فاضل نظری

شاعر ایرانی

فاضل نظری (زادهٔ ۱۰ شهریور ۱۳۵۸ در خمین) شاعر ایرانی، مدرس دانشگاه و مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است. ‏[۱] او نویسنده پرتیراژ ترین کتاب های شعر معاصر فارسی است. [۲]

فاضل نظری
فاضل نظری، خرداد ۱۳۹۶
فاضل نظری، خرداد ۱۳۹۶
زمینهٔ کاری شعر، مدیریت فرهنگی
زادروز ۱۰ شهریور ۱۳۵۸ ‏(۴۰ سال)
خمین[نیازمند منبع]
ملیت ایرانی
محل زندگی تهران
پیشه شاعر، استاد دانشگاه
سبک نوشتاری غزل
کتاب‌ها گریه‌های امپراتور، اقلیت، آن‌ها، ضد، کتاب و اکنون)از نشر سوره مهر)
تخلص فاضل
مدرک تحصیلی دکتری مدیریت تولید و عملیات(OR)
دلیل سرشناسی شاعری
اثرگذاشته بر شعر و غزل دهه ۸۰ و ۹۰

زندگی ادبیویرایش

فاضل نظری در سال ۱۳۵۸ در شهرستان خمین واقع در جنوب استان مرکزی متولد شد. تحصیلات اولیهٔ خود را در شهرهای خمین و خوانسار گذرانده‌است. او در سال ۱۳۷۶ برای ادامه تحصیل در رشته مدیریت به تهران آمد و تحصیلات خود را تا اخذ دکترای رشته مدیریت تولید و عملیات در دانشگاه شهید بهشتی ادامه داد.

تا کنون از این شاعر، شش مجموعه شعر گریه‌های امپراتور، اقلیت، آن‌ها، ضد ، کتاب و اکنونبه چاپ رسیده‌است.آثار او در بسته‌بندی های مجزا تحت عنوان سه‌گانهٔ شعریِ فاضل نظری و پنج دفتر نیز ارائه شده‌است. [نیازمند منبع] در اردیبهشت ۱۳۹۷ جشن انتشار ۵۰۰ هزارمین نسخه از کتاب‌های او در فروشگاه مرکزی نشر سوره مهر با حضور علاقه مندان برگزار شد.[۳]

از کتاب او به‌عنوان برگزیدهٔ کتاب سال جمهوری اسلامی در سال ۱۳۸۷ تقدیر شد[نیازمند منبع]. همچنین از او به‌عنوان شاعر جریان‌ساز در دههٔ ۱۳۸۰[۴] و همچنین پرمخاطب‌ترین شاعر با معرفی بنیاد ادبیات داستانی وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی[۵] تجلیل به عمل آمده‌است. نظری به خاطر «جریان‌سازی شعر انقلاب اسلامی»، در کنار ابراهیم حاتمی‌کیا، نرگس آبیار، مرتضی سرهنگی و مسعود نجابتی، نامزد چهرهٔ شاخص هنر انقلاب اسلامی سال ۱۳۹۳ در ایران شد.[۶]

گزیدهٔ برخی آثار او در کشورهای فارسی‌زبان و شبه قاره منتشر شده‌است. همچنین گزیدهٔ اشعار وی در سال ۱۳۹۲ در دو قطعِ رقعی و جیبی به‌همراه مقدمه‌ای دربارهٔ غزل به قلم او در انتشارات مروارید منتشر شده‌است که به چاپ هفدهم رسیده‌است. پنجمین اثر او با نام کتاب با هجده هزار نسخه فروش در ده روز پرفروش‌ترین کتاب نمایشگاه در سال ۱۳۹۵ شد. ششمین مجموعه غزل او که در نیمه اسفند ماه نود و هفت با نام اکنون و تیراژ ۲۵۰۰ نسخه در هر چاپ منتشر شد با حضور پرشور مخاطبان در فرهنگسرای ارسباران رونمایی شد. کتاب اکنون نخستین مجموعه شعری بود که سوره مهر با موفقیت آن را پیش فروش کرد.[۷] کتاب اکنون در هفته اول پس از انتشار هفت بار تجدید چاپ شد.[۸]

