باز کردن منو اصلی

علیمرادخان زند

ششمین فرمانروای دودمان زند ایران
(تغییرمسیر از علی مراد خان زند)

علیمراد خان زند فرزند الله‌مراد خان (قیطاس خان)، ششمین فرمانروای دودمان زند ایران بود. او از ربیع‌الاول ۱۱۹۶ تا ربیع‌الاول ۱۱۹۹ ه‍.ق. فرمانروا بود.

Shir & Khorshid1.svg علیمراد خان زند Shir & Khorshid1.svg
Ali Murad Khan Zand.png
دورانربیع‌الاول ۱۱۹۶ ه‍.ق. تا ربیع‌الاول ۱۱۹۹ ه‍.ق.
پیش ازجعفر خان زند
پس ازصادق خان زند
همسرپری‌جهان خانم زند
شاه‌جهان خانم قاجار
دودمانزندیان
فرزندانشیخ‌ویس خان زند
احمدمراد خان زند
محمدحسن خان زند (فرخ، خانلر خان)
اسماعیل خان زند
گوهرتاج خانم (همسر فتحعلی شاه)

وی خواهرزادهٔ زکی خان بود. علیمراد خان در آغاز بر اصفهان فرمان می‌راند و توانست بسیاری از رقیبان را کنار بزند و بر پایتخت زندیان یعنی شیراز دست یابد. او اصفهان را پایتخت کرد و صیدمراد خان زند را والی شیراز نمود. وی یگانه جانشین کریم خان بود که به مرگ طبیعی از قدرت کنار رفت. آقامحمد خان قاجار توان فرماندهی او را می‌ستود. با این حال او به روسیه پیشنهاد کرد سرزمین‌های آن سوی ارس را به آن دولت واگذارد و در برابر فرمانروایی او از سوی روسیه به رسمیت شناخته شود و پشتیبانی گردد.[۱]

او پس از رسیدن به قدرت در ۱۱۹۶ ه‍.ق. پری‌جهان خانم دختر بزرگ کریم خان زند را به همسری خود برگزید.[۲]

او میرزا عبدالله شهاب ترشیزی را بر آن داشت که تاریخ زندیان را به شیوهٔ شاهنامه بسراید.[۳] همچنین ابوالحسن مستوفی غفاری کتاب گلشن مراد را به دستور او به نثر مصنوع نوشت که شامل حوادث عصر نادر شاه و زندیه می‌باشد.[۴]

پس از او جعفر خان زند فرزند صادق خان و برادر مادری علیمراد خان، با شکست دادن باقر خان خراسگانی (والی اصفهان و گماشتهٔ علیمراد خان) و نیز فریفتن و کور کردن شیخ‌ویس خان زند (فرزند علیمراد خان) به فرمانروایی زندیان رسید.

تبارنامهویرایش

بداق‌خانآغابیگمایناق‌خان
خدامرادخانامرالله‌خانآغابیگماسکندرخانزکی‌خانکریم‌خان
فرمانروایی ۱۱۲۹ تا ۱۱۵۸ خورشیدی
صادق‌خان
فرمانروایی ۱۱۵۸ تا ۱۱۶۰ خورشیدی
صیدمرادخان
فرمانروایی ۱۱۶۷ تا ۱۱۶۸ خورشیدی
علیمرادخان
فرمانروایی ۱۱۶۱ تا ۱۱۶۴ خورشیدی
ابوالفتح‌خان
فرمانروایی ۱۱۵۸ خورشیدی
محمدعلی‌خان
فرمانروایی ۱۱۵۸ خورشیدی
جعفرخان
فرمانروایی ۱۱۶۴ تا ۱۱۶۷ خورشیدی
عبدالله‌خان
شیخ‌ویس‌خانلطفعلی‌خان
فرمانروایی ۱۱۶۸ تا ۱۱۷۳ خورشیدی

منابعویرایش

  1. * دانشنامهٔ ایرانیکا، مدخل «علیمراد خان زند» (به انگلیسی)
  2. لغت‌نامهٔ دهخدا، مدخل «پری‌جهان خانم»
  3. ریپکا، یان، «سدهٔ پرآشوب»، ترجمهٔ عیسی شهابی
  4. سهیلی خوانساری، احمد. پنج ابوالحسن نقاش در یک قرن.هنر و مردم، دورهٔ ۱۵، ش ۱۶۹ و ۱۷۰ (آبان و آذر ۱۳۵۵): ۶۱-۶۲

پیوند به بیرونویرایش

فرمانروای پیشین:
صادق‌خان زند
شاهنشاهی زندیه
علیمرادخان زند
شاهنشاه ایران

۱۱۶۱ – ۱۱۶۴ (هجری خورشیدی)

جانشین:
جعفرخان زند