فتالیک انیدرید

فتالیک انیدرید (به انگلیسی: Phthalic anhydride) با فرمول شیمیایی C8H4O3 یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم است؛ که جرم مولی آن ۱۴۸٫۱ گرم بر مول می‌باشد. شکل ظاهری این ترکیب، دانه‌های سفید است.

Phthalic anhydride
Skeletal formula of phthalic anhydride Space-filing model
Sample of phthalic anhydride.jpg
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس ۸۵-۴۴-۹ ✔Y
کم‌اسپایدر ۶۵۵۲
ChEBI CHEBI:36605
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس TI3150000
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی C8H4O3
جرم مولی 148.1 g/mol
شکل ظاهری white flakes
چگالی 1.53 g/cm3 solid
دمای ذوب ۱۳۱ °C
دمای جوش ۲۹۵ °C subl.
انحلال‌پذیری در آب 0.62 g/100g (20—25 °C);
19.0 g/100g (100 °C);
reacts slowly
خطرات
کدهای ایمنی R۲۲, R37/38, R۴۱, R42/43
شماره‌های نگهداری , S۲۳, S24/25, S26, S37/39, S۴۶
لوزی آتش
Special hazards (white): no codeNFPA 704 four-colored diamond
نقطه اشتعال
ترکیبات مرتبط
ترکیبات مرتبط فتالیک اسید
فتالیمید
فتالاید
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 ✔Y (بررسی) (چیست: ✔Y/N؟)
Infobox references

انیدرید فتالیک فرم تجاری اصلی اسید فتالیک است. این جامد بی‌رنگ یک ماده شیمیایی مهم صنعتی به ویژه برای تولید در مقیاس بزرگ روان‌کننده پلاستیک هاست. در سال ۲۰۰۰ حجم تولید این محصول در سراسر جهان حدود ۳ میلیون تن در سال تخمین زده شد.

تولیدویرایش

روش‌های آزمایشگاهیویرایش

در مقیاس کوچک می‌توان از اکسیداسیون نفتالن یا ۱و۲-دی متیل بنزن (ارتو-زایلین) با استفاده از اکسنده مناسب استفاده کرد.

همچنین از حرارت دادن فتالیک اسید و تجزیه آن به آب و فتالیک انیدرید و تصعید آن در همان دما (۳۰۰ درجه سانتی گراد) و جمع‌آوری مناسب آن تولید می‌شود.

روش‌های صنعتیویرایش

در گذشته از اکسایش نفتالن با اکسیژن هوا و در مجاورت کاتالیزور مناسب مانند وانادیوم پنتااکسید استفاده می شد.

امروزه از اکسایش ارتو-زایلین و اکسیژن هوا و در مجاورت کاتالیزور تولید می گردد.

استفاده‌هاویرایش

ترکیبات آن مخصوصاً استرها و دی استرهای مایع آن (فتالات‌ها و دی فتالات ها) به عنوان حلال واکنش‌ها و نرم‌کننده پلاستیک‌هایی مانند PVC که به خودی خود بسیار غیر انعطاف پذیر هستند استفاده می‌شوند. البته عوارض جانبی مانند ناباروری را به همراه خود دارند.

ترکیب‌ها و مشتقات بیشمار آن را می‌توان در هرجا از داروها تا رنگ و رزین یافت :

  • داروها و صنایع غذایی مانند ساخارین , متیل انتراآنالات و ...
  • صنایع رزین

هشدارهاویرایش

گرد و غبار آن محرک و حساسیت زا برای دستگاه تنفسی و خطرناک برای چشم‌ها است.

این ماده با آب و بخار آن مخصوصاً آب داغ به سرعت واکنش می دهد و فتالیک اسید تولید می‌کند و از بین می‌رود لذا باید دور از آن‌ها نگهداری شود.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  • "IUPAC GOLD BOOK". International Union of Pure and Applied Chemistry. Retrieved 17 July 2013.

ویکی پدیای انگلیسی