فهرست سوره‌های قرآن

فهرست سوره‌های قرآن، متشکل از ۱۱۴ سوره از کتاب قرآن است که به عقیده مسلمانان، به محمد بن عبدالله - پیامبر اسلام - نازل گردیده است.[۱] جمع‌آوری سوره‌های قرآن به ترتیبی غیر از ترتیب نزول آن‌ها، مورد اتفاق همگان است. اما اختلاف بر سر ترتیب حاضر، مربوط می‌شود به شخص ترتیب‌دهندهٔ آن، به طوری که به باور گروهی ترتیب حاضر توسط پیامبر اسلام صورت گرفته و تخلف از آن جایز نخواهد بود. در مقابل گروهی دیگر این چینشِ قرآن را اجتهاد صحابه دانسته‌اند. برخی نیز قائل به تفصیل هستند و چینشِ عمده سوره‌های قرآن را به شخص پیامبر نسبت داده‌اند و آن را توقیفی می‌دانند؛ و البته اجتهاد و نظر صحابه را نیز در چند سوره دخیل دانسته‌اند. به باور مخالفان توقیفی بودن ترتیب سوره‌ها، اختلاف در ترتیب سوره‌ها در مصحف‌های مختلف، اختلاف صحابه در تصحیف و ترتیب مصحف عثمان و انتساب مصحف‌ها به نویسنده آن همچون مصحف عثمان به عثمان بن عفان، دلیلی بر اجتهادی بودن ترتیب سوره‌های قرآن است.[۲]

ترتیب سوره‌هاویرایش

در زمینه ترتیب نزول سوره‌ها، در بین تفاسیر و کتب علوم قرآنی، اختلاف‌های متعددی گزارش شده‌است. یکی از جدیدترین نظریه‌ها در خصوص ترتیب نزول سوره‌ها، توسط شرق‌شناس آلمانی، تئودور نولدکه (نلدکه) (۱۹۳۰–۱۸۳۶) مطرح شده‌است. این شرق‌شناس بر اساس پارامترهای مختلفی همچون مفهوم سوره‌ها، تعداد آیات، حجم مطالب، تعداد حروف، نظم و آهنگ، پیشرفت محتوایی سوره، سبک و اسلوب و تناسب؛ ترتیب نزولی منحصر به خود را ارائه کرده‌است.[۳]

عنوان‌بندی سوره‌هاویرایش

سوره‌های قرآن به منزله فصول قرآن به حساب می‌آیند و نام‌های سورها، به مثابه عناوین این فصول می‌باشند. این نام‌ها هر یک، بار مفهومی ویژه‌ای داشته و در شناخت مفهوم سوره، موثرند. این مفاهیم عبارتند از خطوط اصلی مفاهیم، جهت‌گیری‌ها و مضامین اصلی سوره‌ها. البته برخی نام‌ها همچون حروف از این قاعده مستثنی هستند. بر اساس منابع تفسیری، اولین نام‌گذاری توسط محمد —پیامبر اسلام— صورت گرفته‌است. از میان مجموع ۱۱۴ نامی که برای سوره‌های قرآنی ذکر شده‌است، حدود چهل مورد از نام‌ها توقیفی بودنشان قطعی و نامگذاریشان توسط پیامبر اسلام، بدون تردید پذیرفته شده‌است. باید توجه داشت که در گزینش نام‌های سوره همیشه از محور غالب سوره استفاده نشده‌است.[۴] سید حسین نصر - قرآن‌پژوهان شیعه - نام‌های متعدد سوره‌ها را مربوط به پس از مرگ پیامبر اسلام می‌داند.[۵] قرآن‌پژوهان غیرمسلمان همچون آرتور جان آربری (۱۹۶۹–۱۹۰۵) در خصوص تفاوت فصل‌بندی قرآن با سایر کتب معتقد است که پراکندگی و گسیختگی سوره‌های قرآن، سردرگمی و حیرت خواننده را دربردارد و قرآن تنظیم شده بر غیر ترتیب نزول را دلیل این تحیر خواننده می‌داند. در مقابل این دیدگاه، نظریه هدفمندی سوره‌های قرآن مطرح شده‌است که معتقدان به این نظریه، هر سوره را دارای جان و روح به‌خصوصی می‌دانند که در آیات آن سوره در جریان است. همچنین وحدت موضوعی سوره‌ها نیز یکی دیگر از نظریات در خصوص پیوند سوره‌ها در قرآن است که منظور از وحدت در این نظریه، وحدت غرض و هدف است.[۶]