مسئولیت‌ها و مناصبویرایش

فاضل نظری علاوه بر سابقهٔ ۱۰ سال ریاست حوزه هنری استان تهران و حوزه هنری کودک و نوجوان، رئیس مرکز موسیقی، رئیس جشنواره‌ها و معاون هنری حوزه هنری، عضو شورای عالی شعر سازمان صدا و سیما و قائم مقام ستاد جذب و پرورش استعدادهای درخشان هنری نیز بوده و از سال ۱۳۸۳ در دانشگاه‌های تهران و شهید بهشتی در حوزه مدیریت تدریس می‌کند.

نظری همچنین در دهه هشتاد دبیر سه دوره جشنواره بین‌المللی فیلم صد [نیازمند منبع]، دبیر علمی جشنواره بین‌المللی شعر فجر و عضو شورای ارزیابی نخبگان معاونت علمی ریاست جمهوری بوده‌است.

فاضل نظری علاوه بر عضویت در شورای علمی گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از آذرماه ۱۳۹۶ رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است.

مدیریت فرهنگیویرایش

فاضل نظری اولین رئیس حوزه هنری استان تهران پس از پایه‌گذاری آن در سال ۸۲ بود. او در آن سال‌ها دست به اجرای طرح‌های مهم فرهنگی و هنری زد. از آن میان راه اندازی دوره‌های مؤثر آموزشی با حضور بزرگانی مثل رضا سید حسینی، حسین پاینده و ابوالحسن نجفی و توسعه جشنواره فیلم ۱۰۰ بود که با شعار سینمای اخلاق بعد بین‌المللی یافت. فاضل نظری در سال ۹۰ و با شروع مدیریت جدید حوزه هنری از مدیریت استان تهران استعفا داد،[۹] و از آن پس فقط در سمت مشاور رئیس در حوزه هنری بود و به تدریس در دانشگاه اشتغال داشت.[۱۰] ولی در سال ۹۳ با حفظ سمت مشاور رئیس حوزه هنری، ریاست مرکز موسیقی را نیز عهده‌دار شد.[۱۱] و برنامه‌هایی مثل شب آواز و تولید گسترده آلبوم‌های مورد علاقه جوانان را آغاز کرد و توانست موفقیت‌هایی در آن مسوولیت حاصل کند. بعد از این دوره بود که فاضل نظری به عنوان معاون هنری معرفی شد.[نیازمند منبع]


نمونه شعرویرایش

از باغ می‌برند چراغانی‌ات کنند

تا کاج جشن‌های زمستانی‌ات کنند

پوشانده‌اند «صبح» تو را «ابرهای تار»

تنها به این بهانه که بارانی‌ات کنند

یوسف! به این رها شدن از چاه دل مبند

این‌بار می‌برند که زندانی‌ات کنند

ای گل گمان مکن به شب جشن می‌روی

شاید به خاک مرده‌ای ارزانی‌ات کنند

یک نقطه بیش فرق رحیم و رجیم نیست

از نقطه‌ای بترس که شیطانی‌ات کنند

آب طلب نکرده همیشه مراد نیست

گاهی بهانه‌ای است که قربانی‌ات کنند

کتاب‌شناسیویرایش

  • گریه‌های امپراتور (چاپ ۵۹)، زمستان ۱۳۸۲، سورهٔ مهر
  • اقلیت (چاپ ۴۹)،بهار ۱۳۸۵، سورهٔ مهر
  • آن‌ها (چاپ ۵۲)، بهار ۱۳۸۸، سورهٔ مهر
  • گزیدهٔ شعر (چاپ ۱۷)، پاییز۱۳۹۰،انتشارات مروارید
  • ضد (چاپ ۴۰)، بهار۱۳۹۲، سورهٔ مهر
  • کتاب (چاپ ۳۴)، بهار۱۳۹۵، سورهٔ مهر
  • اکنون (چاپ ۱۸)، اسفند۱۳۹۷، سورهٔ مهر

