باز کردن منو اصلی

غلامعلی خان بیرانوند ملقب به" امیر همایون" یکی ازبزرگترین و لایق ترین سران ایل بیرانوند در منطقه لرستان بود

زندگیویرایش

او در ایل بیرانوند متولد شد پدرش لطفعلی خان بیرانوند بود. غلامعلی خان دو بار ازدواج کرد. نام همسران او عجیده خانم دختر مهر علی خان دختر عموی خودش و آغا زیبا امرایی دختر نظر علی خان امیر اشرف بوده‌است. حاصل این ازدواجها چهار فرزند پسر بوده‌است که هر یک در رهبری ایل بیرانوند نقش داشته‌اند. این فرزندان عبارت‌انداز: یدالله خان بیرانوند، نصرت‌الله خان بیرانوند، غلامرضا خان بیرانوند و علی خان بیرانوند.[نیازمند منبع]

وقایع دورانویرایش

دوران ریاست غلامعلی خان بر ایل بیرانوند مصادف با جنگ جهانی اول و حمله روسها به منطقه لرستان و نفوذ انگلیس در منطقه بود. در سال ۱۲۹۰ قمری، ویلسن از طرف سرپرسی کاکس مأمور مخصوص لرستان شد. مأموریت او طرح نقشه احداث راه آهن بود.[۱]

ادموند انگلیسی که در ۲۸ اوت ۱۹۱۳ میلادی دزفول را به طرف بروجرد ترک کرد در سفرنامه خود می‌نویسد:

بیشتر خانهای این طایفه القابی دارند. این لقب‌ها از طرف دولت کاملاً غیررسمی هستند.. زندگی آزاد در ناحیه حاصلخیز سیلاخور که به زور آن را اشغال کرده‌اند و غارتگری (که گفته می‌شود تا حوالی قم پیش رفته‌اند). طلاهای آلمان آنها را فوق‌العاده ثروتمند ساخته‌است .. من با خوانین عمده طایفه مانند غلامعلی خان و علی مردان خان و شیخ علی ملاقات کردم..

همچنین در ۲۵ سپتامبر ۱۹۱۳ میلادی ویلسن از نهاوند به سفارت انگلیس گزارش می‌دهد:

دیشب در تمام شب تیراندازی بود امروز هم ادامه دارد دیروز نیز تیراندازی در کار بود … روسای ایل بیرانوند می‌خواهند از مسافرت من به خرم‌آباد که از میان آنها باید عبور کنم استفاده نموده دولت ایرانرا مجبور کنند کسان آنها را که گرفتار کرده‌اند آزاد سازند. امید است وقتیکه دولت ایران به اعاده امنیت این‌جاها اقدام خواهد کرد به ایل بیرانوند و روسای آنها هیچ رحم نکند..

.[۲]

دستگیری و اعدامویرایش

سرانجام در سال (۱۳۰۴) غلامعلی خان به همراه برادرانش به علت خیانت عده ای، به دست قوای دولتی افتاد و اعدام گردید. پس از این حادثه قوای بیرانوند اقدام به محاصره خرم‌آباد نمودند که این محاصره تا ماه‌ها ادامه داشت. از آنجا که مقر نیروهای دولتی در خرم‌آباد بود، رضا خان شخصی به نام سپهبد امیراحمدی را مأمور شکستن محاصره نمود. وی پس از چند بار شکست، سرانجام توانست به کمک هواپیما و هنگ کرمانشاه موفق به شکست قوای بیرانوندها شود. پس از این واقعه فرزند ارشد وی، یداالله خان مدتی به همراه اطرافیانش در کوه‌های لرستان به سر برد و نصرت‌الله خان به همراه فرزندان یدالله خان از جمله فرج‌الله خان اعظمی لرستانی به مشهد تبعید شدند. دولت وقت املاک بسیاری را که از غلامعلی خان به جای مانده بود، مصادره و به فروش رساند. پس از عزل رضاشاه از حکومت، نصرت‌الله خان به همراه فرزندان یدالله خان بلافاصله به لرستان بازگشتند و به وسیله قوای نیمه سامان یافته بیرانوند املاک فروخته شده را پس گرفته و مالکین شهری آن‌ها را بیرون انداختند.[نیازمند منبع]

در این دوران که مقارن با اوایل حکومت محمدرضا پهلوی تا سقوط او بود، فرج‌الله خان اعظمی لرستانی (فرزند ارشد یدالله خان) به عنوان یکی از بزرگ‌ترین سران ایل بیرانوند شناخته می‌شد. وی علاوه بر مردم‌داری و افزایش قدرت نسبی، مجدداً با رژیم وقت درگیر شد تا اینکه با خیانت عده ای[مبهم]در سال ۱۳۵۵ دستگیر و در زندان کشته شد.[نیازمند منبع]

منابعویرایش

  1. حنیف، محمد. شناخت ایل بیرانوند. خرم‌آباد: نشر پیغام، ۱۳۷۷، ص ۳۱.
  2. محمود، محمود. تاریخ روابط سیاسی ایران و انگلیس. تهران: نشر اقبال، ۱۳۳۳، ج ۸ ص ۲۳۵۸