ویژگی سوره‌هاویرایش

 
نسخه بیرمنگام قدیمی‌ترین نسخه از بخش‌هایی از سوره‌های ۱۸ تا ۲۰ قرآن بر روی پوست است که در دانشگاه بیرمنگام کشف شده و با ۹۵ درصد احتمال به سال‌های ۵۶۸ تا ۶۴۵ میلادی مربوط می‌شود.

سوره‌های قرآن در اولین تقسیم‌بندی، به جملات معناداری تبدیل می‌شوند که از آنها به آیه یاد می‌شود. آیه به معنای «نشانه» می‌باشد و در قرآن از نشانه‌های خداوند یاد شده که همگی دلالت بر قدرت خداوند دارد.[۷] در آغاز ۲۹ سوره از ۱۱۴ سوره قرآن، دقیقاً پس از بسم الله الرحمن الرحیم، یک یا چند حرف به عنوان اولی آیه مطرح شده‌است که در اصطلاح علوم قرآنی به حروف مقطعه شناخته می‌شوند. از دیگر نام‌های دیگر این حروف، «فواتح السور»[الف] یا «اوائل السور»[ب] می‌باشد. در زبان انگلیسی از این حروف به «حروف اسرارآمیز»[پ] یاد شده‌است. در خصوص این حروف، نظریات مختلفی جهت رمزگشایی و معنا و کاربرد آن مطرح شده‌است.[۸] علاوه بر حروف مقطعه، آیاتی نیز به عنوان آیات سجده یا آیات عزائم[ت] در قرآن دسته‌بندی شده‌اند که به عقیده مسلمانان، پس از قرائت یا شنیدن آنها، سجده کردن واجب یا مستحب است. منابع شیعی و سنی در تعداد آیات متفق هستند اما در وجوب یا استحباب این آیات، دچار اختلاف هستند. شیعیان چهار آیه را سجده واجب و الباقی را مستحب می‌دانند.[ث][۹] از دیگر مباحثی که در این خصوص مورد توجه منابع علوم قرآنی قرار گرفته‌است، مکی یا مدنی بودن سوره‌ها می‌باشد. بنابر یک تقسیم‌بندی، سوره‌ها و آیات بر اساس محل نزولشان، به دو دسته مکی (آن دسته از سوره‌ها یا آیاتی که در مکه نازل شده‌اند) و مدنی (آیات و سوره‌های نازل شده در مدینه) دسته‌بندی شده‌اند. در خصوص تشخیص مکی یا مدنی بودن سوره‌ها، اختلاف در منابع تفسیری و علوم قرآنی گزارش شده‌است. در تعریف مکی یا مدنی بودن نیز اختلافاتی وجود دارد، گروهی محل نزول و گروهی مخاطب سوره را در مکی یا مدنی بودن پذیرفته‌اند. برخی نیز زمان نزول را در مکی یا مدنی بودن سوره تعریف کرده‌اند. براین اساس آن دسته از سوره‌هایی که پیش از هجرت نازل شده‌است، سوره‌های مکی و آن دسته که پس از هجرت نازل شده‌اند، سوره‌های مدنی دانسته شده‌اند. نظریه موضوعیت نیز در این خصوص مطرح شده‌است.[۱۰] یکی از اهمیت‌های دانش به مکی یا مدنی بودن سوره‌ها و آیات، تشخیص ناسخ و منسوخ، خاص و عام، مفید و مطلق و مواردی دیگر در فقه و کلام خواهد بود. برای فهم از مکی یا مدنی بودن سوره‌ها، دو راه سماعی (گزارش نقل قول‌ها) و قیاسی (بررسی‌های قرآن‌پژوهی) وجود دارد. محمدهادی معرفت (۱۳۸۵–۱۳۰۹) فقیه و قرآن‌پژوه معاصر، در خصوص ترتیب و محل نزول سوره‌ها، پس از بررسی موارد مختلفیْ، به روایتی از ابن‌عباس اعتماد کرده‌است[۱۱] که در فهرست حاضر نیز از روایت ابن‌عباس بهره گرفته شده‌است.