دیدگاه دیگرانویرایش

بهاءالدین خرمشاهی(حافظ شناس و قرآن پژوه)ویرایش

پدیده شعر معاصر

فاضل نظری پدیده‌ترین شاعر روزگار ماست. من زمانی به دنبال یافتن بهترین مطلع‌های غزل فارسی بودم. یکی از این موارد که توجه مرا به خودش جلب کرد این غزل فاضل نظری با این مطلع بود که؛ هم دعا کن گره از کار تو بگشاید عشق /هم دعا کن گره تازه نیفزاید عشق. دیدم واقعاً زیباست و من که عمری با شعر سروکار داشتم از این مطلع واقعاً حظ بردم.[۱۲]

رضا سید حسینی(زبان شناس و پژوهشگر)ویرایش

یکی از بزرگان شعر فارسی

چهره های درخشان شعر فارسی در طول تاریخ به تعداد انگشتان دو دست نمیرسد. به نظر میرسد فاضل نظری با شعری که ارائه کرده میتواند در ردیف همان انگشت شمار شاعران فارسی قرار بگیرد و من این مژده را میدهم.[۱۳]

سید علی موسوی گرمارودی(شاعر، حافظ شناس و پژوهشگر)ویرایش

غزل، فاضل را انتخاب کرده

نخستين عامل توفيق فاضل اين است كه او در سرودن، به يك قالب بسنده كرده است و ما جز در قالب غزل، شعري از او سراغ نداريم، همين امر تمام نيروهاي قريحه او را در يك جهت متمركز ساخته است. اينكه از ميان تمام قالب‌ها، غزل، فاضل را انتخاب كرده است، نشانه خوشبختي او و عامل دوم توفيق اوست. از ديگر عوامل توفيق فاضل نظري توجه به آرايه‌هاي لفظي و معنوي گوناگون در همه مجموعه ها و نوع كاربرد متعادل آنها است به گونه‌اي كه برجستگي نيابد و در چشم نباشد. [۱۴]

مشفق کاشانی(چهره ماندگار شعر ایران)ویرایش

سخن شناس سخن گستر

فاضل نظری در شعر از سرآمدان روزگار خود است و در جوانمردی و فتوت خلق نیکویی دارد. ردای فضل تراز قامت اوست و برای او غزلی نوشته ام(برگرفته از کتاب خلوت انس جلد دوم به قلم استاد مرحوم مشفق کاشانی). [۱۵]


محمدعلی بهمنی (شاعر و ترانه سرا)ویرایش

اتفاق در شعر معاصر

کتاب‌های فاضل نظری به گونه ای است که پیش از آنکه رونمایی شود هم می‌دانیم جایگاه آثار این مجموعه والاست و نگفته خودمان از جایگاه این شاعر اطلاع داریم. درباره فاضل نظری مصاحبه ای کرده ام و به او می‌گویم خیلی فراتر از این‌ها هستی که بخواهم درباره‌ات صحبت کنم. [۱۶]


یوسفعلی میرشکاک(شاعر و پژوهشگر)ویرایش

شعر های رمزی و نمادین

اگرچه قالب شعر نظري غزل است؛ اما به طور واضح و آشکاري فضاي مابعد نيمايي در شعرهاي او اثر گذاشته است. در واقع فضاي شعر او کهنه و قديمي نيست. با اين حال نظري با آرايه‌هاي شعر کلاسيک به خوبي آشناست و از آن‌ها در جاي جاي شعر خود بهره برده است؛ به طوري‌که کوچکترين اشکالي را نمي‌توان در وزن و قافيه اشعار او وارد کرد. از نگاه من بهترين شعرهاي نظري آن‌هايي است که او در آن‌ها به زبان «رمز» نزديک شده است؛ اگرچه عده‌اي او را در چنين اشعاري به گریز از الگوهاي معمول زباني متهم مي‌کنند؛ اما به واقع شعرهاي رمزي و نمادين او اوج شعرهايش است. [۱۷]


