فهرست شهرستان‌های استان فارس


استان فارس در حال حاضر ۳۶ شهرستان دارد و اولین استان ایران از لحاظ شمار شهرستان‌هاست.[۱] نام پنج شهرستان شیراز، آباده، اصطهبانات، جهرم و لار در دومین قانون تقسیمات کشوری ایران در آبان ۱۳۱۶ ذیل استان جنوب به میان آمد.[۲] دو ماه بعد در اصلاحیه قانون مذکور اصطهبانات و جهرم از فهرست شهرستان‌ها خارج شدند و فقط سه شهرستان شیراز، آباده و لار به اضافهٔ فسا، در کنار بوشهر و بهبهان (که این دو حالا خارج از استان قرار گرفته‌اند) شش شهرستان استان هفتم را تشکیل دادند.[۳] سایر شهرستان‌ها در طول زمان از همین شهرستان‌های «اولیه» منتزع شدند. شهرستان‌های فیروزآباد، جهرم و کازرون به ترتیب در ۱۳۲۲ و ۱۳۲۳ و ۱۳۲۵ پدید آمدند. تا انقلاب ۱۳۵۷ هفت شهرستان اصطهبانات، اقلید، داراب، سپیدان، مرودشت، ممسنی و نی‌ریز ایجاد شدند. سایر شهرستان‌ها به مرور از سال ۱۳۶۸ پدیدار شدند که جدیدترین آن‌ها اوز، بختگان، بیضا، خفر، زرقان، سرچهان و کوه‌چنار هستند که همگی در مهر ۱۳۹۸ بنیانگذاری شدند.[۴] در یک سدهٔ اخیر استان‌های بوشهر[۵] و کهگیلویه و بویراحمد،[۶] نیمهٔ غربی استان هرمزگان،[۷] شهرستان‌های بهبهان و آغاجاری در استان خوزستان،[۳] شهرستان‌های سمیرم و دهاقان در استان اصفهان[۸] و شهرستان ابرکوه در استان یزد[۹] از استان فارس انتزاع یافته‌اند.

نام بیشتر شهرستان‌ها از نام بزرگترین شهرشان گرفته شده‌است، هرچند استثناهایی میان شهرستان‌های نوبنیادتر وجود دارد. برخی همانند قیر و کارزین، خرم‌بید و کوه‌چنار از ترکیب نام دو شهر یا منطقه و برخی نیز از نام قوم ساکن آن، همانند ممسنی و رستم، نام‌گذاری شده‌اند. شهرستان بختگان به نام دریاچه بختگان نامگذاری شده‌است و پاسارگاد نیز یادآور نام منطقه تاریخی پاسارگاد است. دو شهرستان پس از به وجود آمدن تغییر نام دادند: اصطهبانات در ۱۳۵۳ به استهبان تغییر نام یافت[۱۰] و نام لار نیز در ۱۳۸۰ به لارستان اصلاح شد.[۱۱]

هر شهرستان به ۱ تا ۵ بخش تقسیم شده‌است و هر بخش ۱ تا ۶ دهستان دارد. در مجموع استان فارس ۹۶ بخش، ۲۲۰ دهستان، و ۱۲۰ شهر دارد و این استان نه تنها از نظر شمار شهرستان‌ها، بلکه از نظر شمار بخش‌ها، دهستان‌ها و شهرها در کشور اول است.[۱] همهٔ شهرستان‌ها بخشی به نام مرکزی دارند که مرکز شهرستان در آن واقع است. شش شهرستان جهرم، داراب، فسا، کازرون، لارستان و مرودشت فرمانداری ویژه دارند و از اختیارات گسترده‌تری نسبت به سایر شهرستان‌ها برخوردارند.[۱۲][۱۳] شهرستان لارستان با ۸ شهر، بیشترین نقاط شهری در استان را داراست. شیراز پرجمعیت‌ترین شهرستان استان است که به تنهایی بیش از یک‌سوم (۳۷ درصد) از جمعیت استان را در خود جای داده‌است. کم‌جمعیت‌ترین شهرستان استان، سرچهان است که فقط ۲۳٬۱۲۹ نفر جمعیت دارد. لارستان با مساحت ۱۲٬۶۸۴ کیلومتر مربع پهناورترین شهرستان استان است و کوه‌چنار با ۶۶۹ کیلومتر مربع کوچک‌ترین. میانگین مساحت شهرستان در این استان ۳٬۳۹۲ کیلومتر مربع است و میانگین جمعیت ۱۳۴٬۷۵۸ نفر.