فهرست سوره‌های قرآنویرایش

راهنمای فهرست: (      = دارای حروف مقطعه       = دارای سجده مستحب       = دارای سجده واجب       ن/م = نداشتن مورد)

فهرست سوره‌های قرآن
ترتیب بر اساس[۱۲] نام سوره[۱۳] شمار آیه‌ها ترتیب نزول[۱۴][۱۵] محل نزول

(ابن‌عباس)[۱۶]

حجم سوره (تعداد)[۱۷] حروف

مقطعه[۱۸]

آیات

سجده[۱۹]

مصحف

عثمان طه

الفبا (ابن‌عباس) (نولدکه) کلمات حروف
۱ ۶۳ فاتحه ۷ ۵ ۴۸ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۲ ۱۸ بقره ۲۸۶ ۸۷ ۹۱ مدینه نامعلوم نامعلوم   ن/م
۳ ۱ آل عمران ۲۰۰ ۸۹ ۹۷ مدینه ۴۴۸ ۱۴,۵۲۰   ن/م
۴ ۱۰۴ نساء ۱۷۶ ۹۲ ۱۰۰ مدینه ۳,۷۴۵ ۱۶,۵۳۰ ن/م ن/م
۵ ۸۵ مائده ۱۲۰ ۱۱۳ ۱۱۴ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۶ ۱۴ انعام ۱۶۵ ۵۵ ۸۹ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۷ ۷ اعراف ۲۰۶ ۳۹ ۸۷ مکه ۳,۳۲۱ ۴,۳۱۰   آیه ۲۰۶
۸ ۱۵ انفال ۷۵ ۸۸ ۹۵ مدینه ۱,۲۳۱ ۵,۲۹۴ ن/م ن/م
۹ ۲۳ توبه ۱۲۹ ۱۱۴ ۱۱۳ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۱۰ ۱۱۴ یونس ۱۰۹ ۵۱ ۸۴ مکه نامعلوم نامعلوم   ن/م
۱۱ ۱۱۰ هود ۱۲۳ ۵۲ ۷۵ مکه ۱,۹۱۵ ۷,۵۶۷   ن/م
۱۲ ۱۱۳ یوسف ۱۱۱ ۵۳ ۷۷ مکه ۱,۷۳۶ ۷,۱۶۶   ن/م
۱۳ ۱۰ رعد ۴۳ ۹۶ ۹۰ مدینه نامعلوم نامعلوم   آیه ۱۵
۱۴ ۲ ابراهیم ۵۲ ۷۲ ۷۶ مکه نامعلوم نامعلوم   ن/م
۱۵ ۳۲ حجر ۹۹ ۵۴ ۵۷ مکه نامعلوم نامعلوم   ن/م
۱۶ ۱۰۳ نحل ۱۲۸ ۷۰ ۷۳ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م آیه ۴۹
۱۷ ۶ اسراء ۱۱۱ ۵۰ ۶۷ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م آیه ۱۰۷
۱۸ ۸۰ کهف ۱۱۰ ۶۹ ۶۹ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۱۹ ۹۱ مریم ۹۸ ۴۴ ۵۸ مکه نامعلوم نامعلوم   آیه ۵۸
۲۰ ۵۴ طه ۱۳۵ ۴۵ ۵۵ مکه ۱,۳۴۱ ۵,۲۴۲   ن/م
۲۱ ۱۱ انبیاء ۱۱۲ ۷۳ ۶۵ مکه ۱,۱۶۸ ۴,۸۹۰ ن/م ن/م
۲۲ ۳۱ حج ۷۸ ۱۰۴ ۱۰۷ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م آیه ۱۸ و ۷۷