ساعد باقری (شاعر و محقق)ویرایش

مورد تحسین خواص

اگر عنوان شعر اجتماعی را بر شعر فاضل نگذاریم، باید بگویم ناظر بر اجتماعیات است، هرچند در شعر او تأثیر قرآن نیز مشهود است، زیرا یک غزل از فاضل نمی‌بینیم که زیست دین‌دارانه در آن نباشد. کسی که با این حوزه می‌نشیند، راه می‌رود و زندگی و زیست دارد، خواه ناخواه اثر آن زیست، در آثارش منعکس می‌شود. شعر فاض یک نمونه برجسته از شعر مورد قبول عامه مردم و مورد تحسین خواص است.[۱۸]

محمد کاظم کاظمی(شاعر افغانستانی)ویرایش

جمع خلاقیت و تعادل

به گمان من عامل اصلی موفقیت فاضل نظری و مقبولیت شعر او، جمع توأمان خلاقیت و تعادل بوده است. او شاعری است مبدع و مضمون‌آفرین. بسیار اندک هستند شعرهایی از او که از مضامین تازه و گاه غافلگیرکننده بی‌بهره باشند.[۱۹]

حجت اشرف زاده(خواننده و آهنگساز)ویرایش

شعر های عمیق و موسیقی پذیر

اشعار ایشان بسیار موسیقی‌پذیر است و به علاوه بار معنایی بسیار جذابی دارد. لایه‌های مختلف معنا که در کلام است و همین‌طور عمقی که این کلام دارد، باعث می‌شود تا موسیقی شعرشان زیبا شود. اشعار ایشان در موسیقی بسیار هم دلنشین است. ریتم و بافت کلمات موسیقی پذیرند و برای خیلی از خواننده‌ها و موزیسین‌ها غزل‌های ایشان جذاب است. طبیعتا ایشان سختگیرند در اینکه اشعارشان خوانده شود. ولی قطعا و یقینا باید گفت که کارهایشان بسیار دلچسب و دلنشین است.. [۲۰]

محمد علی مقیمی(شاعر)ویرایش

در فراسوی حجاب معاصرت

سالهااز چاپ کتاب گریه های امپراتور می گذرد اما هنوز یکی از محبوب ترین کتاب های شعر محسوب می‌شود و علت آن را می توان این دانست که در کتاب " گریه های امپراتور " با شاعری روبرو هستیم که بسیار چیره دست است در نازک اندیشی و مضمون سازی . فاضل نظری مفاهیم و مضامین جدیدی را در احوال عاشقی ارائه می‌دهد و در آینده قدر او شناخته خواهد شد. [۲۱]

مسعود فراستی(منتقدسینما)ویرایش

فاضل بزرگتر از شعرش است

از فاضل نظری خوشم می‌آید بر عکس اینکه کلا از شاعران خوشم نمی‌آید. چون فاضل نظری جایش را می‌داند، پایش زمین و سرش بالاست. اهل طنز است و همه‌چیز را به طنز می‌گیرد. دیگر اینکه فاضل از اشعارش بزرگ‌تر است. برای در و دیوار شعر نگفته و مخاطب جدی دارد؛ به همین خاطر هیچ‌وقت به سطح عوام‌زدگی نزول نکرده است، آنچه که این روزها جامعه هنر همه به آن گرفتارند، مفهوم‌زدگی است یعنی همه اهل مفهومند اما بلد نیستند از فرم چطور باید برای رسیدن به مفهوم استفاده کنند. فاضل نانوایی است که نان خوب دست مردم می‌دهد.[۲۲]