شهرستان‌ها

شهرستان بخش‌ها دهستان‌ها شهرها (مرکز) سال تأسیس جداشده از جمعیت
(۱۳۹۵)[۱۴]
مساحت
(km²)[۱۵]
تراکم جمعیت
(بر km²)
نقشه
آباده مرکزی ایزدخواست آباده
ایزدخواست
سورمق
۱۳۱۶[۳] ۱۰۳٬۷۲۵ ۶٬۸۰۰ ۱۵  
بیدک
سورمق
بهمن صغاد بهمن صغاد
بهمن
خسروشیرین
ارسنجان مرکزی خبریز ارسنجان ۱۳۷۶[۱۶] مرودشت ۴۲٬۷۲۵ ۱٬۴۵۲ ۲۹  
شورآب
علی‌آباد ملک
استهبان مرکزی ایج استهبان
ایج
۱۳۳۷[۱۷] فسا ۶۸٬۸۵۰ ۱٬۹۹۰ ۳۵  
رونیز خیر رونیز
رونیز
اقلید مرکزی خنجشت اقلید ۱۳۵۴[۱۸] آباده ۹۰٬۸۶۹ ۵٬۹۱۶ ۱۵  
شهرمیان
حسن‌آباد احمدآباد حسن‌آباد
حسن‌آباد
بکان
سده سده سده
دژکرد
دژکرد
آسپاس
اوز مرکزی اوز اوز ۱۳۹۸[۱۹] لارستان ۴۰٬۷۳۱ ۱٬۴۸۳ ۲۷  
فیشور
بیدشهر بیدشهر کوره
قلات
بختگان مرکزی آباده طشک آباده طشک ۱۳۹۸[۲۰] نی‌ریز ۳۲٬۲۲۴ ۳٬۴۰۷ ۹  
بختگان
حنا حنا
چاه گز
بوانات مرکزی باغستان بوانات ۱۳۷۴[۲۱] آباده ۲۷٬۲۸۹ ۲٬۵۶۳ ۱۱  
سیمکان
مزایجان مزایجان مزایجان
سروستان
بیضا مرکزی کوشک هزار بیضا ۱۳۹۸[۲۲] سپیدان ۳۹٬۸۸۳ ۹۲۴ ۴۳  
بیضا
بانش بانش
هفتخان
پاسارگاد مرکزی کمین سعادت‌شهر ۱۳۸۴[۲۳] مرودشت ۳۰٬۱۱۸ ۱٬۷۰۲ ۱۸  
سرپنیران
پاسارگاد ابوالوردی مادرسلیمان
مادرسلیمان
جهرم مرکزی جلگاه جهرم ۱۳۲۳[۲۴] فسا ۱۸۶٬۲۶۹ ۳٬۹۲۵ ۴۷  
کوهک
سیمکان پشت پر دوزه
پل به بالا
پل به پایین
کردیان قطب‌آباد قطب‌آباد
علویه
خرامه مرکزی خیرآباد خرامه
خیرآباد
معزآباد جابری
۱۳۸۹[۲۵] شیراز ۵۴٬۸۶۴ ۱٬۵۳۶ ۳۶  
کفدهک
معزآباد
کربال دهقانان سلطان‌شهر
سفلی
خرم‌بید مرکزی خرمی صفاشهر ۱۳۷۶[۲۶] آباده ۵۰٬۵۲۲ ۲٬۷۱۶ ۱۹  
قشلاق
مشهد مرغاب شهیدآباد قادرآباد
خفر مرکزی خفر باب‌انار ۱۳۹۸[۲۷] جهرم ۴۲٬۲۶۳ ۱٬۸۱۷ ۲۳  
سفیدار
علی‌آباد
دهستان گل‌برنجی
راهگان راهگان خاوران
راهگان شمالی
خنج مرکزی تنگ نارک خنج ۱۳۸۳[۲۸] لارستان ۴۱٬۳۵۹ ۴٬۴۱۳ ۹  
سیف‌آباد
محمله باغان محمله
محمله
داراب مرکزی بالش داراب ۱۳۳۷[۱۷] فسا ۲۰۱٬۴۸۹ ۶٬۵۹۲ ۳۱  
بختاجرد
نصروان
هشیوار
جنت قلعه بیابان جنت‌شهر
قریه الخیر
رستاق رستاق رستاق
کوهستان
فورگ آبشور دوبرجی
فدامی
فورگ
فسارود پاسخن پاسخن
فسارود
رستم مرکزی رستم دو مصیری ۱۳۸۷[۲۹] ممسنی ۴۴٬۳۸۶ ۱٬۰۶۳ ۴۲  
رستم یک
