باز کردن منو اصلی
Factor XIII crosslinks fibrin

فاکتور سیزده (به انگلیسی: Factor XIII) یا عامل تثبیت‌کننده فیبرین نام یکی از پروتئین‌های دخیل در انعقاد خون است. فاکتور سیزده آنزیمی پروتئینی است که پس از فعال شدن در پی یکسری واکنش‌های پی در پی به انعقاد خون در مواقع لزوم کمک می‌نماید.[۱]

فاکتور سیزده انعقادی,
A1 polypeptide
شناساگرها
نماد F13A1
نمادهای دیگر F13A
آنتره ۲۱۶۲
HUGO ۳۵۳۱
میراث مندلی در انسان 134570
RefSeq NM_000129
یونی‌پورت P00488
اطلاعات دیگر
جایگاه Chr. ۶ p۲۴.2-p23
coagulation factor XIII,
B polypeptide
شناساگرها
نماد F13B
آنتره ۲۱۶۵
HUGO ۳۵۳۴
میراث مندلی در انسان 134580
RefSeq NM_001994
یونی‌پورت P05160
اطلاعات دیگر
جایگاه Chr. ۱ q۳۱-q32.1

فاکتور XIII یک ترانس‌گلوتامیناز است که به وسیله ترومبین و در حضور کوفاکتور کلسیم فعال می‌شود و با اثر بر رشته‌های فیبرین موجب ایجاد پیوندهای عرضی و شبکه فیبرینی لخته می‌شود. كمبود این فاكتور سبب ناپایداری لخته می‌گردد. این بیماری كلا نادر است ولی ایران با دارا بودن 473 بیمار، دارای مقام اول جهان است. شهر خاش واقع در استان سیستان و بلوچستان بدلیل ازدواج‌های هم‌خونی و فامیلی بالاترین میزان شیوع را در ایران دارد.[۲]

پایداری لخته خونویرایش

پایداری لخته خون توسط فاکتور XIII یا فاکتور پایدار کننده فیبرین صورت می‌گیرد که عمل آن ایجاد پیوند کووالانسی ما بین اسید آمینه‌های لیزین با گلوتامین بین زنجیره‌های آلفا و Y مجاور هم در مولکولهای فیبرین می‌باشد. فاکتور XIII همچنین می‌تواند یک مهار کننده فیزیولوژیک فیبرینولیز را به لخته فیبرین با پیوند کووالانسی متصل کند و در نتیجه لخته مربوطه در مقابل اثر لیزکنندگی پلاسمین مقاومتر خواهد بود.

جستارهای وابستهویرایش

 
The coagulation cascade.

منابعویرایش

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Factor XIII». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی.
  2. Dorgalaleh A, Naderi M, Hosseini MS, Alizadeh S, Hosseini S, Tabibian S, et al. (2015). "Factor XIII Deficiency in Iran: A Comprehensive Review of the Literature. Seminars in thrombosis and hemostasis;". 41 (3 (41)): 323–329.