منابعویرایش

  1. «فاضل نظری مدیرعامل کانون پرورش فکری شد». ایسنا. ۲۰۱۷-۱۲-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۱۲-۱۲.
  2. «برگزیدگان نخستین جشنواره شعر فجر». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۰۷-۰۲-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۲۳.
  3. «جشن پانصد هزارمین شمارگان آثار فاضل نظری». سوره هنر. ۲۰۱۸-۰۴-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۴-۲۹.
  4. https://www.farsnews.com/news/13900807000486/تقدیر-از-فاضل-نظری-به-عنوان-شاعر-جریان‌ساز-انقلاب-و-بین‌المللی‌شدن
  5. https://www.mehrnews.com/news/4392550/پرفروش-ترین-دفتر-شعرهای-دهه-۹۰-اعلام-شد-فاضل-نظری-در-صدر
  6. [/http://semnan.iqna.ir/fa/news/3103299/کاندیداهای-جایزه-چهره-برگزیده-سال-93-معرفی-شدند «معرفی چهره‌های هنر سال ۹۳»] مقدار |پیوند= را بررسی کنید (کمک). خبرگزاری ایکنا. ۲۰۱۴-۰۳-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۰۳-۲۰.
  7. «جشن انتشار کتاب اکنون فاضل نظری». خبرگزاری دانشجو. ۲۰۱۹-۰۳-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۳-۱۱.
  8. «هفت روز هفت چاپ برای اکنون فاضل نظری». باشگاه خبرنگاران جوان. ۲۰۱۹-۰۳-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۳-۱۹.
  9. https://www.fardanews.com/fa/news/236665/فاضل-نظری-استعفا-داد
  10. https://www.isna.ir/print/91092715711/فاضل-نظری-مشاور-رییس-حوزه-ی-هنری-شد
  11. https://www.mehrnews.com/news/2380318/فاضل-نظری-مدیر-مركز-موسیقی-حوزه-هنری-شد
  12. [https://www.ana.ir/fa/news-amp/57/365847// فاضل-پدیده-شعر-روزگار-ماست «فاضل پدیده شعر روزگار ماست»] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). خبرگزاری آنا. کاراکتر line feed character در |نشانی= در موقعیت 43 (کمک)
  13. [‏https://defapress.ir/fa/news/336323/تأثیر-کتاب-فاضل-نظری-مشهود-است «تاثیر کتاب فاضل نظری مشهود است»] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). دفاپرس.
  14. . ایکنا https://iqna.ir/fa/news/1991270/گرمارودی-آثار-فاضل-نظری-را-نقد-میكند. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  15. «اطلاعات جلد دوم خلوت انس مشفق کاشانی». بوکسیتی.
  16. «فاضل نظری یک اتفاق در شعر معاصر». باشگاه خبرنگاران جوان.
  17. «مجموعه شعر فاضل نظری نقد شد». ایسنا.
  18. [https://monitor.shafaqna.com/FA/AL/35001 تاثیر-قرآن-بر-شعر-فاضل «تاثیر قرآن بر شعر فاضل نظری»] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). مانیتور شفقنا. کاراکتر line feed character در |نشانی= در موقعیت 41 (کمک)
  19. نقدی-بر-سه-گانه «یگانه ای بر سه گانه» مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). سایت رسمی محمد کاظم کاظمی.
  20. «اکنون فاضل؛ نظرخواهی از ۱۲ چهره فرهنگی درباره بهترین شعر فاضل نظری». خبرگزاری تسنیم.
  21. «اکنون فاضل؛ نظرخواهی از ۱۲ چهره فرهنگی درباره بهترین شعر فاضل نظری». خبرگزاری تسنیم.
  22. «فاضل از شعرش بزرگتر است». سینماپرس.

ترانه‌هاویرایش