سورنا پشتکوه رستم کوپن
رستم سه
زرقان مرکزی بندامیر زرقان
لپویی
۱۳۹۸[۳۰] شیراز ۵۶٬۱۰۴ ۸۲۷ ۶۸  
زرقان
رحمت‌آباد رحمت‌آباد رحمت‌آباد
امامزاده علی
زرین‌دشت مرکزی خسویه حاجی‌آباد
دبیران
۱۳۷۹[۳۱] داراب ۷۳٬۱۹۹ ۴٬۶۰۳ ۱۶  
دبیران
زیرآب
ایزدخواست ایزدخواست شرقی شهرپیر
ایزدخواست غربی
سپیدان مرکزی خفری اردکان ۱۳۵۴[۳۲] شیراز ۵۱٬۱۶۶ ۱٬۹۴۵ ۲۶  
شش پیر
کمهر
همایجان همایجان هماشهر
سرناباد
سرچهان مرکزی حسامی کره‌ای
حسامی
۱۳۹۸[۳۳] بوانات ۲۳٬۱۲۹ ۲٬۱۵۲ ۱۱  
سرچهان
باغ صفا ارژنگ
باغ صفا
توجردی توجردی
مروشکان
سروستان مرکزی سروستان سروستان ۱۳۸۶[۳۴] شیراز ۳۸٬۱۱۴ ۱٬۷۲۳ ۲۲  
شوریجه
کوهنجان کوهنجان کوهنجان
مهارلو
شیراز مرکزی بیدزرد شیراز
داریان
صدرا
۱۳۱۶[۳] ۱٬۸۱۲٬۸۹۷ ۵٬۲۷۱ ۳۴۴  
داریان
دراک
قره‌باغ
کفترک
ارژن دشت ارژن خانه زنیان
قره‌چمن
کوهمره سرخی
سیاخ دارنگون دارنگون
سیاخ
فراشبند مرکزی آویز فراشبند
نوجین
۱۳۸۱[۳۵] فیروزآباد ۴۵٬۴۵۹ ۴٬۸۴۲ ۹  
نوجین
دهرم دژگاه دهرم
دهرم
فسا مرکزی جنگل فسا ۱۳۱۶[۳] ۲۰۵٬۱۸۷ ۴٬۱۹۴ ۴۹  
صحرارود
کوشک قاضی
ششده و قره‌بلاغ ششده ششده
قره‌بلاغ
قره‌بلاغ
شیبکوه فدشکویه زاهدشهر
میان‌شهر
میان‌ده
نوبندگان نوبندگان نوبندگان
فیروزآباد مرکزی احمدآباد فیروزآباد ۱۳۲۲[۳۶] شیراز ۱۲۱٬۴۱۷ ۳٬۵۳۱ ۳۴  
جایدشت
میمند پرزیتون میمند
خواجه‌ای
دادنجان
قیر و کارزین مرکزی فتح‌آباد قیر
امام‌شهر
کارزین
مبارک‌آباد
۱۳۸۰[۳۷] فیروزآباد ۷۱٬۲۰۳ ۳٬۴۲۷ ۲۱  
مبارک‌آباد
هنگام
افزر افزر افزر
زاخروئیه
کازرون مرکزی انارستان کازرون ۱۳۲۵[۳۸] شیراز ۲۱۱٬۳۴۱ ۳٬۴۱۱ ۶۲  
بلیان
دریس
دشت برم
شاپور
جره و بالاده جره والاشهر
دادین
فامور
خشت امامزاده محمد خشت
بورکی
کنارتخته و کمارج کمارج کنارتخته
کنارتخته
کوار مرکزی فرمشکان کوار
اکبرآباد
مظفری
۱۳۸۹[۳۹] شیراز ۸۳٬۸۸۳ ۱٬۰۶۵ ۷۹  
کوار
طسوج طسوج طسوج
فتح‌آباد
کوه‌چنار مرکزی چنارشاهیجان قائمیه ۱۳۹۸[۴۰] کازرون ۵۴٬۸۷۶ ۶۶۹ ۸۲  
سمغان
کوهمره ابوالحیات نودان
کوهمره
گراش مرکزی خلیلی گراش ۱۳۸۸[۴۱] لارستان ۵۳٬۹۰۷ ۱٬۸۶۳ ۲۹  
فداغ
ارد ارد ارد
سبزپوش
لارستان مرکزی حومه لار
خور
دهکویه
لطیفی
۱۳۱۶[۳] ۱۷۳٬۱۸۹ ۱۲٬۶۸۴ ۱۴  
