باز کردن منو اصلی

قانون اعدام کودکان در جمهوری اسلامی ایران

اعدام کودکان در جمهوری اسلامی ایران به بررسی موارد اعدام کودکان در نظام جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. قوانین ایران سن مجازات کیفری کودکان را ۱۵ سال برای پسران و ۹سال برای دختران می‌داند. این درحالی است که کنوانسون‌های بین‌المللی اعدام افراد کمتر از هجده سال را منع می‌کنند. مجازات کودکان در ایران و از جمله صدور حکم اعدام برای آنان در موارد مختلف از جمله درگیری و قتل، قاچاق مواد مخدر و … همواره یکی از چالش‌های مهم نقض حقوق بشر در ایران بوده‌است.[۱]

این اقدام ایران با تعهدات کشور در چارچوب میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی و کنوانسیون حقوق کودک در تضاد است. ایران در کنار کشورهای عربستان سعودی، پاکستان و سودان تنها کشورهایی هستند که همچنان به اعدام کودکان ادامه می‌دهند.[۲]

عفو بین‌الملل در بیانیه‌ای با عنوان «ایران: آخرین جلاد کودکان» اعلام کرد که از سال ۱۹۹۰ میلادی تاکنون ۲۴ کودک در ایران اعدام شده‌اند که ۱۱ نفر از آنان در هنگام اعدام زیر ۱۸ سال بوده‌اند.[۳][۴]

مجمع عمومی سازمان ملل متحد سازمان ملل متحد و بسیاری از نهادهای حقوق بشر در داخل و خارج از ایران و دولت‌های مختلف از ایران خواسته‌اند که از اعدام کودکان صرف نظر کند، این تلاش‌ها تاکنون بی‌ثمر بوده‌است اما در معدود مواردی به تعویق اجرای اعدام منجر شده‌است.[۵]

یکی از وکلایی که در دفاع از حقوق کودکان محکوم به اعدام فعال است می‌گوید:

زمانی که من برای اخذ وکالت دو نوجوان به نامهای رضا و محمد به زندان عادل آباد شیراز رفتم از یک موضوع بسیار ناراحت شدم و آن اینکه حدود دو ساعت به طول انجامید که توانستم با موکلانم ملاقات کنم آن‌ها هر بار که از طرف مسولین زندان صدایشان می‌زنند ترس و واهمه عجیبی وجودشان را در بر می‌گیرد و هر آن گمان می‌کنند که می‌خواهند اعدام شوند.[۶]

به گفته وی بسیاری از پرونده‌های اعدام زیر ۱۸ ساله‌ها بر اساس اقرار خود این افراد صادر می‌شود. در حالی که بسیاری از آن‌ها نه از حقوق خود آگاهند و نه عواقب چنین اقرارهایی که معمولاً هم تحت فشار از آن‌ها گرفته می‌شود را می‌دانند. آن‌ها نمی‌دانند که این اقرارها می‌تواند به صدور حکم اعدام برای آن‌ها منجر شود. همچنین برخی از این کودکان گفته‌اند که تحت شکنجه از ایشان اعتراف دروغین گرفته شده‌است.[۷][۸][۹] یک نهاد حقوق بشر معتقد است که ایران از سال ۱۳۸۵ مسئول ۷۳ ٪ اعدام کودکان در جهان بوده‌است؛ و هم‌اکنون (فروردین ۱۳۸۷) ۱۰۷ کودک در انتظار اجرای حکم اعدام هستند.[۱۰][۱۱]

