غول‌های گازی (یا سیارات مشتری‌سان[۱]) سیاره‌های بزرگ و گازی هستند که عمدتاً از سنگ یا مواد جامد دیگر تشکیل نشده‌اند بلکه ساختار اصلی آن‌ها عمدتاً هیدروژن و هلیوم است.[۲] از آنجا که هیدروژن و هلیوم دو عنصر اساسی تشکیل ستاره هستند غول‌های گازی گاهی ستاره‌های ناموفق (یا شکست خورده) هم نامیده می‌شوند. دو غول گازی در منظومه خورشیدی وجود دارد: مشتری (هرمز)، زحل (کیوان). در دههٔ ۱۹۹۰ با توجه به دانسته‌های تازه نتیجه‌گیری شده که سیاره‌های اورانوس و نپتون در واقع طبقهٔ متمایز دیگری از «سیاره‌های غول پیکر» هستند، که عمدتاً از مواد فرار سنگین‌تری تشکیل شده‌اند (که «سیاره یخی» هستند). به همین دلیل، اورانوس و نپتون اکنون در دستهٔ جداگانهٔ غول‌های یخی طبقه‌بندی می‌شوند.[۳] علاوه بر این، غول‌های گازی فراخورشیدی بسیاری تاکنون شناخته شده‌اند که اطراف ستاره‌های منظومهٔ خود در حال گردش‌اند.

دو غول گازی و دو غول یخی منظومهٔ خورشیدی در پس‌زمینهٔ خورشید، در مقیاس صحیح‌شان.
غول‌های گازی و یخی منظومهٔ خورشیدی: مشتری (هرمز) و کیوان (زحل)، اورانوس و نپتون.

دو غول گازی در منظومه خورشیدی وجود دارد: مشتری (هرمز)، زحل (کیوان). علاوه بر این، غول‌های گازی فراخورشیدی بسیاری تاکنون شناخته شده‌اند که بر گرد ستارهٔ خود در حال گردش هستند.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. jovian planet. برابرنهاده فرهنگستان زبان فارسی.
  2. D'Angelo, G.; Lissauer, J. J. (2018). "Formation of Giant Planets". In Deeg H. , Belmonte J. Handbook of Exoplanets. Springer International Publishing AG, part of Springer Nature. pp. 2319–2343. arXiv:1806.05649. Bibcode:2018haex.bookE.140D. doi:10.1007/978-3-319-55333-7_140. ISBN 978-3-319-55332-0. S2CID 116913980.
  3. National Aeronautics and Space Administration website, Ten Things to Know About Neptune

پیوند به بیرونویرایش