درز و سایبان
دهکویه
بنارویه بنارویه بنارویه
ده فیش
بیرم بالاده بیرم
بیرم
جویم جویم جویم
هرم
صحرای باغ صحرای باغ عمادشهر
عمادده
لامرد مرکزی حومه لامرد ۱۳۶۸[۴۲] لارستان ۹۱٬۷۸۲ ۳٬۸۷۰ ۲۴  
سیگار
اشکنان اشکنان اشکنان
اهل
کال
چاه‌ورز چاه‌ورز چاه‌ورز
شیخ عامر
علامرودشت علامرودشت علامرودشت
کهنویه
خیرگو خیرگو خیرگو
کمالی
مرودشت مرکزی رامجرد یک مرودشت
زنگی‌آباد
فتح‌آباد
۱۳۵۴[۱۸] شیراز ۳۲۳٬۴۳۴ ۳٬۶۳۷ ۸۹  
رودبال
کناره
مجدآباد
محمدآباد
نقش رستم
درودزن ابرج رامجرد
درودزن
رامجرد دو
سیدان خفرک علیا سیدان
فاروق
رحمت
کامفیروز خرم مکان کامفیروز
کامفیروز جنوبی
کامفیروز شمالی کامفیروز شمالی خانمین
گرمه
ممسنی مرکزی بکش دو نورآباد
خومه‌زار
۱۳۴۰[۴۳] کازرون ۱۱۷٬۵۲۷ ۵٬۵۹۸ ۲۱  
بکش یک
جاوید ماهوری
فهلیان
جوزار پراشکفت
جوزار
دشمن‌زیاری دشمن‌زیاری
مشایخ
ماهورمیلاتی ماهور بابامنیر
میشان
مهر مرکزی ارودان مهر ۱۳۸۰[۳۷] لامرد ۶۴٬۸۲۷ ۱٬۷۳۸ ۳۷  
مهر
اسیر اسیر اسیر
دشت لاله
گله‌دار فال فال
گله‌دار
گله‌دار
وراوی خوزی خوزی
وراوی
وراوی
نی‌ریز مرکزی رستاق نی‌ریز ۱۳۳۷[۱۷] فسا ۸۱٬۰۶۷ ۶٬۸۰۹ ۱۲  
هرگان
مشکان دهچاه مشکان
مشکان
قطرویه ریزآب قطرویه
قطرویه
استان فارس ۹۶ ۲۲۰ شیراز
و ۱۱۹ شهر دیگر
۱۳۱۶ ۴٬۸۵۱٬۲۷۴ ۱۲۲٬۱۱۹ ۴۰

نقشه‌ها

جستارهای وابسته

منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «گزارش آماری عناصر و واحدهای تقسیماتی جمهوری اسلامی ایران (تاریخ گزارش ۱۱/۷/۱۴۰۰)» (PDF). مرکز آمار ایران. دریافت‌شده در ۱۷ مهر ۱۴۰۰.
  2. «قانون تقسیمات کشور و وظایف فرمانداران و بخشداران». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ «قانون اصلاح قانون تقسیمات کشور و اصلاح قانون راجع به محصلین کلاس اختصاصی وزارت داخله». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  4. سجاد خسروانیان (۱۶ مهر ۱۳۹۸). «جزئیات جدید از تشکیل هفت شهرستان در استان فارس». ایرنا.
  5. «بوشهر». دانشنامه جهان اسلام.
  6. «آشنایی با استان کهگیلویه و بویر احمد». همشهری.
  7. «بررسى تاریخ بندر لنگه و بستک در کرانه‌ها و پس‌کرانه‌هاى خلیج فارس» (PDF). پیام بهارستان.