محتویات

اعدام‌های کودکان ایرانیویرایش

  • عاطفه رجبی سهاله: وی چندین بار توسط ستاد احیای امر به‌معروف سپاه دستگیر و به شلاق و زندان محکوم می‌شود. در زندان توسط یکی از نیروهای سابق سپاه مورد تجاوز قرار می‌گیرد. وی در حالیکه ۱۶ سال داشت و به شهادت همسایگان دچار اختلال مشاعر بوده‌است، توسط قاضی حاجی رضایی (رئیس دادگستری نکا) در ملأ عام به دار آویخته شد. اعدام وی جنجال برانگیزترین مورد اعدام کودکان در ایران بود.
  • حمد حسن‌زاده: وی ۲۱ خرداد ۱۳۸۷ به اتهام قتل در سنندج بدار آویخته شد.[۷]
  • مولایی: دختری که در سن ۱۳ سالگی مورد تجاوز قرار می‌گیرد و توسط متجاوز تطمیع می‌شود تا قتل پسری را که شاهد صحنه تجاوز بوده به گردن بگیرد و او نیز می‌پذیرد. با انکار متجاوز وی هم به جهت روابط نا مشروع شلاق می‌خورد و هم تا سن ۳۱ سالگی در انتظار اجرای اعدام قرار دارد.[۱۲]
  • مونا محمودنژاد: یکی از بهائیانی است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران اعدام شد.[۱۳] وی متولد ۱۹ شهریور ۱۳۴۴ برابر با ۱۰ سپتامبر ۱۹۶۵ است. او در زمان اعدام ۱۷ سال بیشتر نداشت.[۱۴][۱۵][۱۶][۱۷]
  • سازمان عفو بین‌الملل اعلام کرد، مهدی سهرابی‌فر و امین صداقت، روز پنجشنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۸ در زندان عادل آباد شیراز استان فارس به‌طور مخفیانه اعدام شدند. آن‌ها در سن ۱۵ سالگی دستگیر شده و در پی یک محاکمه ناعادلانه به اتهام تجاوز به اعدام محکوم شده بودند. بر اساس اطلاعات دریافت شده توسط عفو بین‌الملل، این نوجوانان تا فاصله کوتاهی پیش از مرگ اطلاع نداشتند که به اعدام محکوم شده‌اند و آثار جراحات شلاق روی جسدشان نشان می‌دهد که پیش از اعدام شلاق خوردهٰ‌اند. خانواده‌ها و وکلای آن‌ها از برنامه اعدام مطلع نبودند.[۱۸][۱۹]
  • سازمان عفو بین‌الملل طی فراخوانی خواهان جلوگیری از اعدام یک نوجوان ایرانی به نام «دانیال زین‌العابدینی» که در هنگام وقوع جرم ۱۷ ساله بود و الان ۱۸ ساله است، شد. بنابر این گزارش اعدام این نوجوان نقض «کنوانسیون حقوق کودک» و «میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی» است، که ایران خود یکی از امضاء کنندگان آن بوده‌است، می‌باشد.[۲۰]

اعدامهای کودکان غیر ایرانیویرایش

به گفته کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان گروه‌های تبهکار و قاچاقچیان مواد مخدر به‌طور غیرقانونی کودکان را به ایران منتقل و از آنان برای قاچاق موارد مخدر استفاده می‌کنند، به گفته این نهاد دستگاه قضایی ایران تاکنون دو نفر از این کودکان را به اتهام قاچاق اعدام کرده و ۱۵ کودک دیگر در آستانه اعدام هستند.[۲۱]

