۷۸ – ۲۲ مه ۱۹۹۰
رئیس ستاد کل ارتش یمن
اطلاعات شخص
زاده

۲۱ مارس ۱۹۴۲(1942-03-21)

۱ فروردین ۱۳۲۱
روستای بیت الاحمر، سنحان،  یمن
درگذشت ۰۴ دسامبر ۲۰۱۷ میلادی (۷۵ سال)
حومه صنعا، یمن
ملیت  یمن
حزب سیاسی حزب کنگرهٔ ملی یمن
همسر(ان) اسامه صالح
فرزندان احمد صالح و دیگران
شغل نظامی، سیاستمدار
مذهب زیدیه
خدمات نظامی
لقب(ها) صالح
خدمت/شاخه ارتش یمن
درجه فیلد مارشال

محتویات

زندگی‌نامهویرایش

علی عبدالله صالح در روستای بیت الأحمر در استان صنعا در کشور یمن به دنیا آمد. وی دوران ابتدایی را در روستای زادگاهش گذراند و در سال ۱۹۵۸ به نیروهای مسلح پیوست و در رشته نظامی تحصیل کرد و در سال ۱۹۶۰ با درجه افسری به ارتش یمن پیوست.

فعالیت‌هاویرایش

وی در سال‌های ۱۹۷۸ تا ۱۹۹۰ رئیس‌جمهور یمن شمالی بود.[۴]

علی عبدالله صالح در جریان حمله‌ای که روز ۳ ژوئن ۲۰۱۱ میلادی، به مسجد مجتمع ریاست جمهوری یمن انجام شد، دچار «سوختگی و جراحت» شد.

علی عبدالله در سال ۱۹۵۸ به ارتش یمن پیوست و در سال ۱۹۶۲ در طراحی و اجرای کودتا علیه شاه یمن دست داشت.

صالح در دوران انقلاب یمن در سال‌های دهه ۶۰ میلادی به دفاع از جمهوری و انقلاب پرداخت و در سال ۱۹۶۳ به درجه ستوان دومی رسید.

برخی از سمت‌های وی در ارتش یمن عبارتند از: فرمانده جوخه، فرمانده گردان زره‌پوش، فرمانده اردوگاه خالد ابن ولید.

عبدالله صالح تا پیش از ریاست جمهوری در پست‌هایی مانند معاون فرمانده و رئیس ستاد کل پس از ترور رئیس‌جمهور یمن در سال ۱۹۷۸، دبیر کلی کنگره عمومی مردم در سال ۱۹۸۲، ریاست جمهوری کشور یمن شمالی از سال ۱۹۷۸ تا ۱۹۹۰ خدمت کرده بود.

برکناریویرایش

وی از سال ۱۹۹۰ به ریاست جمهوری یمن رسید و در سال ۲۰۱۱، زمانی که اعتراضات مردمی در خاورمیانه (بهار عربی) به یمن سرایت کرد به شدت به سرکوب معترضین پرداخت. در نهایت او در ژانویه ۲۰۱۲ و پس از تصویب قانون مصونیت قضایی اش از سوی پارلمان، صنعا را برای اهداف پزشکی به مقصد آمریکا ترک کرد.

 
دیدار عبدالله صالح با ولادیمیر پوتین در سال ۲۰۰۴

بازگشت به پایتخت در ائتلاف با حوثی‌هاویرایش

در سپتامبر سال ۲۰۱۴، نظامیان انصارالله شهر صنعا، پایتخت را متصرف شدند و در ژانویه ۲۰۱۵، با تصرف کاخ ریاست جمهوری، عملاً منصور هادی را از قدرت برکنار کردند. حوثی‌ها سپس با تشکیل نهادی به نام «دولت انتقالی»، حکومت را در دست گرفتند؛ در حالی که دبیرکل سازمان خواستار بازگشت رئیس‌جمهور به قدرت شده بود. در پی تصرف صنعا از سوی حوثی‌ها، منصور هادی و نیروهای هوادارش به به شهر عدن رفتند تا از آنجا جنگ با حوثی‌ها را ادامه دهند. با تصرف عدن از سوی جنگجویان انصارالله، منصور هادی در مارس ۲۰۱۵ به عربستان سعودی گریخت.

