فشار اتمسفریک

(تغییرمسیر از فشار هوا)

فشار اتمسفریک یا فشار هواسپهری که به آن فشار بارومتریک نیز می‌گویند، فشار داخل اتمسفر زمین می‌باشد.[۱] اتمسفر استاندارد که با نماد atm نشان داده می‌شود واحدی برای اندازه‌گیری فشار می‌باشد که برابر ۱۰۱٬۳۲۵ پاسکال، ۷۶۰ میلی‌متر جیوه، ۲۹٫۹۲۱۲ اینچ جیوه یا ۱۴٫۶۹۶ پوند بر اینچ مربع می‌باشد.[۲]

رابطه تغییرات فشار اتمسفر با ارتفاع از سطح زمین. دما برابر ۱۵درجه سلسیوس و رطوبت نسبی ۰٪ در نظر گرفته شده‌است.

فشار اتمسفر نیرویی است که در هر نقطه برحسب وزنِ ستونی از هوا که در بالای آن نقطه وجود دارد، بر سطح وارد می‌شود. این فشار در سطح آبها و دریاهای آزاد در حدود ۱ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع است. با افزایش ارتفاع از سطح زمین، به‌دلیل کاسته شدن ارتفاع ستون هوای قرارگرفته در بالای سطح، فشار جو کاهش می‌یابد.

توریچلی فیزیکدان ایتالیایی، نخستین کسی بود که با انجام آزمایشی ساده نشان داد که هوا فشار دارد. وی همچنین با اندازه‌گیری ارتفاع ستون جیوه توانست فشار هوا را در کنار دریا و بالای کوه حساب کند.

این فشار با فشارسنج جیوه‌ای (بارومتر جیوه‌ای) سنجیده می‌شود و واحد آن میلی‌بار است.
لازم است ذکر شود که فشار هوا در سطح دریا حدود (100000) پاسکال، ۷۶۰ میلی‌متر جیوه یا ۱ اتمسفر است.

فشار هوای گرم در ظرف دربسته بیشتر است، زیرا با افزایش دما، جنبش مولکولی افزایش می‌یابد و برخوردها با دیوارهٔ ظرف بیشتر می‌شود در حالی که ظرف دارای حجم ثابت است. اما فشار هوا در محیط باز با کم شدن دما افزایش می‌یابد، زیرا در این حالت، تراکم مولکول‌های هوا در واحد حجم افزایش می‌یابد.

منابعویرایش

  1. "Atmospheric pressure". Wikipedia. 2019-12-10.
  2. International Civil Aviation Organization. Manual of the ICAO Standard Atmosphere, Doc 7488-CD, Third Edition, 1993. شابک ‎۹۲-۹۱۹۴-۰۰۴-۶.
  • جعفری، عباس، فرهنگ بزرگ گیتاشناسی (اصطلاحات جغرافیایی)، تهران: انتشارات گیتاشناسی، چاپ اول، خرداد ۱۳۶۶.