واکنش نهادها و سازمان‌های بین‌المللیویرایش

  • اتحادیه اروپا در بیانیه‌ای از دستگاه قضایی ایران خواست از اعدام بهنود شجاعی خودداری کند.[۲۲]
  • هانس گرت پوترینگ، رئیس پارلمان اروپا از ایران خواست تا از اعدام کودکان خودداری کند.[۲۳]
  • گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران در جلسه کمیته سوم مجمع عمومی روز ۲۴ اکتبر ۲۰۱۸ ضمن ارائه گزارشی از وضعیت حقوق بشر در ایران نسبت به اعدام کودکان ابراز نگرانی کرد و گفت که زینب سکانوند تنها سه هفته پیش در ایران اعدام شد. وی پنجمین مجرم نوجوان بود که امسال اعدام شد.[۲۴][۲۵]
  • فیلیپ لوتر، مدیر تحقیقات خاورمیانه و شمال آفریقا در عفو بین‌الملل گفت: «مقامات ایران بار دیگر آمادگی انزجارآمیز خود را برای کشتن کودکان و نقض قوانین بین‌المللی حقوق بشر به اثبات رسانده‌اند. به نظر می‌رسد که آنها در کمال بیرحمی این دو پسر نوجوان را برای مدت دو سال از حکم اعدامی که برایشان صادر شده بوده بیخبر نگاه داشته بودند، آنها را در آخرین لحظات زندگیشان شلاق زده‌اند و بعد مخفیانه اعدام کرده‌اند.»، «استفاده از مجازات اعدام برای کسانی که هنگام وقوع جرم زیر ۱۸ سال داشته‌اند بر اساس قوانین بین‌المللی مطلقاً ممنوع است و حقوق کودکان را به طرز فاحشی نقض می‌کند. نمایندگان مجلس سالهاست که می‌بایست با اصلاح قانون مجازات و منع استفاده از اعدام برای همه افرادی که در زمان وقوع جرم زیر ۱۸ سال داشته‌اند، به این شرایط هولناک پایان دهند.»[۱۸][۱۹]
  • چهارشنبه ۱ مه ۲۰۱۹ بر اساس بیانیه‌ای سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، مورگان اورتگس، اعدام دو نوجوان ۱۷ ساله در زندان عادل آباد شیراز محکوم کرد و روند اعدام متهمان زیر سن قانونی در حکومت ایران غیرقابل قبول دانست.[۲۶]
  • در ۳ مه ۲۰۱۹ کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، میشل باشله، اعدام دو نوجوان ۱۷ ساله به نام‌های مهدی سهرابی‌فر و امین صداقت در زندان عادل آباد شیراز را محکوم کرد. وی گفته‌است: «کارشناسان سازمان ملل معتقدند در روند محاکمه اساسی‌ترین اصول تضمین کننده دادرسی عادلانه دربارهٔ آنها نقض شده‌است.» وی همچنین گفته: «براساس قوانین کنوانسیون بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی و کنوانسیون حقوق کودک، اعدام کودکان مجرم مطلقاً ممنوع است.» وی خواستار توقف فوری اعدام کسانی شده که در زمان وقوع جرم و دستگیری کودک و نوجوان بوده‌اند. ایران عضو کنوانسیون بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی و کنوانسیون حقوق کودک می‌باشد.[۲۷][۲۸]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. سازمان‌های مدافع حقوق بشر: اعدام نوجوانان را متوقف کنید (رادیو فردا، ۱۸ تیر ۱۳۸۷)
  2. [ph::٪20%20http://news.gooya.com/politics/archives/2008/09/076356.php سازمان ملل متحد: ایران و چهار کشور دیگر مسئول همه اعدام‌های مجرمین نوجوان از سال ۲۰۰۵ تاکنون هستند، گزارش دیده‌بان حقوق بشر] (گویا نیوز، ۲۰شهریور ۱۳۸۷)
  3. عفو بین‌الملل: ایران همچنان کودکان را به اعدام محکوم می‌کند (بی‌بی‌سی فارسی، ۶ تیر ۱۳۸۶)
  4. عبادی: از همه بدتر این که اعدام کمتر از هجده سال هم داریم (رادیو فردا، ۲۶آبان ۱۳۸۶)
  5. طرح‌های حمایت از کودکان، همچنان پشت درهای مجلس ایران (بی‌بی‌سی فارسی، ۰۵ فوریه ۲۰۰۵)
  6. اعدام کودکان مجرم ادامه دارد (ایران امروز، تیر ۱۳۸۶)
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ اعتراض عفو بین‌الملل به اعدام نوجوان ایرانی (بی‌بی‌سی فارسی، ۲۳ خرداد ۱۳۸۷)
  8. کابوس اعدام در خواب ۷۰ کودک ایرانی (شهرزاد نیوز۱۲ اسفند ۱۳۸۶)
  9. سعید جزی، جوان محکوم به اعدام بخشیده شد (رادیو فردا، ۵ مرداد ۱۳۸۷)
  10. تصمیم نهایی شرکت اتریشی برای سرمایه‌گذاری در ایران باید تا زمان لغو اعدام کودکان به تعویق افتد (گویا نیوز، ۲۸ فروردین ۱۳۸۷)
  11. ۱۱۴ نوجوان متهم در ایران در انتظار اعدام (رادیو فردا، ۲۹ خرداد ۱۳۸۷)
  12. قصاص برای دختری که از ۱۳ سالگی در زندان است
  13. Encyclopedia: Mona Mahmudinizhad
  14. The story of Mona
  15. "A New Dress for Mona". Drama Circle.
  16. Bella Online: Mona MahmoudNizhad
  17. independent.com: Article about Mona's Dream
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ Iran: Two 17-year-old boys flogged and secretly executed in abhorrent violation of international law
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ عفو بین‌الملل: دو نوجوان ۱۷ ساله مخفیانه در شیراز اعدام شدند
  20. عفو بین‌الملل با انتشار فراخوانی، خواهان نجات نوجوان ایرانی از اعدام شد
  21. نوجوانان افغان در ایران: در انتظار اعدام (بی‌بی‌سی فارسی، ۱۶ مهر ۱۳۸۶)
  22. اتحادیه اروپا: بهنود شجاعی را اعدام نکنید (رادیو زمانه، ۱۶ اردیبهشت ۱۳۸۷)
  23. حکومت ایران از اعدام کودکان و نوجوانان خودداری کند (دویچه وله، ۲۹٫۱۱٫۲۰۰۷)
  24. https://ir.voanews.com/a/un-iran-special-rapporteur-jailed-dual-citizens/4627589.html
  25. http://webtv.un.org/live-now/watch/third-committee-31st-meeting-general-assembly-73rd-session/5853009287001/?term=
  26. آمریکا اعدام پنهانی دو نوجوان ۱۷ ساله را در ایران محکوم کرد
  27. کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل اعدام نوجوانان در ایران را محکوم کرد
  28. سازمان ملل اعدام دو نوجوان در ایران را محکوم کرد

پیوند به بیرونویرایش