۲۳ ۸۴ مؤمنون ۱۱۸ ۷۴ ۶۴ مکه ۱,۰۴۵ ۴,۳۰۲ ن/م ن/م
۲۴ ۱۰۸ نور ۶۴ ۱۰۳ ۱۰۵ مدینه ۱,۳۱۶ ۵,۶۸۰ ن/م ن/م
۲۵ ۶۷ فرقان ۷۷ ۴۲ ۶۶ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م آیه ۶۰
۲۶ ۴۵ شعراء ۲۲۷ ۴۷ ۵۶ مکه ۱,۲۲۶ ۵,۵۴۲   ن/م
۲۷ ۱۰۶ نمل ۹۳ ۴۸ ۶۸ مکه نامعلوم نامعلوم   آیه ۲۵
۲۸ ۷۵ قصص ۸۸ ۴۹ ۷۹ مکه ۱,۴۴۱ ۵,۸۰۰   ن/م
۲۹ ۶۰ عنکبوت ۶۹ ۸۵ ۸۱ مکه نامعلوم نامعلوم   ن/م
۳۰ ۳۸ روم ۶۰ ۸۴ ۷۴ مکه ۸۱۹ ۳,۵۳۴   ن/م
۳۱ ۸۲ لقمان ۳۴ ۵۷ ۸۲ مکه ۵۴۸ ۲,۱۱۰   ن/م
۳۲ ۴۳ سجده ۳۰ ۷۵ ۷۰ مکه ۳۸۰ ۱,۵۱۳   آیه ۱۵
۳۳ ۳ احزاب ۷۳ ۹۰ ۱۰۳ مدینه ۱,۲۸۸ ۵,۸۹۶ ن/م ن/م
۳۴ ۴۲ سبأ ۵۴ ۵۸ ۸۵ مکه ۸۸۳ ۱,۵۱۲ ن/م ن/م
۳۵ ۶۴ فاطر ۴۵ ۴۳ ۸۶ مکه ۷۹۷ ۳,۱۳۰ ن/م ن/م
۳۶ ۱۱۲ یس ۸۳ ۴۱ ۶۰ مکه ۷۲۹ ۳,۰۰۰   ن/م
۳۷ ۴۹ صافات ۱۸۲ ۵۶ ۵۰ مکه ۸۲۰ ۳,۸۲۳ ن/م ن/م
۳۸ ۴۸ ص ۸۸ ۳۸ ۵۹ مکه نامعلوم نامعلوم   آیه ۲۴
۳۹ ۴۱ زمر ۷۵ ۵۹ ۸۰ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۴۰ ۶۲ غافر ۸۵ ۶۰ ۷۸ مکه ۱,۱۹۹ ۴,۹۶۰   ن/م
۴۱ ۶۸ فصلت ۵۴ ۶۱ ۷۱ مکه ۷۹۶ ۳,۰۵۰   آیه ۳۷
۴۲ ۴۷ شوری ۵۳ ۶۲ ۸۳ مکه ۸۶۶ ۳,۵۸۸   ن/م
۴۳ ۳۹ زخرف ۸۹ ۶۳ ۶۱ مکه نامعلوم نامعلوم   ن/م
۴۴ ۳۶ دخان ۵۹ ۶۴ ۵۳ مکه نامعلوم نامعلوم   ن/م
۴۵ ۲۷ جاثیه ۳۷ ۶۵ ۷۲ مکه نامعلوم نامعلوم   ن/م
۴۶ ۴ احقاف ۳۵ ۶۶ ۸۸ مکه ۶,۴۴ ۲,۵۹۵   ن/م
۴۷ ۸۸ محمد ۳۸ ۹۵ ۹۶ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۴۸ ۶۵ فتح ۲۹ ۱۱۲ ۱۰۸ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۴۹ ۳۳ حجرات ۱۸ ۱۰۷ ۱۱۲ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۵۰ ۷۱ ق ۴۵ ۳۴ ۵۴ مکه ۳۵۷ ۱,۴۹۴   ن/م
۵۱ ۳۷ ذاریات ۶۰ ۶۷ ۳۹ مکه ۳۶۰ ۱,۲۸۷ ن/م ن/م
۵۲ ۵۵ طور ۴۹ ۷۶ ۴۰ مکه ۳۱۲ ۱,۵۰۰ ن/م ن/م
۵۳ ۱۰۲ نجم ۶۲ ۲۳ ۲۸ مکه ۳۶۰ ۱,۴۰۵ ن/م آیه ۶۲
۵۴ ۷۷ قمر ۵۵ ۳۷ ۴۹ مکه ۳۴۲ ۱,۴۲۰ ن/م ن/م
