باز کردن منو اصلی

فضل‌فروشی آن است که کسی ناتوانی خود در بیان دلیل را با به‌کارگیری واژه‌های سنگین، پیچیده و دیریاب بپوشاند و تلاش کند که دیگری را چنان از این واژه‌های پیچیده بترساند که دیگر شهامت اظهارنظر و مخالفت با وی را نداشته باشد. این افراد از واژه‌های دشوار و برابر کلمات به زبان‌های دیگر، نام دانشمندان و مکاتب علمی و فلسفی دهان‌پرکن و شعر شاعران و نام آن‌ها، و سخن سخنوران و نشان آن‌ها، بهره می‌برند؛ و این‌ها را در جایی می‌گویند یا می‌نویسند که نیازی به آوردن این سخنان و این نام و نشان‌ها نبوده و نیست. حالت ویژه، مسئله علم‌زدگی‌است و این‌که چون عده‌ای می‌خواهند مانند دانشمندان علوم تجربی باشند، این‌طور می‌گویند که کسی که در حین سخنرانی روپوش سفید می‌پوشد، بسیار دانشمند است و کسی که در زمان سخنرانی، روپوش سفید نمی‌پوشد از نظر دقت علمی سخنان بهره‌ای ندارد. نکته مهم این است که باید شخص چنان مخاطب را مرعوب سازد که وی احساس حقارت و خواری کند، و از نقد و فهم مطلب منصرف گردد، وگرنه سودی از فضل‌فروشی عاید نخواهد بود.

مثلاً فرض کنید یک مرد فضل‌فروش، اگر بخواهد بگوید که اگر این کارخانه کمی قیمت محصولاتش را کاهش دهد، فروش چندبرابر خواهد شد؛ چنین بگوید:

  • مطابق با اصل مهم در اقتصاد پوزیتیو، به آسانی و راحتی می‌توان نشان داد که کالای این کارخانه در میان مصرف‌کنندگان از کشش قیمتی تقاضای بیش از عدد ۱ برخوردار است؛ از طرفی اگر منحنی تقاضای محصول این کارخانه را رسم کنیم، شیب آن منفی خواهد بود.

منابعویرایش

  • سیدعلی‌اصغر خندان (۱۳۸۰مغالطات (ویراست سوم)، تهران: بوستان کتاب انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، ص. ۱۶۳