غده پاراتیروئید

غده پاراتیروئید (به انگلیسی: Parathyroid gland) که در واقع چهار غده بیضی شکل و مجزا در قسمت خلفی غده تیروئید هستند که با ترشح هورمون پاراتورمون وظیفه کنترل سطح سرمی کلسیم را برعهده دارند. این چهار غده معمولاً در قسمتهای بالا و پایین لوبهای راست و چپ تیروئید در سطح خلفی قرار گرفته‌اند.

غده پاراتیروئید
Illu endocrine system.jpg
Endocrine system. (Parathyroid gland not pictured, but are present on surface of thyroid gland, as shown below.)
Illu thyroid parathyroid.jpg
Thyroid and parathyroid.
جزئیات
لاتینglandula parathyroidea inferior, glandula parathyroidea superior
پیش‌سازneural crest mesenchyme and third and fourth pharyngeal pouch endoderm
superior thyroid artery, inferior thyroid artery,
superior thyroid vein, middle thyroid vein, inferior thyroid vein,
middle cervical ganglion, inferior cervical ganglion
pretracheal, prelaryngeal, jugulo-diagastric,and lympahtics of thymus
شناسه‌ها
فهرست گریp.۱۲۷۱
سرعنوان پزشکیA06.407.560
دورلندز
/السویر
g_06/{{{DorlandsSuf}}}
واژگان آناتومیA11.4.00.001
اف‌ام‌اِی13890
واژگان کالبدشناسی

این غده باترشح هورمون پاراتورمون و به کمک هورمون ترشحی تیروئید (کلسی تونین )، با اثر بر روی کلیه ، روده و استخوان ،میزان یون کلسیم در خون را افزایش میدهد :

درکلیه:افزایش بازجذب کلسیم از ادرار

در روده: افزایش جذب کلسیم

در استخوان : ازاد کردن کلسیم به خون

بیماریزاییویرایش

اگر به دلیلی افزایش سطح هورمون پاراتورمون را علی‌رغم سطوح بالای کلسیم سرم داشته باشیم پرکاری پاراتیروئید نامیده می‌شود. البته پرکاری می‌تواند اولیه، ثانویه یا ثالثیه باشد. کاهش سطح هورمون پاراتورمون را علی‌رغم سطوح پایین کلسیم سرم، کم‌کاری پاراتیروئید می‌نامند.

توه های پاراتیروئید از دیگر بیماریهای درگیرکننده پاراتیروئید است، این توده ها ممکن است به صورت ثانویه از طریق متاستاز و گسترش بدخیمی از ناحیه تیروئید و یا دیگر اندامها در مجاورت پاراتیروئید رخ دهد. درمان اولویت دار در برطرف نمودن بدخیمی ها جراحی به حساب می آید ولی در مواردی که بیماران به دلیل جراحی های متعدد دچار چسبندگی در ناحیه می شوند و یا بنا به هر دلیل امکان جراحی نداشته باشند از قبیل مشکلات قلبی، پزشک می تواند از طریق درمان با آر اف توده ها را به اصطلاح بسوزاند.

در موارد خوش خیمی توده تیروئید یا پاراتیروئید به شرط آنکه توده در سایزی کمتر از 7 سانتی متر بوده باشد، آر اف درمان بسیار مناسبی بوده و در ایران هم از سال 96 در حال انجام است، این روش بدون جراحی امکان سوزاندن توده ها را فراهم می کند؛ در موارد بدخیمی همانطور که گفته شد آر اف در صورتی به کار می رود که بیمار بنا به هر دلیل نتواند جراحی نموده و یا از جراحی های قبلی نتیجه ای نگرفته است.

نگارخانهویرایش

منابعویرایش

ابوالفضل داروغه

  • واشینگتن ،درمانهای طب داخلی. تهران ۲۰۰۷

حسن‌زاده طاهری، محمد مهدی. ابراهیم‌زاده بیدسکان، علیرضا (۱۳۸۷آناتومی انسانی پایه، جهاد دانشگاهی مشهد، شابک ۹۴۶۳۲۴۱۸۱۵ مقدار |شابک= را بررسی کنید: checksum (کمک) از پارامتر ناشناخته |نوبت چاپ= صرف‌نظر شد (کمک)