۵۵ ۹ الرحمن ۷۸ ۹۷ ۴۳ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۵۶ ۱۱۱ واقعه ۹۶ ۴۶ ۴۱ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۵۷ ۳۴ حدید ۲۹ ۹۴ ۹۹ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۵۸ ۸۷ مجادله ۲۲ ۱۰۶ ۱۰۶ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۵۹ ۳۵ حشر ۲۴ ۱۰۱ ۱۰۲ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۶۰ ۹۷ ممتحنه ۱۳ ۹۱ ۱۱۰ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۶۱ ۵۰ صف ۱۴ ۱۱۱ ۹۸ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۶۲ ۲۸ جمعه ۱۱ ۱۰۹ ۹۴ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۶۳ ۹۸ منافقون ۱۱ ۱۰۵ ۱۰۴ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۶۴ ۲۲ تغابن ۱۸ ۱۱۰ ۹۳ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۶۵ ۵۳ طلاق ۱۲ ۹۹ ۱۰۱ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۶۶ ۲۱ تحریم ۱۲ ۱۰۸ ۱۰۹ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۶۷ ۹۶ ملک ۳۰ ۷۷ ۶۳ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۶۸ ۷۶ قلم ۵۲ ۲ ۱۸ مکه نامعلوم نامعلوم   ن/م
۶۹ ۳۰ حاقه ۵۲ ۷۸ ۳۸ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۷۰ ۹۵ معارج ۴۴ ۷۹ ۴۲ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۷۱ ۱۰۷ نوح ۲۸ ۷۱ ۵۱ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۷۲ ۲۹ جن ۲۸ ۴۰ ۶۲ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۷۳ ۹۲ مزمل ۲۰ ۳ ۲۳ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۷۴ ۸۹ مدثر ۵۶ ۴ ۲ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۷۵ ۷۸ قیامه ۴۰ ۳۱ ۳۶ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۷۶ ۱۲ انسان ۳۱ ۹۸ ۵۲ مدینه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۷۷ ۹۰ مرسلات ۵۰ ۳۳ ۳۲ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۷۸ ۱۰۱ نبأ ۴۰ ۸۰ ۳۳ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۷۹ ۹۹ نازعات ۴۶ ۸۱ ۳۱ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۸۰ ۵۷ عبس ۴۲ ۲۴ ۱۷ مکه ۱۳۰ ۵۳۰ ن/م ن/م
