باز کردن منو اصلی

قتل شبه‌عمد قتلی است که در یک درجه خفیف‌تر از قتل عمد می‌باشد.

تعریف قتل شبه عمد در سیستم قضایی کشورهای مختلف متفاوت است، مثلاً در کشورهای انگلیسی‌زبان بریتانیا، کانادا و استرالیا انجام برخی اعمال توسط مقتول که موجب فوران خشم غیرقابل کنترل قاتل می‌شود، می‌تواند قتل عمد را به قتل شبه عمد تبدیل نماید.[۱]

در ایرانویرایش

بنا بر ماده ۱۷۱ قانون مجازات عمومی در ایران اگر مرتکب قتل دارای سونیت عام (قصد جرح و ضرب) روی مقتول باشد ولی بدون اینکه قصد کشتن داشته باشد و ضرب و جرح نوعاً کشنده باشد در عمل منجر به فوت وی گردد (فعل مرتکب باید غیرمجاز یا عدوانی باشد)، این عمل قتل شبه عمد بوده و مجازات این جرم سه سال تا ده سال زندان است (علاوه بر پرداخت دیه).

قتل و صدمات بدنی زمانی شبه‌عمد محسوب می‌شوند که جانی قصد کشتن شخص را نداشته و فعل او نیز نوعأ کشنده نبوده اما فعل منجر به قتل را با نیت قبلی انجام داده است. در ماده ۲۹۵ قانون مجازات اسلامی مثال‌های این نوع جنایت اینچنین ذکر شده‌اند «مانند آنکه کسی را به قصد تأدیب به نحوی که نوعأ سبب جنایت نمی‌شود بزند و اتفاقاً موجب جنایت گردد یا طبیبی مباشرتاً بیماری را به طور متعارف معالجه کند و اتفاقأ سبب جنایت بر او شود».

ماده ۲۹۵ قانون مجازات اسلامی گفته‌است: «در صورتی که شخصی کسی را به اعتقاد قصاص یا مهدورالدم[۲] بودن بکشد و این امر بر دادگاه ثابت شود و بعدأ معلوم گردد که مجنی علیه مورد قصاص یا مهدور الدم نبوده‌است قتل به منزلهٔ خطا شبیه به عمد است» موردی که شخصی قصد کشتن شخص محترم (محقون‌الدم) را داشته اما به اشتباه شخص دیگری را می‌کشد نیز بر اساس یک رأی اصراری دیوان عالی کشور در سال ۱۳۷۱ که بر مبنای فتوایی از آیت‌الله گلپایگانی صادر شده، شبه‌عمد محسوب می‌شود.

قتل غیرعمد

اگر از بین بردن انسانی اینکه به صورت تصادفی ولی بر اثر بی احتیاطی باشد این مرگ در برخی کشورها در رده مرگ تصادفی (نه قتل) قرار می‌گیرد و در برخی دیگر از کشورها از جمله ایران قتل خطای محض (یا قتل غیرعمد) خوانده می‌شود. در قتل غیرعمد فرد قصد صدمه زدن به مقتول را نداشته و عملی که منجر به قتل شده نیز نوعاً کشنده نبوده‌است.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. ویکی انگلیسی
  2. شخصی که خون او ارزشی ندارد
  • لغتنامه دهخدا
  • سایت حقوقی دادخواهی [۱]