  8. «بخشنامه وزير دادگستري راجع به انتزاع سميرم از آباده و شهرضا از اصفهان». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  9. «انتزاع بخش ابرکوه از شهرستان آباده تابع استان فارس و الحاق آن به شهرستان تفت تابع استان یزد و ایجاد و تشکیل ۱۲ دهستان در این شهرستان». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  10. امین فائضی (۲۲ مرداد ۱۳۹۵). «انجیر صابوناتی». فارس.
  11. «تصویب‌نامه راجع به تغییر نام شهرستان لار به لارستان». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  12. «دایر نمودن فرمانداری ویژه در شهرستانها». سامانه ملی قوانین و مقررات. دریافت‌شده در ۹ آبان ۱۳۹۹.
  13. «تکلیف وزارت کشور نسبت به دایر نمودن فرمانداری ویژه در برخی شهرستانها». سامانه ملی قوانین و مقررات. دریافت‌شده در ۹ آبان ۱۳۹۹.
  14. «سالنامهٔ آماری استان فارس – ۱۳۹۸، ص ۲۰۳» (PDF). سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان فارس.
  15. «سالنامهٔ آماری استان فارس – ۱۳۹۸، ص ۶۱» (PDF). سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان فارس.
  16. «‌ایجاد و تأسیس شهرستان ارسنجان به مرکزیت شهر ارسنجان در تابعیت فارس». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ ۱۷٫۲ «‌انتزاع تعدادي بخش از شهرستان فسا و تبديل آن به شهرستانهاي درجه دوم وسوم». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ «‌موافقت با شهرستان شدن "مرودشت" و "اقليد" در استان فارس». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  19. «تصویب نامه در خصوص تقسیمات کشوری شهرستان لارستان استان فارس». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  20. «تصویب نامه در خصوص تقسیمات کشوری شهرستان نیریز استان فارس». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  21. «اصلاحات تقسیماتی در استان فارس». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  22. «تصویب نامه در خصوص تقسیمات کشوری شهرستان سپیدان استان فارس». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  23. «‌اصلاحات تقسيماتي در استان فارس (دهستان مشهد مرغاب، دهستان مادر سليمان، دهستان ابوالوردي، بخش هخامنش، شهرستان پاسارگاد)». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  24. «‌بخشنامه راجع به انتزاع بخش جهرم از شهرستان فسا». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  25. «تصویب نامه در خصوص تقسیمات کشوری در استان فارس». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  26. «‌تصويبنامه در خصوص تغييرات تقسيمات كشوري در استان فارس». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  27. «تصویب نامه د رخصوص تقسیمات کشوری شهرستان جهرم استان فارس». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  28. «‌اصلاحات تقسيماتي در استان فارس». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  29. «تصويب نامه در خصوص اصلاحات تقسيمات كشوري در استان فارس». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  30. «تصویب نامه در خصوص تقسیمات کشوری بخش زرقان شهرستان شیراز استان فارس». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  31. «‌تصويب نامه راجع به تغييرات در شهرستان داراب». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  32. «‌تأسيس شهرستاني بنام سپيدان بمركزيت شهر «اردكان»». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  33. «تصویب نامه در خصوص تقسیمات کشوری شهرستان بوانات استان فارس». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  34. «‌اصلاحات تقسيمات كشوري در استان فارس». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  35. «‌اصلاحات تقسيماتي در استان فارس». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  36. «مشخصات بیمارستان‌های استان فارس». سایت تخصصی بیمارستان‌سازی در ایران.
  37. ۳۷٫۰ ۳۷٫۱ «تصویب نامه راجع به تغییرات و اصلاحات تقسیماتی در استان فارس». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  38. «‌تصويبنامه هيئت وزيران راجع به تبديل بخش كازرون به شهرستان». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  39. «‌تصويب نامه در خصوص تقسيمات كشوري در شهرستان كوار استان فارس». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  40. «تصویب نامه در خصوص تقسیمات کشوری شهرستان کازرون استان فارس». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  41. «‌ايجاد شهرستان گراش به مركزيت شهر گراش در تابعيت استان فارس». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  42. «‌ایجاد و تأسیس شهرستان لامرد به مرکزیت شهر لامرد در تابعیت فارس». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  43. «‌انتزاع بخش ممسني از شهرستان كازرون». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.