۸۱ ۲۵ تکویر ۲۹ ۷ ۲۷ مکه ۱۱۴ ۵۳۳ ن/م ن/م
۸۲ ۱۶ انفطار ۱۹ ۸۲ ۲۶ مکه ۸۰ ۳۲۹ ن/م ن/م
۸۳ ۹۴ مطففین ۳۶ ۸۶ ۳۷ مکه ۱۶۹ ۷۳۰ ن/م ن/م
۸۴ ۱۳ انشقاق ۲۵ ۸۳ ۲۹ مکه ۱۰۹ ۴۳۰ ن/م آیه ۲۱
۸۵ ۱۷ بروج ۲۲ ۲۷ ۲۲ مکه ۱۰۹ ۴۵۸ ن/م ن/م
۸۶ ۵۲ طارق ۱۷ ۳۶ ۱۵ مکه ۶۱ ۲۳۹ ن/م ن/م
۸۷ ۸ اعلی ۱۹ ۸ ۱۹ مکه ۷۰ ۲۷۱ ن/م ن/م
۸۸ ۶۱ غاشیه ۲۶ ۶۸ ۳۴ مکه ۷۲ ۳۸۱ ن/م ن/م
۸۹ ۶۶ فجر ۳۰ ۱۰ ۳۵ مکه ۱۳۹ ۵۰۹ ن/م ن/م
۹۰ ۱۹ بلد ۲۰ ۳۵ ۱۱ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۹۱ ۴۶ شمس ۱۵ ۲۶ ۱۶ مکه ۵۴ ۲۴۷ ن/م ن/م
۹۲ ۸۳ لیل ۲۱ ۹ ۱۰ مکه ۷۱ ۳۰۲ ن/م ن/م
۹۳ ۵۱ ضحی ۱۱ ۱۱ ۱۳ مکه ۴۰ ۱۹۲ ن/م ن/م
۹۴ ۴۴ انشراح ۸ ۱۲ ۱۲ مکه ۲۹ ۱۰۳ ن/م ن/م
۹۵ ۲۶ تین ۸ ۲۸ ۲۰ مکه ۳۴ ۱۵۰ ن/م ن/م
۹۶ ۵۹ علق ۱۹ ۱ ۱ مکه ۷۲ ۲۸۰ ن/م آیه ۱۹
۹۷ ۷۳ قدر ۵ ۲۵ ۱۴ مکه ۳۳ ۱۱۲ ن/م ن/م
۹۸ ۲۰ بینه ۸ ۱۰۰ ۹۲ مدینه ۹۴ ۳۹۹ ن/م ن/م
۹۹ ۴۰ زلزال ۸ ۹۳ ۲۵ مدینه ۳۵ ۱۶۹ ن/م ن/م
۱۰۰ ۵۶ عادیات ۱۱ ۱۴ ۳۰ مکه ۴۰ ۱۶۳ ن/م ن/م
۱۰۱ ۷۲ قارعة ۱۱ ۳۰ ۲۴ مکه ۳۳ ۱۵۲ ن/م ن/م
۱۰۲ ۲۴ تکاثر ۸ ۱۶ ۸ مکه ۲۸ ۱۲۰ ن/م ن/م
۱۰۳ ۵۸ عصر ۳ ۱۳ ۲۱ مکه ۱۴ ۶۸ ن/م ن/م
۱۰۴ ۱۰۹ همزه ۹ ۳۲ ۶ مکه ۳۳ ۱۳۰ ن/م ن/م
۱۰۵ ۷۰ فیل ۵ ۱۹ ۹ مکه ۲۰ ۹۶ ن/م ن/م
۱۰۶ ۷۴ قریش ۴ ۲۹ ۴ مکه ۱۷ ۹۰ ن/م ن/م
۱۰۷ ۸۶ ماعون ۷ ۱۷ ۷ مکه ۲۵ ۱۲۵ ن/م ن/م
۱۰۸ ۸۱ کوثر ۳ ۱۵ ۵ مکه ۱۰ ۴۲ ن/م ن/م
۱۰۹ ۷۹ کافرون ۶ ۱۸ ۴۵ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۱۱۰ ۱۰۵ نصر ۳ ۱۰۲ ۱۱۱ مدینه ۱۶ ۷۷ ن/م ن/م
۱۱۱ ۹۳ مسد ۵ ۶ ۳ مکه ۲۰ ۷۹ ن/م ن/م
۱۱۲ ۵ اخلاص ۴ ۲۲ ۴۴ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م
۱۱۳ ۶۹ فلق ۵ ۲۰ ۴۶ مکه ۲۳ ۷۴ ن/م ن/م
۱۱۴ ۱۰۰ ناس ۶ ۲۱ ۴۷ مکه نامعلوم نامعلوم ن/م ن/م