ارتش عربستان و همپیمانان آن در ادامه این درگیری، در مارس ۲۰۱۵ در حمایت از منصور هادی رئيس جمهور قانوني يمن وارد خاک یمن شدند تا به شکست دادن مخالفان و بازگشت او به قدرت کمک کنند. ائتلاف به رهبری عربستان در جریان این عملیات به بمباران شدید پایتخت و سایر بخش‌های تحت کنترل حوثی‌ها و متحدان علی عبدالله صالح پرداختند و از حمایت سیاسی و اطلاعاتی آمریکا برخوردار بودند. در جریان این بمباران‌ها، هزاران نفر از ساکنان غیرنظامی این مناطق نیز کشته شدند.[۵]
از سوی دیگر، ایران نیز به حمایت از حوثی‌ها پرداخت؛ حمایتی که عربستان و متحدانش تأکید دارند به شکل ارسال اسلحه بوده و ایران می‌گوید در قالب کمک‌های غیرنظامی است. هرچند اخیراً، فرمانده کل سپاه پاسداران تأیید کرده که ایران به حوثی‌ها کمک «مستشاری» می‌کند.[۶]
علی عبدالله صالح و نیروهای وفادار به او، بعد از سه سال همکاری عملی در نبرد قدرت یمن، در ژوئیه ۲۰۱۶ رسماً اعلام کردند که در مقابله با نیروهای وفادار به منصور هادی و متحدان عربستان، با حوثی‌ها ائتلاف تشکیل داده‌اند.

پشت کردن به حوثی‌ها و پیوستن به ائتلاف عربستان سعودیویرایش

با گسترش جنگ داخلی یمن، در نوامبر ۲۰۱۶، عبد ربه منصور هادی پس از ۱۴ ماه وارد بندر عدن در جنوب کشور شد تا با حمایت ائتلاف به فرماندهی عربستان سعودی به جنگ با مخالفان ادامه دهد.
پیچیده شدن هرچه بیشتر جنگ داخلی یمن، به تدریج با ایجاد و گسترش اختلافاتی میان حوثی‌ها و نیروهای حامی علی عبدالله صالح توأم شد که بعضاً، با درگیری‌های مسلحانه میان طرفین همراه بود. در ۳۰ نوامبر، اختلافات تا به آنجا گسترش یافت که صالح همپیمانی خود را با حوثی‌ها به هم زد و در صنعا، بین نیروهای وفادار به او و نیروهای انصارالله جنگ درگرفت. با تشدید درگیری‌ها، علی عبدالله صالح روز دوم دسامبر در یک سخنرانی تلویزیونی گفت اگر ائتلاف به رهبری عربستان حملاتش را متوقف کند و محاصره شمال یمن را بشکند آماده است صفحه جدیدی را در روابط باز کند. بعد از این سخنرانی، سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان با استقبال از این پیشنهاد خواستار «بازگشت یمن به خانواده اعراب» -در مقابل ایران- شد. در مقابل، دفتر سیاسی گروه حوثی‌ها در بیانیه‌ای گفت «صالح به مشارکتی که هرگز هم به آن اعتقادی نداشته پشت کرده‌است».
تنها یک روز بعد، هواپیماهای ائتلاف به رهبری عربستان سعودی مواضع حوثی‌های درگیر با هواداران علی عبدالله صالح را بمباران کردند.[۷]

مرگویرایش

در نهایت، در روز ۴ دسامبر، حوثی‌ها که در درگیری با متحدان سابق خود با صدور اطلاعیه ای از کشتن «علی عبدالله صالح و چند تن از همراهانش» خبر دادند و تصاویری را از جسد او منتشر کردند. گروه حوثی‌ها گفت که جنگجویانش با آر پی جی به ماشین حامل علی عبدالله صالح حمله کردند و پس از متوقف کردن آن، او و یکی از مقام‌های ارشد حزب کنگره ملی یمن را کشتند. علی عبدالله صالح در ماه‌های اخیر اشاره می‌کرد که از افزایش قدرت شبه نظامیان حوثی نگران است. حوثی‌ها نیز در مقابل از علی عبدالله صالح در مورد تماس‌هایش با عربستان سعودی انتقاد می‌کردند.[۸]
محمد آل جابر سفیر عربستان در صنعا در واکنش به کشته شدن علی عبدالله صالح در صفحه توییتر خود مدعی شد: «هر چه جنایت از سوی حوثی‌ها اتفاق بیفتد و خیانت و نقض عهدهایی که حوثی‌ها مرتکب شدند، جزئی از تربیت ایران است.»[۹]

پانویسویرایش

منابعویرایش

جستارهای وابستهویرایش

پیوند به بیرونویرایش

وب‌گاه شخصی علی عبدالله صالح