یادداشتویرایش

  1. آغازگر سوره‌ها
  2. آغاز سوره‌ها
  3. The mysterius letters
  4. عزائم السجود به معنای لفظی اراده سجده و معنای اصطلاحی آیات سجده‌دار قرآن است.
  5. شیعه و سنی مجموع آیات سجده را ۱۴ عدد گزارش کرده‌اند که شیعیان ۴ مورد را سجده واجب و الباقی را مستحب می‌دانند. اهل سنت نیز در دو دیدگاه مختلف با هم در اختلاف‌اند. گروهی ۱۴ آیه را واجب و گروه دیگر ۱۴ آیه را مستحب می‌دانند.

پانویسویرایش

  1. Nasr, “Qurʾān”, Britanica.
  2. زرقانی، مناهل العرفان فی علوم القرآن، ۳۵۳.
  3. نورائی و سلمان‌زاده، «نظریه ترتیب نزول نولدکه»، تحقیقات علوم قرآن و حدیث، ۱۸۸–۱۹۰.
  4. جلالی، «پژوهشی دربارهٔ سوره‌ها»، پژوهشنامه علوم انسانی، ۱۹۴–۱۹۶.
  5. Nasr, “Qurʾān”, Britanica.
  6. خامه‌گر، «نظریه هدفمندی سوره‌ها»، پژوهش‌های قرآنی.
  7. Nasr, “Qurʾān”, Britanica.
  8. ولش، «حروف مقطعه»، تحقیقات اسلامی، ۱۲–۱۵.
  9. آل‌رسول و آقالر، «سجده در سور عزائم»، مطالعات تفسیری.
  10. فائز، «معیارهای شناخت آیات و سور مکی و مدنی»، مقالات و بررسی‌ها.
  11. معرفت، التمهید فی علوم القرآن، ۱:‎ ۱۳۰–۱۳۴.
  12. آل‌رسول و آقالر، «سجده در سور عزائم»، مطالعات تفسیری.
  13. معرفت، التمهید فی علوم القرآن، ۱:‎ ۱۳۹–۱۴۶.
  14. معرفت، التمهید فی علوم القرآن، ۱:‎ ۱۳۶–۱۳۹.
  15. نولدکه، تاریخ القرآن، ۶۰–۲۰۹.
  16. معرفت، التمهید فی علوم القرآن، ۱:‎ ۱۳۹–۱۴۶.
  17. امین، مخزن العرفان در تفسیر قرآن.
  18. ولش، «حروف مقطعه»، تحقیقات اسلامی، ۲۱–۲۲.
  19. آل‌رسول و آقالر، «سجده در سور عزائم»، مطالعات تفسیری.

منابعویرایش

  • زرقانی، محمد عبدالعظیم (۱۳۶۷). مناهل العرفان فی علوم القرآن. قاهره: مطبعة عیسی البابی الحلبی وشرکاه.
  • معرفت، محمدهادی (۱۳۸۶). التمهید فی علوم القرآن. قم: التمهید. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۵۹-۹۰-۶۲-۴.
  • امین، نصرت بیگم (۱۳۸۹). مخزن العرفان در تفسیر قرآن. اصفهان: گلبهار. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۵۶۹۱-۸۴-۲.
  • نولدکه، تئودور (۲۰۰۰). تاریخ القرآن. ترجمهٔ جورج تامر. نیویورک: دارالنشر جورج المز.
  • خامه‌گر، محمد (۱۳۸۶). «نظریه هدفمندی سوره‌ها؛ مبانی و پیشینه». پژوهش‌های قرآنی (پنجاه و یک و پنجاه و دو).
  • فائز، قاسم (۱۳۷۸). «معیارهای شناخت آیات و سور مکی و مدنی» (PDF). مقالات و بررسی‌ها (شصت و ششم).
  • جلالی، عبدالمهدی (۱۳۸۱). «پژوهشی معناشناسانه دربارهٔ نام‌های سوره‌ها» (PDF). پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران. دوم (شش و هفت): ۱۹۳–۲۲۹.
  • ولش، ۱. ت (۱۳۸۱). ترجمهٔ محمدمهدی حقی. «علوم و معارف قرآنی: حروف مقطعه» (PDF). تحقیقات اسلامی (یکم و دوم).
  • نورائی، محسن؛ سلمان‌زاده، جواد (۱۳۹۷). «ردپای کمی گرایی در نظریه ترتیب نزول تئودور نولد که» (PDF). فصلنامه علمی پژوهشی تحقیقات علوم قرآن و حدیث. قم: دانشگاه الزهرا. دوم (سی و هشتم): ۱۸۵–۲۰۷.
  • آل‌رسول، سوسن؛ آقالر، مریم (۱۳۹۴). «تحلیلی بر وجوب سجده در سور عزائم با تکیه بر مطالعات تفسیری» (PDF). فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات تفسیری. ششم (بیست و دوم): ۱۷۵–۱۹۲.
  • Nasr, Seyyed Hossein (2014). "Qurʾān". Britanica.

پیوند به بیرونویرایش